Svendborg Piber

Svendborg Piber is een pijpenmerk dat in 1970 begon in het stadje Svendborg op het Deense eiland Fyn (Funen) en ongeveer een kwart eeuw bleef bestaan. De oprichtende groep bestond uit twee pijpenmakers uit de tweede generatie van de Deense school en een bankier die later op het vak overstapte. Het bedrijf richtte zich al snel op exportgerichte serieproductie; de stukken uit de eerste jaren worden onder verzamelaars niettemin gerekend tot de originele Deense ontwerpen van die periode.

Een bankier, twee pijpenmakers

De kern van het merk werd gevormd in de werkplaats van Erik Nørding: Jens "Tao" Nielsen en Poul Ilsted Bech leerden elkaar hier kennen terwijl ze samenwerkten. Beiden zochten naar een repertoire dat verder ging dan de vrije-vormlijn (freehand) die zijn stempel drukte op de Deense productie van die tijd, en dat dichter bij meer ingetogen, klassieke verhoudingen lag. Het idee van een merk onder hun eigen naam bleef echter hangen, omdat geen kapitaal kon worden gevonden.

De oplossing kwam in 1969, toen de Kopenhaagse bankier Henrik Jørgensen, die belangstelling had voor pijpen, als derde partner instapte. Jørgensen, die van plan was het bankwezen te verlaten voor de pijpenmakerij, nam de financiering op zich, terwijl Nielsen en Ilsted op zoek gingen naar een geschikte werkplaats. In de eerste maanden van 1970 vonden ze een gesloten pijpenfabriek in Svendborg en kochten deze volgens de overlevering voor een lage prijs van 16.500 Deense kronen. De naam van het pand komt in bronnen voor als Nordisk Pibefabrik en Nordisc Pibefabriker; hoewel het als de oudste pijpenfabriek van het land geldt, is de officiële bedrijfsnaam niet door een onafhankelijk archiefdocument bevestigd. Het nieuwe merk ontleende zijn naam rechtstreeks aan het stadje.

De Kasselband en serieproductie

Wat het jonge bedrijf overeind hield, was een distributiekanaal in Duitsland. Tijdens hun zoektocht naar een distributeur ontmoetten de partners Detlef Seiffert, senior partner bij de grote groothandel Heinrich Seiffert & Sohn in Kassel. Seiffert, die geen concessies deed aan zijn hoge kwaliteitseisen, plaatste zowel regelmatige, grote bestellingen als hij het merk zichtbaar maakte op de Duitse markt. Het effect op de productie was snel merkbaar: het team op Fyn ontwierp de nieuwe modellen die de koper wenste, het personeelsbestand groeide tot zeventien mensen, en het zwaartepunt verschoof naar seriemodellen. Toch konden de drie partners elk ook hun eigen gesigneerde unieke (artisan) stukken blijven maken naast het fabriekswerk.

Stempels

Het stempelsysteem was, zoals bij veel Deense producenten, gebaseerd op de naam of de initialen van de meester die de pijp maakte; omdat deze praktijk niet bij elk stuk even nauwkeurig werd toegepast, komen ook exemplaren zonder meesterstempel voor. Het opvallendste detail van dit systeem is dat Henrik Jørgensen zijn eigen werk liet stempelen op naam van een meester die in werkelijkheid niet bestond, "Jan Hansen" en "JH"; naar verluidt wilde hij hiermee de ongewenste associatie vermijden die zijn eigen initialen in het naoorlogse Denemarken opriepen. Kaj C. Rasmussen, die jarenlang in de fabriek werkte, gebruikte het stempel "KAJ". Volgens de overlevering bestond er ook een met letters aangeduid kwaliteitsniveau op de pijpen; de details van dit systeem zijn niet gedocumenteerd.

Uiteenvallen van het partnerschap en de nasleep

Het drietal viel binnen twee jaar uit elkaar. Poul Ilsted, die zei liever stuk voor stuk te willen werken dan seriematig te produceren, trok zich terug uit het partnerschap en werkte een tijdlang opnieuw bij Nørding. Ondanks deze breuk bleef de fabriek in de jaren zeventig groeien. De tweede breuk vond rond 1980 plaats, veroorzaakt door de Amerikaanse markt die het grootste deel van de productie opnam: de vormvoorkeuren en kostendruk van de kopers zorgden voor uiteenlopende verwachtingen tussen Tao Nielsen en Jørgensen. Toen geen compromis werd bereikt, verliet Nielsen in 1981 de fabriek en richtte hij zijn eigen werkplaats op nabij de haven van Svendborg.

Jørgensen leidde het merk meer dan tien jaar alleen en droeg het halverwege de jaren negentig over aan Seiffert. Seiffert, die zich vooral op zijn eigen merk Sillem's richtte, deed ook Svendborg Piber voor het jaar 2000 van de hand. Volgens de overlevering bevindt het merk zich vandaag bij het in Berlijn gevestigde Design Berlin (Planta), zonder actieve productie erachter.