Pijpen Geschonken aan Amerikaanse Presidenten

Pijpen geschonken aan Amerikaanse presidenten zijn het product van een gewoonte die de tabaksindustrie ongeveer honderd jaar volhield en die zowel een beleefdheids- als een promotiefunctie vervulde. Terwijl de meeste protocolgeschenken aan het Witte Huis aan het ambt werden aangeboden, was een pijp een geschenk dat rechtstreeks aan de persoon was gericht; het beantwoordde aan een gewoonte die bij de ontvanger bekend was, of waarvan werd aangenomen dat die bekend was. Daarom geldt het overzicht van geschenkpijpen ook als een indirect document over de tabaksgewoonten van presidenten. De traditie ontstond aan het einde van de negentiende eeuw en eindigde stilletjes in het laatste kwart van de twintigste eeuw.

De presidentiële reeks van Demuth

De in Duitsland geboren William Demuth (1835-1911) richtte in 1862 in New York het naar hem genoemde bedrijf op en werd binnen korte tijd de grootste pijpenfabrikant van het land. In 1881, bij het aantreden van zijn vriend James A. Garfield, bood hij twee meerschuimen pijpen aan waarop de portretten van de president en zijn echtgenote waren uitgesneden. Het enthousiasme waarmee het geschenk werd ontvangen, was de aanzet tot een langdurige praktijk van het bedrijf: aan elke president na Garfield werd een op maat gemaakte pijp gestuurd. Deze gewoonte, die ook na de dood van Demuth in 1911 werd voortgezet, hield op bij het presidentschap van Herbert Hoover. Het bedrijf liet bovendien uit meerschuim gesneden portretfiguren maken van presidenten van John Adams tot Hoover; de reeks werd vergezeld door een buste van George Washington. Een andere door Demuth in opdracht gegeven meerschuimen creatie, een compositie van ongeveer tachtig centimeter die de landing van Columbus verbeeldde en waarvan de voltooiing twee jaar duurde, werd getoond op de Wereldtentoonstelling van Chicago in 1893. Voor de kruisende sporen van de winkel van het bedrijf aan Fifth Avenue met Londen, zie het artikel Demuth en Dunhill.

De twee sets van Harding

Warren G. Harding, die van maart 1921 tot augustus 1923 in functie was, wordt in de tabakshandelspers van die tijd beschreven als een pijprokende president en ontving minstens twee keer een geschenk. Volgens een handelsblad uit 1922 had Alfred Dunhill de president in 1921 een set van vier pijpen gestuurd: twee met een glad oppervlak met rechte nerf, twee met een gezandstraald shell-oppervlak. Op het leren doosje waren in goud de naam van de president en het jaartal 1921 gedrukt. Voor de eigen geschiedenis van het merk, zie het artikel Dunhill.

De tweede set kwam in juni 1923. Arthur H. Diamant, bestuurder van de Mecca Temple-loge in New York, bood de president een set van zeven WDC Milano bruyèrepijpen aan, samen met een met fluweel gevoerd leren doosje en een gouden plaat met de datum erop gegraveerd.

In diezelfde jaren gingen geschenken niet alleen naar presidenten. In 1921 stelde William Demuth & Co. een speciale set samen voor maarschalk Ferdinand Foch, die tijdens de Eerste Wereldoorlog opperbevelhebber van de geallieerde troepen was geweest; de dankbrief die de maarschalk vanuit Parijs stuurde, werd gepubliceerd in de handelspers, en de pijpen werden tentoongesteld in New York.

Van Coolidge naar Ford

Calvin Coolidge, die na de dood van Harding tijdens diens ambtstermijn het presidentschap overnam, rookte sigaren; niettemin was hij de meest intensieve ontvanger van tabaksgeschenken die naar het Witte Huis stroomden. Een handelsblad uit 1925 noteert de verscheidenheid aan geschenken die binnenkwamen: naast sigaren en sigaretten, met de hand gesneden en machinaal gemaakte bruyèrepijpen, mondstukken van barnsteen of meerschuim met gouden en zilveren ringen, tabakszakjes, aanstekers, luchtvochtigheidsdozen en pijpenrekken. Deze kwamen niet alleen van bedrijven, maar ook van bewonderaars uit binnen- en buitenland.

Gerald Ford wordt beschouwd als de laatste Amerikaanse president die regelmatig in het openbaar pijp rookte. Er wordt gemeld dat zijn collectie ongeveer vijfendertig pijpen telde en dat hij de voorkeur gaf aan kleine, makkelijk mee te dragen modellen. Of Ford geschenkpijpen ontving, is echter omstreden: op de openbare geschenkenlijst van zijn presidentiële bibliotheek staat geen pijp, en er wordt beweerd dat hij zijn pijpen zelf kocht; daarentegen bestaan er verhalen dat hem tijdens buitenlandse bezoeken wel degelijk pijpen werden geschonken.

Laatst bekend voorbeeld: 1984

Het laatst bekende geschenk werd gegeven in juni 1984, tijdens het bezoek van Ronald Reagan aan Ierland. Henry Arundel, bestuurder van Kapp & Peterson, bood de president een Mark Twain-pijp aan in een speciaal gemaakt houten doosje. Deze reeks werd in 1980 in productie genomen, geïnspireerd op een foto uit 1896 van de schrijver met een systeempijp met zilveren ring; in het eerste jaar werden exemplaren tot nummer 400 gemaakt, het jaar erop tot nummer 1.000, en vanaf 1983 werd de reeks zonder nummering voortgezet. Reagans dankbrief van juli 1984 bevindt zich in de archieven van Peterson. Voor de geschiedenis van het merk, zie het artikel Peterson. In de bekende registraties komt na deze datum geen vergelijkbaar presidentieel geschenk meer voor; de traditie is een hoofdstuk geworden dat alleen nog in archieven bewaard blijft.