Robert L. Smith en de Filto-systeempijp

Robert L. Smith is een Amerikaanse uitvinder die na een twintig jaar durende bezigheid een filterpijp met metalen kop ontwierp en deze in North Carolina onder de naam Filto liet produceren. Zijn naam duikt in de pijpengeschiedenis niet op als houtsnijder of fabrikant; het spoor dat hij naliet, bestaat uit drie afzonderlijke pijppatenten in de registers. Omdat deze patenten stap voor stap de rijping van één en hetzelfde idee documenteren, vormen ze ook een mooi voorbeeld van waarom pijppatenten zo bruikbaar zijn voor datering.

De patentenketen

Smiths eerste aanvraag dateert van 3 april 1946 en werd pas op 17 februari 1953 geregistreerd onder nummer 2.628.622. In het document staat de uitvinder vermeld als Robert Lequeux Smith, woonachtig in San Diego. In dit eerste ontwerp is de steel een warmtewisselaar met naar buiten uitstekende vinnen: de rook koelt af terwijl hij een spiraalvormig pad aflegt en gaat vervolgens door een reservoir dat met verse tabak is gevuld. De tweede aanvraag, ingediend op 5 januari 1949, resulteerde op 6 oktober 1953 in patent nummer 2.654.370; hierin staat Smiths adres als Portsmouth vermeld. Dit document beschrijft een kombiedeleider die de rook terugstuurt, gecombineerd met een verwisselbare filterkorf met tabakvulling en een geperforeerde bodem.

Het derde en bekendste document werd op 17 oktober 1963 ingediend en op 23 februari 1965 geregistreerd onder nummer 3.170.468. Ditmaal had de aanvrager de rechten overgedragen aan Filto Pipes, Inc., gevestigd in Burgaw. De patenttekst verwijst uitdrukkelijk naar de twee eerdere documenten en vermeldt dat een tussentijdse aanvraag was verlaten. De vernieuwing kende twee kanten: de filterkorf hangt op twee dunne pootjes binnenin de bus, zodat de rook langs de randen van de korf kan circuleren en teer zich niet ophoopt en de doorgang verstopt. De flexibele dop aan het uiteinde van de steel wordt als een drukknoop vastgeklikt en losgemaakt. Dankzij de uitstekende randjes van de korf kan het filter zonder aanraking met de vingers worden weggetrokken en weggegooid.

Filto-pijpen

Filto behoort tot de Amerikaanse tak van de metalen-steel-constructies die onder de noemer pijpfilters en -systemen worden samengebracht, en lijkt qua opzet op de pijpen van de Kirsten Pipe Company. De steel is een metalen cilinder; het daarin geplaatste absorberende filter wordt met een klem op zijn plaats gehouden, en de rook stroomt langs de randen van het filter, waarbij een deel van het teer daar achterblijft. Volgens verzamelaars die bestaande exemplaren hebben onderzocht, wordt de kop van briar op de romp geschroefd, is het mondstuk van hard rubber gemaakt en werden koppen en stelen geproduceerd in verschillende kleuren die onderling verwisselbaar zijn; een officiële fabrikantregistratie die deze details bevestigt, bestaat niet. Bekende exemplaren dragen een stempel op de romp van drie regels: bovenaan "FILTO", daaronder "BURGAW, N.C.", en onderaan de vermelding van patent en productieplaats.

Het merk wordt binnen de gemeenschap vooral geassocieerd met het midden van de jaren zestig. Naar verluidt heeft Smith de zaak in de jaren zeventig overgedragen aan Dr. Grabow, waarna de productie kort daarna doofde; een documentair bewijs dat deze overdracht ondersteunt, is heden niet voorhanden. Filto-pijpen worden niet meer geproduceerd en zijn alleen nog op de tweedehandsmarkt te vinden.