Zhesong Pipes (Li Zhesong)

Zhesong Pipes is het handgemaakte pijpenatelier dat de Chinese meester Li Zhesong alleen runt in de stad Suzhou, in de provincie Jiangsu. Volgens de gegevens is de meester geboren in de noordelijke kuststad Yantai; na een master in architectuur en stedenbouw werkte hij ongeveer vijf jaar als stedenbouwkundig ontwerper bij een architectenbureau, voordat hij in 2012 die loopbaan opgaf voor het fulltime pijpenmaken. De producten van het atelier worden gerekend tot het werk van de eerste generatie hedendaagse Chinese pijpenmakers die onder hun eigen naam signeren.

De vorming van het vakmanschap

Als eerste bron van Li Zhesongs aanleg voor het vak wordt vaak gewezen op de gewoontes die hij opdeed naast zijn vader, een houten modelvormer. Zijn relatie met de pijp begon eerst met het kopen en opknappen van tweedehands (estate) pijpen; het reparatiewerk groeide geleidelijk uit tot productie vanaf nul. De meester, die vanaf ongeveer 2010 parttime pijpen maakte, maakte het atelier ongeveer twee jaar later tot zijn enige werk. Volgens zijn eigen verhaal behoren de Zweed Bo Nordh en de Deen Jess Chonowitsch tot de klassieke meesters die zijn richting bepaalden; ook wordt vermeld dat hij tijdens een bezoek van de Deense meester Tom Eltang aan een pijpenwinkel in Shanghai rechtstreeks advies van hem kreeg. Binnen China worden de ateliers rond Leizhou en de begeleiding van meester Li Bing genoemd.

Materiaal en vervaardiging

De briarblokken die in het atelier worden gebruikt, komen via Italië; volgens de eigen verklaring van de meester is de herkomst ervan grotendeels Calabrië en Corsica. Li Zhesong geeft aan dat hij de blokken die hij koopt, voordat hij ze bewerkt, nog minstens twee jaar in zijn eigen opslag laat rijpen. Mondstukken worden handgesneden en gevormd uit in Duitsland geproduceerde staven van eboniet (vulkaniet), cumberland en acryl; voor de versieringsringen wordt de voorkeur gegeven aan materialen met een natuurlijke textuur.

De vormvisie ontwikkelt zich langs twee lijnen: enerzijds handgevormde interpretaties van het klassieke repertoire, anderzijds freehandwerk dat zich ontwikkelt volgens de nerf van het blok. De meester noemt de traditionele ambachtelijke erfenis van Suzhou (het Su-vakmanschap) als bron van zijn eigen stijl; hij zegt de voorkeur te geven aan gematigde volumes en een van opsmuk gespeend, fijn bewerkt uiterlijk.

Productie en stempeling

Het atelier is een kleinschalige structuur die jaarlijks ongeveer 60-80 pijpen voortbrengt; in sommige bronnen wordt dit aantal opgegeven als "minder dan tachtig". De pijpen worden gestempeld met het productiejaar en een serienummer. Het aanvankelijk gebruikte classificatiesysteem (grade) zou in 2014 zijn losgelaten, waarna de stempeling alleen nog met jaar en nummer werd voortgezet. Deze schaal wordt beschouwd als een voorbeeld van hoe, in een Chinese productieomgeving waarin al lang massaproductiefabrieken domineren, de traditie van door één hand gesigneerde pijpen zich als een aparte baan begint te vestigen.