Ruetz Pipes (Christian Ruetz)

Ruetz Pipes is het merk van handgemaakte pijpen dat Christian Ruetz onder zijn eigen naam produceert in de Oostenrijkse regio Tirol. Achter het merk gaat geen diepgewortelde ateliertraditie schuil, maar ervaring die is opgebouwd aan één enkele werkbank. Het onderscheidende kenmerk is dat de onbewerkte wortelbast (plateau) die boven op het briarblok blijft zitten, niet als decoratief detail wordt gebruikt, maar als het hoofdelement dat de vorm draagt.

Signatuurontwerpen

Wat het merk herkenbaar maakt, is de plaatsing van de wortelbast, de zogeheten plateau. Terwijl deze bast in veel ateliers slechts als een dunne rand rond de opening van de ketel wordt achtergelaten, loopt de bast bij Ruetz' ontwerpen "Broken Gaia" en "Broken Godfather" over de hele steel door en zakt tot aan de onderkant van het mondstuk. Doordat de tussenliggende vlakken in segmenten zijn verdeeld, wekt de pijp de indruk van een massa die gebroken en weer samengevoegd is. Deze indeling heeft geleid tot een silhouet dat ook zonder het stempel te lezen herkenbaar is. Een andere naam die in de promotiematerialen van de maker terugkomt, is "The Swan".

Afgezien van de beschorste oppervlakken wijkt Ruetz niet af van klassieke maatverhoudingen: de ketelverhoudingen blijven binnen de grenzen van gevestigde vormfamilies, en gepolijste vlakken worden in dezelfde pijp naast ruwe texturen geplaatst. Zandstralen en de natuurlijke bast worden niet gebruikt als twee onderling verwisselbare opties, maar als twee uitersten van dezelfde opvatting over het oppervlak.

Atelier en werkwijze

Het atelier bevindt zich in het stadje Silz in het Inndal in Tirol; dit is de enige locatie-informatie die op de officiële site van de maker wordt gegeven. Ruetz kwam niet via een vakopleiding tot het pijpenmaken, maar begon op huiselijke schaal tijdens de jaren dat hij als onderhoudstechnicus werkte. Er is geen geverifieerd document dat een datum geeft voor de eerste experimenten; verteld wordt dat het begin plaatsvond met oude houtsnijmessen die van zijn schoonvader waren geërfd, op een stuk niet-hard hout. Afgezien van de handvaardigheid uit zijn technische achtergrond en bij gebrek aan een draaibank of een meester om hem de weg te wijzen, moest hij kwesties als boorhoeken, het lezen van de nerf en het kleuren zelfstandig oplossen. Dat hij buiten de van meester op leerling overgedragen patronen bleef, wordt als de voornaamste reden gezien waarom de stijl zo persoonlijk is uitgevallen.

Er wordt gemeld dat de productie tegenwoordig voltijds wordt uitgevoerd; in welk jaar deze overgang plaatsvond, kan niet met een onafhankelijke bron worden bevestigd. Alleen op Pipedia wordt vermeld dat Ruetz beïnvloed is door de benadering in de lijn van Sixten Ivarsson, volgens welke "elk stuk wortelhout zijn eigen structuur heeft". Ook wordt zijn kennismaking met zijn Oostenrijkse collega Peter Matzhold genoemd; de omvang van deze relatie blijft onduidelijk omdat ze niet voorkomt op de eigen site van de maker.

Evaluatie

Ruetz Pipes wordt aangehaald als voorbeeld van hoe eenmansateliers in Oostenrijk, een land zonder geschiedenis van pijpenproductie op industriële schaal, internationale belangstelling van verzamelaars weten te trekken. De productieaantallen zijn beperkt en de pijpen worden één voor één afgewerkt; dat twee exemplaren identiek aan elkaar zijn, is door de aard van het gebruik van de bast niet mogelijk.