Skovgaard

Skovgaard is de naam van de pijpen die de Deense pijpenmaker Lasse Skovgaard Jørgensen onder zijn eigen naam stempelt. De in 1983 geboren meester werkt in het zuidelijke deel van het eiland Sjælland. Dat zijn naam al snel ook buiten Denemarken bekend werd, is mede te danken aan zowel de leerjaren in het atelier van zijn vader als de fabrieksdiscipline die hij opdeed bij een gevestigd Deens pijpenbedrijf.

Een leerling aan de werkbank van Larsen

Vader Benni Jørgensen is eveneens pijpenmaker, en Lasses eerste contact met het vak vond plaats in diens atelier. Zijn intrede in het beroep verliep echter niet via pijpen, maar via accessoires: op zijn zestiende sneed hij voor W.Ø. Larsen tabakstampers uit buffelhoorn. Op zijn achttiende werkte hij al aan de "select"- en tweekleurige series van hetzelfde bedrijf; op zijn negentiende werd hij ingezet op de vervaardiging van Larsens moeilijkste werk, de straight-grain-pijpen. Dat hij al op middelbareschoolleeftijd praktijkervaring opdeed op een productielijn die als maatstaf geldt binnen de Deense pijpenmakerij, wordt gezien als de bron van het technische zelfvertrouwen in zijn latere werk.

Doorbraak in Chicago, 2004

De beslissing om onder eigen stempel te gaan produceren, werd genomen op aanmoediging van meester Teddy Knudsen, een vriend van zijn vader. Skovgaard ging in 2004 naar de internationale pijpenbeurs Chicagoland met twaalf gladde pijpen die zijn eigen naam droegen; deze eerste reeks was tijdens de beurs volledig uitverkocht. Het jaar erop keerde hij terug met vijfenzeventig pijpen, dit keer vooral met gezandstraalde ketels, en het resultaat was hetzelfde. Deze twee deelnames worden gezien als het keerpunt waarop het atelier zijn afzetkring buiten Denemarken opbouwde; het werk van de meester heeft sindsdien vele landen bereikt.

Opvatting over oppervlak en vorm

Skovgaards werk draagt zowel de vrije-vormlijn van de Deense School als de gematigde ambachtelijke discipline die in een fabrieksatelier wordt aangeleerd. Gezandstraalde oppervlakken vormen een aanzienlijk deel van de productie; bij diep zandstralen komen de jaarringen van de briar als reliëf naar voren. Naast klassieke vormfamilies zijn er ook door de meester zelf benoemde ketels; in de bronnen worden vormen genaamd "Whale" en "Elephant's Foot" genoemd.

De hoogste gradering is voorbehouden aan het kleine aantal ketels waarvan de nerf of vorm buitengewoon wordt bevonden; in de bronnen wordt dit stempel "Lion" genoemd. Het atelier is een werkplaats van één persoon met een bewust beperkte jaarlijkse productie; omdat elke pijp uit dezelfde hand komt, wordt het productievolume bepaald door het persoonlijke werktempo.

Ook de manier van stempelen volgt de gangbare gewoonte van zelfstandige Deense meesters: onder op de ketel wordt de naam van de maker gezet, ernaast een teken dat de gradering van het stuk aangeeft. Dit systeem, dat afwijkt van het op modelnummers gebaseerde systeem van seriematige merken, wijst op een productiewijze waarin elk stuk apart wordt beoordeeld. Skovgaards naam wordt genoemd onder de jonge generatie Deense meesters die begin jaren 2000 met hun eigen stempel naar buiten trad; deze generatie geldt als vertegenwoordiger van een overgangsperiode van de grote ateliers van het land naar kleine werkplaatsen.