Todd Johnson

Todd Johnson is een Amerikaanse pijpenmaker die opgroeide in Alabama. Hij staat bekend om zijn combinatie van de technische discipline die hij ontleende aan de Deense hoge-kwaliteitspijpentraditie met academisch werk over esthetiek. Hij geldt als een van de namen die het verloop van de Amerikaanse handgemaakte-pijpenscene in het afgelopen kwart eeuw hebben bepaald, niet alleen door het werk uit zijn eigen werkbank, maar ook door het aantal makers dat via zijn atelier is gegaan en later onder hun eigen naam bekend werd.

Griekse Referenties en Gradensysteem

In het werk van Johnson is de antieke Griekse architectuur een duidelijke inspiratiebron; de stoa, die het merk zijn naam geeft, betekent een overdekte galerij omringd door een zuilenrij. Ook de gradering put uit dezelfde woordenschat: de onderste trap heet Hoplite, de bovenste Phalanx, en de beperkte topproductie draagt de naam Phalanx Q. Van het viercijferige nummer dat op de pijpen wordt gestempeld, geven de laatste twee cijfers het productiejaar aan; een pijp die in 2025 werd voltooid, draagt daarom een stempel dat eindigt op "25".

Wat betreft vorm valt op dat hij op de vloeiende lijnen van Denemarken een streven naar klassieke verhouding en balans legt. Bamboestelen en vrije vormen die aan schelpen doen denken, behoren tot zijn meest bekende werken.

Techniek uit de Deense Lijn

Dat hij voordat hij met pijpen begon lange tijd met hout had gewerkt, gaf hem een kant-en-klare werkbank en een gevestigde handvaardigheid. Volgens zijn eigen verhaal maakte hij zijn eerste pijp in het voorjaar van 2000 uit notenhout. In de eerste jaren waren de gidsende bronnen de pagina's van Talbert Pipes, destijds een van de weinige pijpensites op internet, en de correspondentie die hij met de maker Trever Talbert onderhield.

Zijn werk in de winter van 2001 in het atelier van Tom Eltang in Taarbæk, ten noorden van Kopenhagen, veranderde de richting van zijn vak. Toen de methoden die Eltang van het atelier van Poul Rasmussen had overgenomen, werden aangevuld met de lessen die hij van Lars Ivarsson kreeg, kwam ook de lijn van Sixten Ivarsson erbij; zo raakte Johnson tegelijkertijd met meerdere takken van de Deense school verbonden.

Het meest zichtbare gevolg van deze opleiding is dat de werkvolgorde werd omgekeerd. In de gangbare praktijk wordt het blok eerst tweedimensionaal gezaagd en vervolgens op de draaibank verdund. In de door Johnson gehanteerde methode wordt het lichaam daarentegen met de hand gevormd, waarbij de boringen als laatste worden aangebracht. Wanneer de volgorde zo wordt opgebouwd, kan er rekening worden gehouden met hoe de nerf in het blok loopt nog voordat de vorm is vastgelegd; dit is tegenwoordig ook de gangbare benadering in de hoge-kwaliteitspijpenmakerij.

Productie en Leerlingen

De productie is van meet af aan kleinschalig gehouden en de hoogste graad wordt slechts in beperkte aantallen gemaakt. Johnson beschouwde het doorgeven van zijn kennis als onderdeel van het vak en runde zijn atelier lange tijd als een leerlingenomgeving. Volgens zijn eigen opgave hebben makers die tegenwoordig onder hun eigen naam bekendstaan, zoals Adam Davidson, Brad Pohlmann, Grant Batson, Jonas Rosengren, Pete Prevost en Micah Cryder, een tijdlang bij hem gewerkt.

Ook wordt vermeld dat hij samen met Hiroyuki Tokutomi en het atelier S. Bang gezamenlijk werk heeft geproduceerd. Dit soort samenwerkingen wordt aangehaald als voorbeeld van hoe ver de band die een Amerikaanse maker met de Deense en Japanse lijn heeft opgebouwd, is gegaan.