Shaabi Pipes

Shaabi Pipes is het pijpenatelier dat Manuel Shaabi in 1998 in Hamburg opende en van begin tot eind alleen runde. In de Duitse handgemaakte-pijpenscene staat de naam bekend om zowel de ongebruikelijke details van de productiemethode als het feit dat de oprichter een heel ander vakgebied van houtbewerking meebracht naar het pijpen maken.

Van hout naar pijp

De oprichter werd in 1950 in Libanon geboren en begon zijn loopbaan met een leertijd in houtbeeldhouwen en meubelmakerij. In 1979, terwijl de Libanese burgeroorlog voortduurde, verhuisde hij naar Duitsland en vestigde zich in Beieren, waar hij zowel meubels op maat maakte als oude houten kerkbeelden in kerken en kathedralen restaureerde. Voor de beslissing van het gezin om in 1984 naar Hamburg te verhuizen, was het astma van zijn dochter doorslaggevend. Deze twee data komen, naar verluidt, in onderling bevestigende biografieën steeds op dezelfde manier terug.

Omdat hij in Hamburg moeite had met het vinden van vast werk, keerde hij terug naar school om zijn vakopleiding af te ronden. Hoewel hij prijzen won in de meubelmakerij, vond hij dat dit werk niet aan zijn creatieve verwachtingen voldeed, en volgens overlevering gaf hij het in 1993 helemaal op. Zijn nieuwe bezigheid vond hij bij de gevestigde Hamburgse onderneming Dan Pipe: eerst deed hij pijpreparaties, daarna begon hij zijn eigen ketels te snijden. Deze jaren legden de basis voor zijn overstap naar zelfstandig werk in 1998.

De werkwijze van het atelier

Shaabi's werkwijze wijkt bewust af van de standaardstappen van de seriematige productie. Naar verluidt boort hij de tabakskamer liever niet met een boor, omdat de boorpunt volgens hem geen schone snede in de briar maakt, en gebruikt hij in plaats daarvan een zelfgemaakt mes. Hij zou de maat van 4 millimeter aanhouden voor het rookkanaal en ervoor pleiten dat het kanaal niet helemaal onderin, maar enkele millimeters boven de bodem op de kamer aansluit; als reden geeft hij aan dat dit voorkomt dat tabaksresten naar het kanaal en het mondstuk trekken. Deze twee technische details zijn niet onafhankelijk bevestigd.

De mondstukken worden een voor een met de hand gesneden en meestal van lucite gemaakt; mondstukwerk weegt in dit atelier net zo zwaar als het snijden van de ketel.

Vormen en nasleep

Het vormrepertoire beweegt zich tussen klassieke Europese mallen en gravures die geïnspireerd zijn op de Midden-Oosterse decoratieve taal. In tweedehandsregistraties vallen vooral gladde en gedraaide eivormen, brandy's, Rhodesian-varianten en met plantmotieven gegraveerde stukken op. In exemplaren voor de Duitse markt is een filterzitting van 9 millimeter te zien; dit detail weerspiegelt de plaatselijke gewoonte op het gebied van filtersystemen. Een deel van de pijpen staat, vanwege de voortdurende relatie met zijn voormalige werkgever, ook onder de naam Dan Pipe geregistreerd.

Omdat de productie afhankelijk bleef van één persoon, was het jaarlijkse aantal nooit hoog, en in 2007 stopte de productie wegens gezondheidsproblemen. Of de meester in latere jaren is teruggekeerd naar de productie, is niet duidelijk; met Shaabi gesigneerde pijpen worden tegenwoordig vooral aangetroffen in estate-collecties en op de tweedehandsmarkt.