Rovera

Rovera is een familienaam die in 1911 in Noord-Italië, in de omgeving van Varese, ontstond en zijn stempel drukte op de daaropvolgende eeuw van de Italiaanse pijpenmakerskunst. Het merk produceert vandaag niet meer onder zijn eigen naam; daarentegen zijn twee gevestigde huizen die nog altijd in Italië actief zijn, rechtstreekse voortzettingen van deze eerste werkplaats. Daarom wordt de naam Rovera minder als één merk gezien dan als het beginpunt van een stamboom.

De Werkplaats van Vier Broers

De oprichters van de zaak waren de broers Federico, Carlo, Cornelio en Francesco Rovera. Volgens de gegevens hadden alle vier voordat ze hun eigen werkplaats openden, bij de fabriek van Rossi gewerkt en hadden ze daar het systeem van seriematige productie van dichtbij leren kennen. Hun bedrijf, in de registraties genoemd bij Groppello, onderdeel van Gavirate, werd geopend in 1911 en volgde een vergelijkbare weg: de productie steunde vooral op machinale draaibanken, en pijpen van bruyèrewortel (briar) werden onder het stempel Rovera naar verschillende Europese landen verzonden. Varese en omgeving vormden in die jaren het gebied waar de Italiaanse pijpenindustrie zich concentreerde; de gebroeders Rovera worden gezien als een van de vroege schakels van deze clustering.

De Splitsing van de Familie

De overgang van het familiebedrijf naar de tweede generatie resulteerde niet in de groei van één merk, maar in het ontstaan van twee afzonderlijke takken. In 1949 richtte Federico Rovera samen met zijn zonen zijn eigen bedrijf op onder de naam Figli di Federico Rovera. Dit bedrijf, in het kort bekend als Fe-Ro, vestigde zich in Oltrona al Lago nabij Varese en werd na verloop van tijd gerekend tot de bekende pijpenfabrikanten van Italië; het is bekend dat het bedrijf vandaag nog altijd in handen is van dezelfde familie.

De tweede tak vormde zich rond Angelo Rovera, die de leiding van het bedrijf overnam. De bronnen spreken elkaar tegen over van welke broer Angelo de zoon was; dat hij meteen na de oprichtende generatie kwam, staat echter buiten kijf. Angelo nam, samen met zijn zoon Dorelio, naar verluidt in 1974 de naam Ardor aan. De naam was afgeleid van de eerste lettergrepen van de namen van twee personen: "Ar" van Angelo Rovera, "Dor" van Dorelio Rovera. Deze overgang was niet slechts een naamsverandering; de productieschaal werd verkleind, en in plaats van seriematige fabricage kwam er een lijn die elk stuk afzonderlijk met de hand afwerkte en veel gewicht gaf aan ontwerp.

De Voortgezette Lijn

Angelo Rovera overleed in 1999; het meesterschap van de werkplaats kwam terecht bij Dorelio, die al op jonge leeftijd als leerling aan de werkbank was begonnen. In de jaren daarna traden ook de zonen van Dorelio toe tot de werkbank. Onder hen zette Damiano Rovera niet alleen de productie van Ardor voort, maar werd hij ook bekend om zijn eigen, met zijn naam gesigneerde, overwegend freehand werk; voor eerstehandse indrukken van de gemeenschap over deze generatie kan het register interview met Damiano Rovera worden geraadpleegd.

Zo is, hoewel de naam van de in 1911 opgerichte werkplaats van de schappen is verdwenen, het werk zelf niet onderbroken. Dat dezelfde familie zo lang, generatie na generatie, aan de werkbank is gebleven, is geen veelvoorkomende situatie in de Italiaanse pijpenmakerskunst; de naam Rovera blijft daarom, dankzij deze continuïteit, bekendstaan als een van de vroege registraties van de handgemaakte pijpentraditie van het land.