Amy Lawrence Lowell

Amy Lawrence Lowell (1874-1925) is een van de meest besproken namen uit de Amerikaanse poëzie van het begin van de twintigste eeuw en een opmerkelijke figuur in de tabaksgeschiedenis. De dichteres, afkomstig uit de gevestigde Bostonse familie Lowell, verborg haar sigaar niet in jaren waarin het voor vrouwen als ongepast gold om in het openbaar te roken; de meerschuim pijpen die haar in verzamelingen worden toegeschreven, brachten haar naam ook in de pijpenliteratuur.

Leven en poëzie

Ze werd geboren op 9 februari 1874 in het stadje Brookline, Massachusetts, in het familielandgoed Sevenels, waar ze het grootste deel van haar leven doorbracht. Ze volgde geen universitaire studie; ze vormde zichzelf in de bibliotheek van haar vader en tussen de boekenkasten van het Boston Athenæum. Van haar broers was Percival Lowell astronoom en Abbott Lawrence Lowell rector van Harvard University. Ze begon laat met schrijven: haar eerste dichtbundel, A Dome of Many-Coloured Glass, verscheen in 1912. Al snel werd ze het Amerikaanse boegbeeld van het imagisme (Imagism); ze stelde drie imagistische bloemlezingen samen, en toen de richting van de beweging onder haar invloed vorm kreeg, betitelde Ezra Pound dit denigrerend als "Amygism". Op 12 mei 1925 overleed ze in Sevenels aan een hersenbloeding; het jaar daarop werd ze postuum bekroond met de Pulitzerprijs voor poëzie voor haar boek What's O'Clock. Haar verzameling zeldzame boeken en manuscripten werd geschonken aan Harvard University; tegenwoordig wordt deze bewaard in een naar haar vernoemde zaal in de Houghton Library.

Sigarengewoonte en publiek imago

Lowells sigaar roken was een onderwerp waar de pers van die tijd niet van afliet; kranten presenteerden haar als een vrouw die grote, donkere sigaren rookte. Volgens overlevering waren de sigaren die ze in werkelijkheid koos ver verwijderd van die beschrijving: dunne, lichte Manila-sigaren uit de Filipijnen en kleine panatela's. In Barbara L. Bellows' studie A Talent for Living uit 2006 wordt vermeld dat ze tijdens de renovatie van Sevenels een vochtgecontroleerde opslagruimte liet bouwen, uitsluitend bestemd voor haar sigaren. Het feit dat ze om haar postuur, mannenkleding en gewoonten werd bespot, deed haar niet afzien van deze zichtbaarheid; de bijnaam "hippopoetess", die een rivaliserende dichter haar gaf, draagt de sporen van die reactie. Haar naam wordt tegenwoordig vaak genoemd in overzichten van beroemde pijp- en tabaksliefhebbers, wanneer vrouwelijke rokers worden opgesomd.

De pijp: voorwerpen en tegenstrijdige getuigenissen

Het meest tastbare spoor van haar band met de pijp is bewaard gebleven in voorwerpen. Een meerschuim pijp die wordt tentoongesteld in de George Arents-tabakscollectie van de New York Public Library wordt aan haar toegeschreven; volgens een artikel over de collectie zou het aantal pijpen dat naar verluidt van de dichteres afkomstig is, tot veertig oplopen. Diezelfde bron herinnert er echter aan dat Lowells enige bekende gewoonte de sigaar was, waarmee de tegenstrijdigheid in het verhaal zelf wordt vastgelegd. Naar verluidt was op een tentoonstelling van literaire memorabilia in 1983 bij de Grolier Club in New York eveneens een meerschuim pijp van de dichteres te zien, samen met zeven ongerookte Filipijnse sigaren die haar toebehoorden en zich bij de club bevonden.

De geschreven getuigenissen spreken elkaar echter tegen. De biografie van Horace Gregory uit 1958 vermeldt dat ze achter gesloten deuren — na het ontbijt in haar landhuis of in bed in Sevenels — af en toe pijp rookte. Bellows schrijft daarentegen dat de pijp haar te veel moeite kostte. In het oktobernummer 1948 van het tijdschrift Pipe Lovers wordt, gebaseerd op de directeur van de Bostonse tabakszaak D. P. Ehrlich, verteld dat Lowell zo licht mogelijke pijpen koos en aandrong op het dunst mogelijke mondstuk. In haar bekende gedichten komt het woord pijp slechts voor in twee lange teksten, "The Cremona Violin" en "The Great Adventure of Max Breuck"; in beide gevallen is de pijp een voorwerp dat de scène vormgeeft. Hoewel het meerschuim een vertrouwd beeld is voor teksten die het spoor van de pijp in de literatuur in kaart brengen, geldt deze verwijzing niet als bewijs voor de eigen gewoonte van de dichteres. In tegenstelling tot schrijvers als J. B. Priestley, die met hun pijp vereenzelvigd raakten, wordt Lowell in de tabaksgeschiedenis niet herinnerd met een portret van verslaving, maar met een verzamelvraag waarover de bronnen het onderling oneens blijven.