Sturgill

Sturgill is de naam voor de kleinschalige pijpenproductie die de in Ohio wonende houtsnijder Ken Sturgill gedurende ongeveer tien jaar heeft volgehouden. Het merk wordt geassocieerd met de naam van één ambachtsman, niet met een atelier; de productie is nooit tot een seriematige schaal uitgegroeid en bleef een tak van Sturgills bredere houtbewerkingsactiviteit.

Van Ambacht naar Pijp

Houtsnijden was voor Sturgill al sinds zijn jeugd een doorlopende bezigheid; 1979 wordt genoemd als het jaar waarin deze belangstelling van amateurniveau overging in geregeld werk. Zijn eerste serieuze onderwerp was de briar-pijp (funda-wortel). Volgens overlevering keerde hij terug met de eerste prijs uit een van de drie wedstrijden waaraan hij in zijn regio deelnam, en runde hij in diezelfde jaren een pijp- en tabakszaak, waardoor hij zowel de werkbank- als de winkelkant van het vak van dichtbij leerde kennen. Een Amerikaanse lijst van pijpenmakers uit 2003 vermeldt de naam Sturgill samen met Middletown, Ohio; dit is het enige document dat de regio van de productie onafhankelijk bevestigt.

Sturgills werkwijze staat dicht bij de Amerikaanse traditie van de individuele houtsnijder die het briar-blok met handgereedschap vormgeeft. Deze traditie omvat tal van namen die in dezelfde jaren in verschillende delen van het land alleen werkten; namen zoals Lester C. Garlow, die vandaag alleen via archiefdocumenten te volgen zijn, maken deel uit van deze schakel. Ook bij zulke ateliers is de vraag of de productie met de hand dan wel met machines gebeurde omstreden; de details van deze kwestie worden behandeld in het item het debat over handwerk versus machinewerk.

Afscheid van de Pijp

De breuk met de pijp was geen abrupt besluit, maar het gevolg van een verschuiving van belangstelling naar andere takken. Eerst sloot de winkel, en tegen het einde van de jaren 1980 werd ook het pijpenmaken gestaakt. In de periode daarna wordt Sturgills naam niet meer met briar geassocieerd, maar met een veel breder houtrepertoire: genummerde en gesigneerde verzamelfiguren van de kerstman, wandelstokken, vogelhuisjes en voederbakken. Ook zijn experimenten met kettingzaag en motorgereedschap bij het snijden vallen in deze jaren; zijn eigenlijke specialiteit blijft echter het gezichtsmotief dat met mes en holbeitel in het hout wordt gesneden.

Het meeste van dit werk ontstond niet in een atelier, maar voor publiek. Sturgill bouwde een caravan om tot een verplaatsbaar blokwerkatelier om deel te nemen aan de kampen van een op Ohio gebaseerde historische reünistengroep, en gaf in deze opstelling demonstraties en lessen. De kant van het snijden als schouwspel was voor hem net zo bepalend als de productie zelf.

Huidige Status

Omdat het aantal gesigneerde Sturgill-briarpijpen beperkt is gebleven, worden ze in verzamelaarskringen als zeldzaam beschouwd. Het merk wordt niet gezien als een productielijn met continuïteit, maar als een kortstondig hoofdstuk in het verspreide landschap van het Amerikaanse individuele pijpenmaken in de jaren 1980. Hoewel er verhalen zijn dat de meester in latere jaren af en toe naar de pijp is teruggekeerd, bestaat er geen document dat wijst op een geregelde hervatting van de productie.