Onderhoud van Meerschuimpijpen

Onderhoud van meerschuimpijpen vereist dat een deel van de gewoontes die men bij briarpijpen aanleert, bewust wordt losgelaten. Meerschuim is een poreus en relatief zacht mineraal; het absorbeert warmte, trekt vocht aan en verandert na verloop van tijd van kleur doordat de oliën van de tabak naar het oppervlak worden gevoerd. Het doel van het onderhoud is daarom niet alleen reinheid, maar ook het voortzetten van deze verkleuring zonder de kop en de waslaag op het oppervlak te beschadigen.

Waarom een koolstoflaag ongewenst is

Bij briar wordt een dunne koolstoflaag (cake) achtergelaten om de kop tegen verbranding te beschermen. Bij meerschuim is dit niet nodig: het mineraal brandt niet en heeft dus geen beschermende laag nodig. De waarschuwing die in handleidingen van fabrikanten en verkopers wordt herhaald, is dat opgehoopte koolstof bij verhitting sneller uitzet dan het meerschuim en zo een scheur in de kopwand kan veroorzaken. Bovendien vertraagt een dikke laag de verkleuring doordat de oliën verhinderd worden de poriën te bereiken. Daarom wordt de binnenkant van de kop na elke sessie, wanneer de pijp is afgekoeld, schoongeveegd met een zachte doek of keukenpapier; er mag geen korst ontstaan. De briargewoonte van het uitreamen is hier niet van toepassing; voor de briarzijde van dit onderwerp kan het artikel koolstoflaag en reamen worden geraadpleegd.

Dagelijkse routine

Na het roken wordt de pijp rechtop op een pijpenstandaard gelaten om af te koelen. Bij het legen van de as wordt de pijp niet bij de pijpsteel maar bij de schacht vastgehouden; in plaats van tegen een hard oppervlak te tikken, is het gangbaar om zachtjes in de palm van de hand te kloppen. Als de pijpsteel moet worden verwijderd, gebeurt dit terwijl de schacht wordt ondersteund, alleen wanneer de pijp koud is, met een langzame draaibeweging. Wanneer de schroefverbinding in warme toestand geforceerd wordt, kan zowel de pijpsteel als de schacht breken.

De kop en het rookkanaal worden droog schoongemaakt met een harige pijpenreiniger. Bij periodieke dieptereiniging wordt de reiniger bevochtigd met verdunde alcohol; sterk geconcentreerde oplosmiddelen en het onderdompelen van de kop in water worden afgeraden, omdat het mineraal water snel opneemt. De details van pijpsteelonderhoud kunnen worden nagelezen in het artikel pijpreparatie en pijpsteelonderhoud.

Was en verkleuring

Nieuwe pijpen worden tijdens de afwerkingsfase in was gedompeld. Deze laag sluit de poriën gedeeltelijk af, geeft het oppervlak een fluweelachtige grip en zorgt ervoor dat de oliën die de tabak achterlaat zich gelijkmatig verspreiden. Omdat de was tijdens het roken zacht wordt, gaat vuil en zweet van de hand er gemakkelijk in over; daarom wordt in de eerste weken doorgaans aangeraden de pijp met schone, droge handen vast te houden, bij voorkeur aan de schacht. Naarmate de was in het mineraal trekt, voelt het oppervlak mat en ruw aan; dit betekent dat het tijd is om een dunne laag was te vernieuwen.

De werking van de verkleuring verschilt van die bij briar. Meerschuimpijpen vereisen niet, zoals bij briar gebruikelijk is, dat ze na elke kop dagenlang rusten; ze kunnen op dezelfde dag meerdere keren gerookt worden, met als enige voorwaarde dat de pijp tussen de sessies volledig afkoelt. Rust is echter niet volledig overbodig: de gangbare methode die in de handleidingen wordt beschreven, is de pijp na een beginperiode van intensief roken enige tijd te laten rusten. In dit interval trekken de teer en oliën die de zachtwordende was heeft opgenomen naar het oppervlak, en juist dan wordt de kleur naar verluidt donkerder. Voor de algemene beginselen van pijponderhoud is het artikel reiniging en onderhoud van pijpen een aanvulling.