S.E. Thile Pipes

S.E. Thile Pipes is het handgemaakte pijpmerk dat Scott E. Thile in zijn eigen atelier in Murray, in de Amerikaanse staat Kentucky, produceert. Thile is een maker die op late leeftijd achter de werkbank ging staan: zijn eigenlijke beroep is pianostemmer en -technicus, zijn tweede bezigheid is basgitarist. Nadat hij jarenlang pijp had gerookt, kreeg hij in 2004 zin om zijn eigen pijp te snijden, en het merk is op deze eerste experimenten gebouwd. Thile is bovendien de oprichter van Pipedia, dat geldt als een van de meest uitgebreide online naslagbronnen in de pijpenwereld.

Van Muzikant tot Pijpenbank

Thile begon zijn loopbaan als pianotechnicus in Californië en verhuisde later naar Kentucky, toen hij aan de Murray State University ging werken als technicus voor muziekinstrumenten. Sinds zijn jeugd speelt hij bas, een bezigheid die hij op professioneel niveau voortzet. Het maken van pijpen leerde hij grotendeels zichzelf aan; de feedback van collega's op makersforums vormde het belangrijkste kanaal voor dit leerproces. In latere jaren bracht hij tijd door aan de werkbank met Todd Johnson en Bruce Weaver, en hij rekent ook Adam Davidson tot de namen die hem hebben beïnvloed; naar eigen zeggen behoren ook Jeff Gracik en Brad Pohlmann tot deze lijst. Zijn eerste pijp voltooide hij onder de naam "Étude #1, De Pijp van de Pianostemmer"; deze op muziektermen gebaseerde naamgeving breidde zich later uit over het volledige classificatiesysteem van het merk. Voor het algemene kader van de Amerikaanse handgemaakte-pijpenscene kan het artikel Go West worden geraadpleegd.

Étude, Opus en Freehand

Het werk van het atelier wordt in drie groepen ingedeeld, en de namen komen rechtstreeks uit het muziekrepertoire:

• Étude: Een etude is een kort stuk waarmee een musicus een bepaalde techniek oefent. Thile heeft deze naam gereserveerd voor ontwerpexperimenten; een nieuwe verhouding of detail wordt in deze groep getest.

• Opus: De term voor een rijp, samenhangend werkstuk wordt hier gebruikt voor de uitgewerkte versies van de vormen waarover de maker inmiddels meesterschap heeft.

• Freehand: Stukken die niet aan klassieke mallen gebonden zijn, maar gevormd worden naar de nerf die in het blok naar voren komt. Voor de definitie van deze term kan het artikel freehand worden geraadpleegd.

Bij bekende exemplaren staan de groepsnaam en het volgnummer samen op het rompstempel (zoals "Opus2-57"); een gepubliceerde stempelgids van de maker bestaat niet.

Stijl en Vakmanschap

Volgens Thiles eigen beschrijving berust zijn stijl op een door Noord-Amerikaanse meesters opnieuw geïnterpreteerde versie van het Deense neoklassicisme van de Deense School. De rompen worden uit een blok funda-wortelhout (briar) gehaald; naar verluidt wordt het rookkanaal geboord op 5/32 inch (ongeveer 4 millimeter). Mondstukken worden niet kant-en-klaar gekocht, maar met de hand gevormd uit Duits eboniet of Cumberland-staaf. Voor het verschil tussen deze twee materialen kan het artikel mondstukmaterialen worden geraadpleegd. Op het oppervlak zijn zowel licht gecontrasteerde gladde afwerkingen als zandgestraald werk te zien; het vormrepertoire beweegt zich tussen Engelse klassiekers en Deens geïnspireerde verhoudingen.

De Oprichting van Pipedia

De tweede reden waarom Thile in de gemeenschap bekend is, is Pipedia. Naar eigen zeggen bouwde hij de site, in de bewegingsloze weken na een voetoperatie waarin hij niet aan de werkbank kon staan, met dezelfde opensource-wikisoftware die ook Wikipedia draait; in dit verhaal wordt de oprichting op 2007 gedateerd. Pipedia is vandaag een van de meest geraadpleegde compendia voor informatie over merken, makers en stempels, en wordt bijgehouden door vrijwillige redacteuren. De muzikale band van de familie beperkt zich niet tot de generatie van de maker: zijn zoon Chris Thile heeft als mandolinist meerdere Grammy Awards gewonnen en werd in 2012 een MacArthur-beurs waardig geacht.