Cope Bros & Company: van tabaksproducent tot uitgever

Cope Bros & Company was een tabaksproducent, opgericht in 1848 in Liverpool door de broers Thomas en George Cope. Wat dit bedrijf in de tabaksgeschiedenis onderscheidt, is niet zozeer het productassortiment als wel de uitgeefactiviteit: het bedrijf produceerde zowel zijn eigen reclamemateriaal als leesmateriaal, en liet een schat achter aan een maandblad, boekjes op zakformaat, grote, kleurrijke lithografische kaarten en sigarettenkaarten. Onderzoekers van de Victoriaanse tabakscultuur grijpen vandaag het vaakst naar deze verzameling.

De ontwikkeling van de firma

De fabriek verhuisde in 1853 naar een voormalig kerkgebouw aan Lord Nelson Street en bleef daar meer dan veertig jaar. In de jaren 1880 werkten er bijna tweeduizend mensen; het grootste deel van de werknemers bestond uit vrouwen, en de arbeidsomstandigheden werden in de pers van die tijd als voorbeeldig genoemd. Toen Thomas Cope in 1884 overleed, ging het bedrijf het jaar daarop naar de beurs, en werd George Cope de eerste algemeen directeur. Onder de pijptabakken springt Bond of Union eruit, een naam die tot op vandaag in verzamelaarsdocumentatie terug te vinden is; in de catalogus worden ook namen als Bristol Bird's Eye, Rifle Cake en Golden Cloud vermeld, evenals mengsels van het type Cavendish. Het bedrijf kwam als zelfstandige onderneming ten einde toen het in 1952 door Gallaher werd overgenomen.

Cope's Tobacco Plant

Het eerste nummer van het maandblad Cope's Tobacco Plant verscheen op 30 maart 1870, en de titel gaf meteen ook de doelgroep aan: producent, verkoper en roker. Bekend is dat de redactie werd gevoerd door John Fraser. Dat de eerste oplage boven de tienduizend exemplaren zou zijn uitgekomen, berust echter alleen op overlevering; er is geen drukkerskaart die dit cijfer bevestigt.

Een deel van de pagina's was aan het vak gewijd: tabaksteelt, douane- en belastingregelgeving, machines die in de productie werden gebruikt. Het overige deel was voor literatuur bestemd. De rubriek "Mixtures" volgde literaire onderwerpen, "The Smoke-Room Table" was gewijd aan boekbesprekingen; de dichter James Thomson leverde geregeld bijdragen aan het blad. De illustraties werden verzorgd door de schilder John Wallace (1841-1903), die de signatuur "Pipeshank" gebruikte. Algemeen wordt aangenomen dat de uitgave begin 1881 werd stopgezet, hoewel sommige bronnen het laatste nummer al in 1879 plaatsen.

Boekjes en kaarten

Ongeveer tien jaar na het stopzetten van het tijdschrift kwam de veertien nummers tellende reeks Smoke-Room Booklets aan de beurt; het eerste boekje verscheen in 1889, en de reeks werd voltooid in de eerste helft van de jaren 1890. De boekjes combineerden eerder in het tijdschrift verschenen teksten met nieuwe bloemlezingen: naast selecties van Charles Lamb, Thomas Carlyle en James Thomson verscheen ook, in drie delen, Pipes and Meerschaum, dat rechtstreeks aan de pijp en het meerschuim was gewijd. Het dertiende nummer van de reeks was samengesteld uit teksten van John Ruskin; toen de schrijver in 1893 wegens ongeoorloofd gebruik een gerechtelijk bevel liet uitvaardigen, staakte het bedrijf de distributie.

Een aparte traditie waren de kaarten. Vanaf 1874 kregen abonnees elk jaar, meestal in februari, een grote, kleurrijke lithografie. Dit waren drukke, karikaturale scènes rond de actuele discussies van de dag; omdat het aan de lezer werd overgelaten om te ontrafelen wie wie was, voegde de firma er een aparte sleuteltekst bij. Rond de eeuwwisseling kwamen daar reeksen sigarettenkaarten van vijfentwintig en vijftig stuks bij: golfers, kathedralen, kastelen, voetballers, personages van Dickens. Een van de reeksen van vijftig kaarten, rond 1900 gedrukt, had Walter Scott als thema en bevatte ook het Scott Monument in Edinburgh.

Al deze uitgaven leggen de pijpen- en tabakswereld van hun tijd in de taal van die tijd vast en bieden latere onderzoekers daarom eerstehandsmateriaal; veel van de bloemlezingen die worden genoemd in de artikelen pijpenboeken en publicaties en onderzoeksbronnen voor industriegeschiedenis berusten op de collecties van Cope's.