Saci (Yukio Okamura)

Saci is de naam die de Japanse pijpmeester Yukio Okamura aan zijn eigen pijpen geeft. De naam duidt op een eenmanswerkplaats zonder gebruik van elektrische machines, met een jaarproductie van niet meer dan enkele tientallen stuks. Er wordt gemeld dat Okamura in 1950 geboren is en uit de omgeving van Osaka komt; in verslagen die op de eigen uitleg van de meester berusten, wordt gesteld dat de merknaam een positieve associatie heeft, maar de betekenis van het woord kon niet met onafhankelijke bronnen worden bevestigd.

Een Laat Begonnen Werkbank

Okamura begon op middelbare leeftijd, in 2000, met het maken van pijpen. Er wordt verteld dat hij de ongeveer twintig jaar daarvoor doorbracht met heen en weer reizen tussen Japan en verschillende Aziatische landen, waarbij hij zich met uiteenlopend creatief werk bezighield; dat hij zichzelf omschrijft als een "spelende mens" wordt gezien als een erfenis van deze periode. Omdat hij geen vast beroep had, had hij na zijn vestiging in Kyoto ruimschoots tijd om aan de werkbank door te brengen.

Naar verluidt verliet de meester midden jaren 2000 Kyoto en vestigde hij zich op het eiland Suō-Ōshima in de Seto-binnenzee. Dit eiland, behorend tot de prefectuur Yamaguchi, is een rustige nederzetting bekend om zijn citrusboomgaarden. Er wordt gemeld dat er geen apart werkplaatsgebouw is en dat het werk plaatsvindt aan een werkbank die in een hoek van het huis is opgesteld; dit detail kon niet met een tweede bron worden bevestigd.

Methode en Materiaal

Het onderscheidende kenmerk van Saci-pijpen is dat de productie vrijwel volledig met handgereedschap wordt uitgevoerd. Okamura vermijdt elektrische machines en opent de kop met houtsnijbeitels; daarom wordt hij binnen de pijpengemeenschap beschouwd als een van de meesters die met de meest "primitieve" methode werken. Er wordt vermeld dat hij bijzondere aandacht besteedt aan het drogen van de briarblokken die hij gebruikt.

Voor de steel gebruikt hij uitsluitend eboniet; wanneer een ring of versiering nodig is, grijpt hij naar buxushout, buffelhoorn of bamboe. In plaats van het oppervlak met een glanzend vernis af te sluiten, voedt hij het met olie, waardoor de matte textuur van het hout behouden blijft. Er wordt gemeld dat de jaarproductie beperkt blijft tot enkele tientallen stuks. Omdat de toegankelijke gegevens over de werkplaats tot ongeveer 2020 reiken, is het onzeker of de meester vandaag de dag nog productief is.

Zoektocht naar een Eigen Stijl

Onder de meesters die Okamura als voorbeeld noemt, worden Jørn Micke en Lars Ivarsson genoemd. Tegelijkertijd wordt in zijn eigen verslag benadrukt dat hij ernaar streeft zich los te maken van de lijn van de Deense school en een eigen vormentaal op te bouwen. Deze dubbele positie is typerend voor onafhankelijke meesters die in de jaren 2000 in Japan zichtbaarheid kregen: de Scandinavische freehand-traditie technisch omarmen als leerschool, terwijl men qua verhoudingen en oppervlakteopvatting naar een lokale eenvoud toewerkt. Saci wordt in het overzicht van Japanse pijpmakerij buiten Tsuge om genoemd als voorbeeld van kleinschalige werkbanken die volledig buiten de fabrieksproductie staan.