Roush (Larry Roush)

Roush is het merk van handgemaakte briarpijpen dat de Amerikaanse meester Larry Roush onder zijn eigen naam produceert. Roush, die alleen werkt in zijn atelier in Ohio, combineerde zijn achtergrond als edelsmid met het pijpenmaken; met zijn vakmanschap, waarbij hout wordt samengebracht met zilver en goud, wordt hij beschouwd als een van de bekende namen van de Amerikaanse scene van handgemaakte pijpen.

Van Verzamelen naar het Atelier

Roush kwam via de edelsmeedkunst tot het pijpenmaken. De meester, die door zijn beroep het bewerken van zilver en goud beheerste, monteerde eerst op de pijpen die hij verzamelde bandjes van eigen makelij; dit waren geen kant-en-klare ringen, maar patroonrijke stukken die edelsmeedgereedschap vereisten. Dit vakmanschap trok de aandacht van de Amerikaanse meester Michael Butera, met wie hij in diezelfde jaren kennismaakte, en tussen de twee namen ontstond eerst een samenwerking en vervolgens een relatie die op een leerlingschap leek. De begeleiding die Roush in zijn beginjaren van Butera kreeg, wordt zowel in de eigen presentatietekst van de meester als in de toenmalige pijpenpers gerekend tot de factoren die zijn werk vormgaven.

Pauze en Terugkeer

Nadat het merk in de jaren negentig bekendheid had verworven, verdween het een tijdlang uit beeld doordat de meester zich terugtrok uit de markt; Roush keerde in deze tussenperiode terug naar de edelsmeedkunst en het atelierwerk. Naar verluidt was de nummering aan het einde van de eerste periode al bijna vierhonderd genaderd, en toen de meester in 2001 terugkeerde naar de werkbank, zette hij de teller niet terug op nul maar liet hij hem doorlopen. Na de terugkeer nam de productie een veel regelmatiger vorm aan dan in de eerste periode. Ook het overzicht "Go West" van Erwin Van Hove over Amerikaanse ateliers, gepubliceerd in de Franstalige pijpenpers, behoort tot de artikelen die deze terugkeer behandelen.

Materiaal en Vervaardiging

De briarvoorziening van het atelier gebeurt grotendeels vanuit Italië; ook in de eigen presentatie van de meester wordt alleen dit land als huidige bron genoemd. De keuze van het ruwe blok, het rijpen en de eindafwerking zijn de fasen waarvan de meester zelf zegt dat hij ze in de loop der jaren heeft geperfectioneerd. Het adertekening is het eerste criterium dat bepaalt of het blok een gladde pijp of een gecarveerde pijp wordt. Bij metaalwerk wordt uitsluitend massief zilver en 14-karaats goud gebruikt; de bandjes worden niet van een kant-en-klare buis gesneden, maar per pijp apart vervaardigd. Bij sommige stukken wordt ook fossiel walrus- en mammoetivoor uit Alaska als inlegmateriaal gebruikt.

Mondstukken worden met de hand gesneden. Het meest gebruikte materiaal is eboniet; naast zwart bestaat er ook een variant met blauw-groene aders, en bij sommige pijpen is gekozen voor cumberland of bakeliet. De tap (tenon) die het mondstuk op de steel monteert, wordt uit Delrin gefreesd. Op het oppervlak zijn er de opties glad, gekleurd rustiek gecarveerd en gezandstraald; zandstralen is een afwerking die het atelier relatief laat heeft aangenomen en die met de tijd een eigen niveau heeft gekregen.

Kwaliteitsklassen en Stempels

Het merk hanteert onderling verschillende kwaliteitsklassen op basis van de oppervlaktebehandeling. Bij gladde pijpen zijn de letters R, O, U, S en H het criterium; deze volgorde spelt de naam van het merk. Gezandstraalde pijpen worden genummerd van S1 tot S5, gecarveerde oppervlakken van 6 tot 10. Het bereik L1-L6 is gereserveerd voor stukken die de meester als "speciaal" beschouwt: ongewone ontwerpen of stukken met bijzondere eigenschappen. Naast deze klassen zijn er nog twee stempels: pijpen met een aanzienlijk groter lichaam dan gebruikelijk worden gemarkeerd met "297", dunne pijpen voor vrouwen met "TIFFANY". Volgens aankondigingen op de officiële website van het atelier bleef Roush begin 2026 nog steeds nieuwe stukken produceren.