Doctor of Pipes en Master of Pipes-onderscheidingen

Doctor of Pipes en Master of Pipes zijn twee eretitels die de Chicagoland Pipe Collectors Club (CPCC) elk jaar tijdens haar eigen pijpenbeurs uitreikt. Omdat er in de gemeenschap geen ander structureel programma bekend is dat individuele verdiensten blijvend erkent, gelden beide de facto als levenslange onderscheidingen. Verzamelaar en auteur Ben Rapaport wees in een essay uit 2022, gepubliceerd op Pipedia, op het zwakke punt van deze opzet: beide titels zijn afhankelijk van het voortbestaan van één enkele club.

De criteria van de twee titels

Doctor of Pipes werd in 1998 ingesteld. De eerste twee titels gingen naar Frank Burla, de naam achter de CPCC en de Chicago-beurs, en naar Tom Dunn, bekend van zijn jarenlange nieuwsbrief The Pipe Smoker's Ephemeris. Elk jaar worden slechts twee namen gekozen: één uit de sector en één uit de kring van verzamelaars. Van de kandidaat wordt verwacht dat hij zich minstens twintig jaar voor de gemeenschap heeft ingezet. Nomineren en stemmen staan alleen open voor levende houders van de titel Doctor; het programma functioneert in dit opzicht als een gesloten peer review.

Master of Pipes werd in 2017 toegevoegd om ook de jongere generatie te omvatten; ook hier geldt een selectie van twee personen per keer. Het criterium is niet ouder dan vijfenveertig jaar zijn en minstens tien jaar verdienste. De eerste twee titels gingen naar David Shain en Sykes Wilford. Volgens de registers van de club is Wilford, die in 2017 Master en in 2020 Doctor werd, de enige die beide titels tegelijk draagt.

De club en de beurs

De oorsprong van de CPCC ligt in het samengaan, eind jaren tachtig, van pijpengroepen die afzonderlijk in het noorden en het zuiden van Chicago bijeenkwamen; de club werd in 1995 als non-profitorganisatie geregistreerd, met Michael Reschke als eerste voorzitter. De Chicagoland International Pipe & Tobacciana Show, die de club vanaf 1996 organiseert, geldt met haar internationale deelname als de grootste jaarlijkse bijeenkomst in het vakgebied en heeft door de jaren heen enkele keren van locatie gewisseld. De dood van Frank Burla, de oprichtend organisator van de beurs, in oktober 2021, herinnerde er nogmaals aan hoezeer dit soort structuren afhankelijk zijn van individuele personen. Vergelijkbare voorbeelden komen vaak voor in de geschiedenis van pijpenclubs.

Europese voorbeelden

In Europa gaat de geschiedenis van vergelijkbare structuren veel verder terug. Het pijpenmakersgilde van Londen, opgericht bij octrooi van Jacobus I in 1619 en heringericht bij octrooi van Karel I in 1634, vertegenwoordigt eerder de traditie van het beroepsgilde dan die van een onderscheidingsprogramma, en staat tegenwoordig vooral bekend om liefdadigheidswerk.

Het bekendste voorbeeld in de vorm van een onderscheiding komt uit Groot-Brittannië. "Pipe Smoker of the Year", vanaf 1964 uitgereikt en later beheerd door de British Pipesmokers' Council, ging het eerste jaar naar acteur Rupert Davies; Harold Wilson werd in 1965 gekozen en ontving in 1976 ook de titel "Pipeman of the Decade". Aan het programma kwam een einde door regelgeving die reclame en promotie voor tabaksproducten verbood: de laatste onderscheiding ging in 2003 naar Stephen Fry, en het jaar daarop stopte het programma. De titel werd in 2014 door de federatie van Britse pijpenclubs nog eenmaal nieuw leven ingeblazen. In Duitsland loopt de sinds 1969 door Tabakforum georganiseerde verkiezing "Pfeifenraucher des Jahres" nog altijd; de kandidaten zijn meestal afkomstig uit bekende publieke namen. In Frankrijk komt de in 1966 opgerichte Confrérie des maîtres-pipiers, bedoeld als ambassadeur van de pijpenindustrie van Saint-Claude, tweemaal per jaar bijeen en kiest bij een van die bijeenkomsten "de eerste pijproker van Frankrijk"; de oprichting van de vereniging gaat terug op het initiatief van politicus Edgar Faure, die met diezelfde titel wordt geassocieerd. Dat de meeste van deze onderscheidingen naar bekende namen gaan, verweeft deze programma's nauw met lijsten van beroemde pijprokers.

De kern van de discussie

De Europese voorbeelden laten zien dat dit soort programma's van het ene op het andere moment kunnen eindigen door wetswijzigingen. Daaruit ontstaat ook Rapaports vraag: wat gebeurt er met de twee titels als de club op een dag ophoudt te bestaan? De in het essay voorgestelde oplossing is het opzetten van een sobere, gemeenschappelijke structuur die niet afhankelijk is van het voortbestaan van één enkele club en die met vrijwilligerswerk kan worden gedragen, ontworpen in overleg met de huidige titelhouders.