Samvel Mirijanyan

Samvel Mirijanyan is een zelfstandig werkende meester in Armenië die slechts enkele tientallen pijpen per jaar produceert. Omdat Armenië geen gevestigde industriële traditie in briarpijpen kent, steunt de productie in het land grotendeels op individuele ateliers zoals het zijne. Vrijwel alles wat over Mirijanyan bekend is, komt uit een korte introductietekst die hij zelf heeft geschreven; in onafhankelijke publicaties is geen uitgebreid dossier over de meester te vinden. Hij begon niet rechtstreeks met het maken van pijpen, maar hield zich jarenlang bezig met goudsmeden en het repareren van oude pijpen, voordat hij overstapte op het produceren van eigen koppen.

Schaal en Materiaal van het Atelier

Volgens het cijfer dat Mirijanyan zelf geeft, komen er jaarlijks 10 tot 20 pijpen uit het atelier. Dit is een gebruikelijk volume voor werkbanken waar elk onderdeel van begin tot eind door dezelfde hand wordt gevormd, en niet te vergelijken met fabrieksproductie. Hij betrekt zijn briar niet uit één enkele regio; hij zegt te werken met blokken uit landen met sterk uiteenlopende groeiomstandigheden, zoals Italië, Cyprus, Corsica en Spanje. Omdat de nerfstructuur en hardheid variëren naargelang de herkomst van de blokken, is de aanvoer van briarblokken een onderwerp waar kleine ateliers veel aandacht aan besteden; door van meerdere bronnen afhankelijk te zijn, voorkomt men ook afhankelijkheid van de schommelingen van één enkele leverancier. Een bepaalde modelreeks of gepubliceerd stempelsysteem is niet bekend; de pijpen worden niet met een serienummer aangeduid, maar als individueel gevormde stukken. Voor de onderdelen buiten de kop geeft hij aan het gewicht te leggen op natuurlijke materialen. Onder de mondstukmaterialen zijn eboniet en hoorn, materialen die met de hand te bewerken zijn, gangbare keuzes op deze schaal van werkbank.

Gewoontes uit de Goudsmederij

Volgens de eigen weergave van de meester ligt zijn oorspronkelijke opleiding op het gebied van de landbouwwetenschappen; tijdens zijn universiteitsjaren besloot hij op aandringen van zijn familie een ambacht te leren, en begon hij in 1980 lessen goudsmeden en zilverbewerking te volgen. Begin jaren 2000 kon hij zijn levensonderhoud verdienen met goudsmeden, en in diezelfde jaren begon hij oude pijpen te verzamelen en te repareren. Zijn restauratiewerk groeide geleidelijk uit tot een voortdurend experiment waarbij hij naast hout ook het gedrag van eboniet, hoorn en been bestudeerde, en dit gaf hem de kans de methoden van verschillende periodes en landen te vergelijken. De overstap van reparatie naar productie is een traject dat vaak voorkomt onder onafhankelijke pijpmakers wereldwijd.

Zoektocht naar Vorm

Zijn eerste poging met een pijp, met een enkel briarblok, werd volgens overleveringen gemaakt in de tweede helft van de jaren 2010. Mirijanyan zegt dat gewoontes uit de metaalbewerking deze overgang vergemakkelijkten. Net als in de goudsmederij zegt hij ook bij de pijp voorrang te geven aan een gladde afwerking, ononderbroken lijnen en het gewicht dat het stuk in de hand achterlaat. Volgens zijn eigen woorden zoekt hij naar een evenwicht tussen uiterlijk en gebruiksgemak (ergonomie); dit streven valt terug te vinden in de verhoudingen, de vorm en de kleurkeuzes. Deze inschattingen van de stijl van de meester berusten niet op onafhankelijke kritiek, maar opnieuw op zijn eigen verklaringen.