Weingott

Weingott is een Engels pijpenmerk dat is ontstaan uit de werkplaats S. Weingott & Son, opgericht in 1883 door Samuel Weingott, die als tabakshandelaar werkzaam was aan Fleet Street in Londen. Het merk wordt beschouwd als een vroege mijlpaal in het inheems worden van de productie van pijpen uit bruyèrehout (briar) in Groot-Brittannië. Gedurende een groot deel van de twintigste eeuw werd het merk in Londense handelsgidsen aangeduid als de oudste geregistreerde briar-pijpfabrikant.

Van tabakszaak naar werkplaats

Volgens de overlevering dreef Weingott vanaf 1859 een tabakszaak op nummer 3 aan Fleet Street; de kennis die hij in de loop der jaren over tabak opbouwde, bracht hem ertoe zich met het materiaal zelf bezig te houden. Er wordt aangegeven dat hij tussen 1865 en 1870 experimenteerde met briar, en pas in 1883 overging op reguliere productie. In die jaren kwam vrijwel alle in Engeland verkochte briar-pijp uit continentaal Europa, terwijl de binnenlandse productie hoofdzakelijk uit kleipijpen bestond. Weingotts onderneming was een van de eerste serieuze stappen om in Londen een tegenhanger te vestigen van de opkomst van briar die in Saint-Claude begon.

De sector stond in het begin sceptisch tegenover de onderneming; velen voorspelden dat het niets zou worden. Toch groeide de werkplaats binnen zestien jaar na de oprichting uit tot een van de grootste pijpfabrikanten van het land en ging zij exporteren naar de koloniën. Volgens een interview dat de oprichter in 1899 aan een Engels tijdschrift gaf, had deze groei geleid tot een arbeidskracht die groot genoeg was om een landelijke vakbond van pijpenmakers op te richten.

Productiefilosofie

Het punt waarop het merk zich onderscheidde, was de benadering van de arbeidsverdeling. Terwijl in veel werkplaatsen van die tijd een pijp langs handen van arbeiders ging die elk verantwoordelijk waren voor slechts één onderdeel, hanteerde Weingott het principe om een pijp van begin tot eind door één enkele meester te laten maken. Deze aanpak werd verdedigd met het argument dat hij vooral een consistenter resultaat gaf bij het passen van steel en mondstuk.

Een tweede kwestie die de oprichter in dezelfde jaren openlijk beschreef, was hoe afgekeurde briar op de markt terugkeerde. Volgens zijn verhaal werden gebarsten en holle blokken goedkoop van de hand gedaan, werden de gebreken bedekt met een pasta-achtige vulling, waarna het hout werd verdonkerd in een oplossing van kaliumpermanganaat en gevernist; het resulterende kastanjebruine oppervlak verhulde het gebrek tenzij van dichtbij werd gekeken. Weingott verklaart dat hij op een gegeven moment stopte met het verkopen van zijn eigen gebrekkige blokken en ze in plaats daarvan verbrandde. Het vertrouwen in het ongeverfde oppervlak koppelt hij aan een eenvoudig criterium: natuurlijke briar blijft, ook als hij in de loop der jaren donkerder wordt, zijn nerf tonen.

Stempels

Op de pijpen staat meestal links op de steel het stempel "Weingott" en daaronder "London". Bij naoorlogse exemplaren komt ook de vorm "The Weingott Pipe" voor. Bij exemplaren met een zilveren band zijn op de band de afkorting van de firma en Britse keurmerken aangebracht; in de stempelarchieven staan zowel stukken geregistreerd die door het Londense keuringskantoor (luipaardkop) als door dat van Birmingham (anker) zijn gegaan. Omdat de jaarletter in het keurmerk het mogelijk maakt deze pijpen tot op het jaar te dateren, vormt de zilveren band bij Weingott voor verzamelaars een aparte informatiebron.

Eigenaarswisselingen en het einde

De familie deed de onderneming in de jaren dertig van de hand. Na deze datum ging de naam tussen verschillende eigenaars over en werd zij bij tijd en wijle een merknaam die op pijpen werd geplaatst die in andere werkplaatsen waren geproduceerd. In 1980 kocht de Cadogan-groep, die ook gevestigde Londense namen zoals Comoy's of London en Loewe & Co. in haar bezit had, het merk op; doordat de groep de productie samenbracht in de enige fabriek in Southend-on-Sea, raakte de naam verwijderd van zijn vroegere kwaliteitsniveau en raakte hij na verloop van tijd volledig in onbruik. Vroege exemplaren uit de werkplaatsperiode zijn slechts zeldzaam te vinden in de tweedehands (estate) handel; deze stukken worden door verzamelaars beschouwd als voorbeelden die het Londense vakmanschap van die tijd vertegenwoordigen.