Silver Lining Briar (Silver Gray)

Silver Lining Briar is de naam van de pijpenwerkbank die Silver Gray in haar eentje runt in de Applegate-streek in het zuidwesten van Oregon. Gray wordt beschouwd als een van de vrouwelijke pijpenmakers, wereldwijd nog altijd op de vingers van één hand te tellen; haar signatuur wordt geassocieerd met kleine, geometrisch opgebouwde koppen.

Vóór het vak

Grays beroep voordat ze bij pijpen terechtkwam, was heel anders. Ze werkte dertig jaar in de boekhouding en runde een tijd lang haar eigen kantoor. Naast dit vaste werk hield ze zich bezig met naai- en quiltwerk; dat deze bezigheden, die draaien om maat, verhouding en oppervlak, haar vormgevoel voor haar pijpen hebben voorbereid, is een punt dat in haar eigen verhaal naar voren komt. Sinds 1978 woont ze in Applegate.

Kennismaking met briar

Haar instap in het vak verliep via haar echtgenoot en tevens eerste leermeester, pijpenmaker Brad Pohlmann; de twee delen tot op vandaag hetzelfde atelier. Gray begon niet met de aanpak om meteen een hele pijp te maken, maar met kleine experimenten op losse stukken briar. Het doel was om met de hand te leren hoe het hout reageert op snijden, schuren en verven. Na deze experimenten ging ze pijpvormen bestuderen en haar eigen ontwerpen tekenen. Haar eerste pijp was een Dublin, die onverkocht bij haarzelf bleef.

Atelierpraktijk

Gray zegt dat de moeilijkst te leren fase het draaien was. Door Pohlmann te observeren en na aardig wat vallen en opstaan is ze zelfstandig het boren op de draaibank gaan doen; ze boort haar kamers en rookkanalen zelf. Ook haar mondstukken koopt ze niet kant-en-klaar, maar vormt ze zelf uit ebonietstaven en Cumberlandstaven.

Een pijp krijgt, uitgaande van een tekening op papier, op de slijpsteen zijn ruwe vorm; daarna volgen boren, met de hand schuren, harden, een tweede schuurronde, verven en polijsten. Omdat alle fasen door één hand gaan, is de jaarlijkse output van de werkbank laag: een presentatie uit 2016 vermeldt dat er in die periode minder dan twintig pijpen per jaar werden gemaakt, waarbij het werk zich beperkte tot avonden en weekenden. In latere jaren kan het tempo veranderd zijn.

Vormopvatting

In haar ontwerpen zijn sporen van zowel de Deense als de Amerikaanse traditie samen te lezen. Gray heeft gezegd dat de vernieuwende vormen van Sixten Ivarsson vanaf de eerste dag bepalend zijn geweest, en heeft sommige ontwerpen van de meester opnieuw geïnterpreteerd. Ze geeft de voorkeur aan kleine en lichte koppen, opbouwen met zes of acht paneelvlakken, steel met diamantprofiel, en bulldog-varianten. De "Eskimo Egg", die een ronde kamer combineert met een scherpe diamantsteel, geldt als de signatuurvorm die deze wiskundige benadering het duidelijkst toont.

Een werkbank op deze schaal is een goed voorbeeld van hoe de Amerikaanse handgemaakte pijpenscène er vandaag uitziet: geen fabriek, maar een eenmansatelier; geen serie, maar geteld stuksgewijs werk.