Britse Pijpenmakerij (Great Britain)

Groot-Brittannië is een van de weinige landen die bepalend zijn geweest in zowel de klei- als de briarfase van het pijpenmaken. De kleipijpenateliers die na de komst van tabak op het eiland werden opgericht, hebben eeuwenlang de Europese markt bevoorraad, terwijl de briarateliers die zich in de tweede helft van de 19e eeuw rond Londen concentreerden, een eigen vorm- en vakmanschapsopvatting hebben voortgebracht die bekendstaat als de "Engelse pijp".

De Eeuwen van de Kleipijp

Het product van de eerste fase was de kleipijp. Deze in een mal gevormde en gebakken, goedkope pijpen bleven tot het einde van de 19e eeuw, toen de goedkope sigaret zich verspreidde, vrijwel het enige rookinstrument in Europa. De productie werd al vroeg georganiseerd: in 1619 werden de pijpenmakers van Westminster met een koninklijk charter georganiseerd, en binnen enkele decennia werd deze structuur ondergebracht in het Londense gildesysteem (livery company). Buiten Londen werd het stadje Broseley in Shropshire, met een productie die volgens de overlevering aan het einde van de 16e eeuw begon, het bekendste provinciale centrum; dat de meesters daar in het laatste kwart van de 17e eeuw datums op hun pijpen stempelden, is vandaag een van de steunpilaren van de archeologische datering. De laatste kleipijpenfabriek van het stadje staakte de productie eind jaren 1950; het gebouw werd in 1996 heropend als museum.

De Komst van Briar en de Londense Ateliers

Na de jaren 1850 bereikte de van oorsprong Corsicaanse heidewortel via Frankrijk het eiland en verdrong de kleipijp snel naar de achtergrond. Voor de achtergrond van deze overgang kan het artikel De Briarrevolutie en Saint-Claude worden geraadpleegd. De stap die in Groot-Brittannië de koers van het vak bepaalde, was dat Henri Comoy, uit de uit Saint-Claude afkomstige familie Comoy, zich in 1879 in Londen vestigde en in Seven Dials (de huidige omgeving van Cambridge Circus) een klein atelier opende; Comoy's of London wordt daarom gezien als de pionier van de briarproductie in het land. De zilversmid Benjamin Barling, die in 1812 Barling oprichtte en bekendstond om het vervaardigen van zilveren manchetten en dekseltjes op meerschuimen koppen, liet lange tijd in Frankrijk gedraaide briarstammen door de eigen firma afwerken; pas rond 1906 begon men in Engeland de eigen stammen te bewerken. In diezelfde jaren begon Alfred Dunhill, afkomstig uit de leder- en automobielaccessoirehandel, in 1907 in zijn winkel aan Duke Street pijpen te verkopen die zijn eigen naam droegen.

Fusies en de Neergang van de Industrie

De twintigste eeuw werd een periode van concentratie waarin verspreide ateliers onder één dak werden samengebracht. De Oppenheimer-groep nam in 1920 BBB (A. Frankau) over, en in datzelfde decennium ook Loewe & Co. en een aanzienlijk deel van de aandelen van Comoy's. Deze opeenvolgende overnames leidden in de jaren 1930 tot de oprichting van de holding Cadogan Investments Ltd., genoemd naar het Londense adres Cadogan Square. Namen als GBD, Civic, Dr. Plumb en Sina kwamen na verloop van tijd onder hetzelfde dak. Met de overname van Orlik in 1980 concentreerde de groep haar productie in de enige fabriek die speciaal voor het pijpenmaken werd gebouwd, nabij Southend-on-Sea.

De opkomst van de sigaret deed de markt krimpen en leidde na de oorlog tot de sluiting van veel gerenommeerde namen of de overdracht van hun merk. Toch werd de productietraditie in het land niet volledig afgesneden: naast bedrijfsmatige producenten zoals Dunhill (White Spot) zetten onafhankelijke ateliers met een beperkt aantal werknemers het Engelse vakmanschap voort.