Wilke

Wilke is het in 1872 door Edwin Wilke in New York opgerichte bedrijf, dat met een geschiedenis van meer dan anderhalve eeuw geldt als een van de oudste namen in de Amerikaanse pijpen- en pijptabaksbranche. Gedurende het grootste deel van zijn bestaan produceerde het merk zowel handgemaakte briar-pijpen als tabaksmengsels in zijn eigen winkel; vandaag is alleen nog de tabakskant actief.

Het principe van het onbedekte oppervlak

Wat Wilke van zijn tijdgenoten onderscheidde, was de strikte houding van het atelier tegenover de afwerking. De winkel presenteerde zijn pijpen als "ongeverfd": er werd gesteld dat er geen kleurstof, vernis, scheurvulling of kit op de kop werd aangebracht, en dat de gebruikte blokken uit Macedonië afkomstig waren. Deze houding had een praktisch gevolg: wanneer geen enkele laag het oppervlak bedekt, is het onmogelijk een scheur of grote porie in een gebrekkig blok te verbergen. De bewering fungeerde dus minder als versiering dan als kwaliteitswaarborg gebonden aan de keuze van grondstof. In diezelfde jaren werd de winkel in één adem genoemd met gevestigde New Yorkse ateliers zoals Kaldenberg, en maakte hij deel uit van de eigen pijpenmaaktraditie van de stad.

Anna en Louisa Wilke

Na de oprichter kwam het merk op een ongewone manier in handen van twee vrouwen. Naar verluidt had Edwin Wilke geen zoon en gaf hij zijn kennis van het vak door aan zijn dochters Anna en Louisa; bij zijn overlijden in 1930 beheersten de zussen zowel het bewerken van briar als het samenstellen van mengsels. In krantenartikelen uit die tijd werden zij gepresenteerd als de enige vrouwelijke pijpenmakers van het land. Volgens diezelfde bronnen behoorden ook Herbert Hoover en John Steinbeck tot de kopers van de pijpen die van deze werkbank kwamen; dit detail berust echter enkel op een krantenbericht uit 1950. Het werk van de zussen bleef niet beperkt tot nieuwe pijpen — zij namen ook reparaties aan —, maar geen van beiden rookte zelf pijp.

Van Madison Avenue naar Vermont

De Wilke Pipe Shop werkte tientallen jaren lang op de hoek van Madison Avenue en 48th Street. Naar verluidt werd in de jaren 1970 een tweede vestiging geopend in het Wanamaker's-warenhuis in Philadelphia, waar de pijpen werden gemaakt door een meester die voor de winkel werkte.

Het merk wisselde in 1983 van eigenaar en ging over naar pijpenmeester Elliott Nachwalter en zijn vrouw Carole Burns. Het echtpaar hield de winkel in New York open tot begin jaren 1990; daarna verhuisden zij naar Vermont en vormden de zaak om tot een op postorder gebaseerde onderneming onder de naam Pipeworks & Wilke. Voor de handgemaakte lijn die Nachwalter onder zijn eigen naam signeerde, kan het artikel Nachwalter worden geraadpleegd.

Voortzetting van de tabakstak

In de Vermont-jaren verschoof het zwaartepunt van het merk van pijp naar mengsel. Carole Burns stelde de Wilke-pijptabakmengsels tot de zomer van 2017 samen in Montpelier. In juli van dat jaar werd de zaak overgedragen aan John Brandt, gevestigd in Massachusetts; terwijl de klassiek geworden recepturen werden voortgezet, kwam ook de heruitgave van een deel van de vroege mengsels op de agenda.

De naam Wilke heeft vandaag twee afzonderlijke sporen nagelaten. Het eerste zijn de meeste in het midden van de twintigste eeuw in New York gemaakte pijpen met het stempel "E. Wilke NYC"; deze zijn alleen nog op de tweedehandsmarkt te vinden. Het tweede is het van hand tot hand doorgegeven mengboek, dat ononderbroken bewaard is gebleven. Het is deze tweede lijn die de continuïteit van het merk, teruggaand tot 1872, eigenlijk draagt.