Tarp (Karsten Tarp)

Tarp is het merk van de handgemaakte pijpen die de Deense meester Karsten Tarp onder zijn eigen naam stempelt. De geboorteplaats van de meester is het stadje Kolding, in het zuiden van het schiereiland Jutland; het geboortejaar wordt in bronnen als 1953 of 1954 aangegeven en geldt dus niet als vaststaand. Kolding was tegelijkertijd het adres van de Bari-pijpenfabriek, opgericht in 1948 door Viggo Nielsen. Ook Tarps eerste stap in het vak werd in deze fabriek gezet; naar verluidt heeft hij daar bijna tien jaar gewerkt, en heeft hij de ontwerpopvatting die bekendstaat als de Deense school daardoor niet uit een boek, maar aan de bank geleerd.

Gradering en stempels

Een van de opvallendste aspecten van het merk is dat de kwaliteitsklassen zijn gekozen naar de namen van schepen uit het Vikingtijdperk. Onderaan in de rangorde staat Batr, daarboven achtereenvolgens Snigge en Skuder, en aan de top Draker. Welke graad een pijp krijgt, wordt bepaald door de nerftekening: ketels met een foutloze nerf worden toegewezen aan de gladgepolijste toppen, terwijl gevlekte of gebrekkige blokken worden gezandstraald en in de lagere graden ondergebracht. Er zijn enkele speciale werken die volledig buiten deze rangorde vallen; deze worden niet met een graadstempel maar met hun eigen modelnaam gesigneerd.

De werkplaats in Faaborg

Nadat de fabrieksperiode was afgelopen, zette Tarp de pijpenmakerij nog vele jaren als bijverdienste voort; volgens de overlevering duurde het tot 2010 voordat hij het werk volledig naar zijn eigen bank verplaatste. Zijn werkplaats bevindt zich vandaag in de havenstad Faaborg op het eiland Funen, en hij deelt deze met Kai Nielsen, die hij nog kende uit zijn Bari-jaren. Een gedeelde ruimte betekent geen gedeelde productie: beide meesters voltooien hun eigen pijpen zelfstandig, van de eerste snede tot de laatste polijstbeurt. Er wordt aangegeven dat de jaarlijkse productie ongeveer tweehonderd pijpen bedraagt, maar dit cijfer is niet door onafhankelijke bronnen bevestigd.

Vorm en materiaal

De vormen die Tarp produceert, bewegen zich tussen klassieke, naar het boekje gemaakte modellen en vrij gesneden freehand-ketels. Alle ketels komen uit een blok briar. De gebruikelijke voorkeur voor het mondstuk gaat uit naar eboniet en cumberland; hoorn wordt slechts af en toe gebruikt. Doordat hoorn moeilijk te bewerken en breekgevoelig is, blijft dit materiaal beperkt tot pijpen met een rechte ketel. Er wordt gezegd dat Tarp een van de weinige Deense meesters is die hoornen mondstukken is blijven voortzetten. Op sommige pijpen zijn banden van zilver, hoorn of buxushout te zien; een deel is geschikt voor een 9 mm filter.

Het model dat als de eigenlijke signatuur van de meester kan gelden, is Kronen, wat "kroon" betekent. Dit model, dat vooral met het mes wordt gesneden in plaats van met draaibank en schuurmachine, staat al meer dan dertig jaar in het repertoire; toch wordt aangegeven dat het aantal tot nu toe gemaakte Kronen-pijpen geen vijftien bedraagt. Omdat dit cijfer op één enkele bron berust, moet het met de nodige voorzichtigheid worden gelezen.

Tarps naam is ook buiten de grenzen van Denemarken bekend geworden. Hij heeft deelgenomen aan pijpenbeurzen in de Verenigde Staten, Rusland en China, en heeft onder deze landen vooral in China een vaste schare bewonderaars opgebouwd.