Thomas Allan Dunn (1938-2005)

Thomas Allan Dunn (1938-2005) is de Amerikaanse uitgever en samensteller die The Pipe Smoker's Ephemeris, het langstlopende periodieke tijdschrift van de pijpenwereld, eenenveertig jaar lang alleen uitbracht. Dunn, in zijn kring bekend onder zijn initialen "TAD", leidde zowel het tijdschrift als de rond hem verzamelde lezersgemeenschap vanuit College Point, een wijk in het stadsdeel Queens van New York.

Zijn Leven Buiten het Uitgeven

Hij was het vierde van de acht kinderen van Alice en Lawrence Dunn; het huis in College Point waar hij samen met zijn broers en zussen opgroeide, bleef tot het einde van zijn leven zijn adres. Ook zijn schooltijd speelde zich in dezelfde omgeving af: eerst de buurtschool St. Fidelis, daarna Flushing High School. In 1957 sloot hij zich aan bij de reserve-eenheden van het Amerikaanse leger, werd opgeleid aan de genieschool van Fort Belvoir in Virginia en bereikte bij zijn ontslag in 1964 de rang van Specialist 5 (sergeant). Zijn bachelordiploma behaalde hij in 1969 aan de Washington Square Faculteit voor Kunsten en Wetenschappen van New York University. Als beroep koos hij het vak van zijn vader, het verzekeringswezen: hij bracht zijn loopbaan door bij Metropolitan Life in Manhattan, behaalde in 1977 de vaktitel fellow van het Life Management Institute en klom op tot manager binnen de personeelsafdeling van het bedrijf. In 1991 ging hij vervroegd met pensioen om voor zijn zieke ouders te kunnen zorgen.

The Universal Coterie Of Pipe Smokers

De naam van The Universal Coterie of Pipe Smokers (TUCOPS), die Dunn in 1964 oprichtte, kan worden vertaald als "het universele gezelschap van pijprokers". Inschrijven kostte niets: van de leden werd geen contributie gevraagd en er werd geen enkele verplichting verwacht; de gemeenschap had ook geen vergaderschema. Aan een nieuw lid werd per post een badge en een portemonnee-formaat lidmaatschapskaart gestuurd. Naar verluidt bereikte het ledenaantal op zijn hoogtepunt ongeveer drieduizend. De gemeenschap bestond niet in zalen maar in brievenbussen; in dit opzicht onderscheidt TUCOPS zich van de traditie van pijpenclubs, die gebaseerd is op fysieke bijeenkomsten.

Eenenveertig Jaar Ephemeris

Het enige communicatiemiddel van de gemeenschap was het tijdschrift. Het eerste nummer draagt de datum 19 december 1964: getypt, één enkel dubbelzijdig beschreven vel. Dunn omschreef het verschijningsritme van het blad als "onregelmatig driemaandelijks". Naarmate de tijd verstreek, groeide de uitgave uit tot tijdschriftformaat en overschreed hij in sommige nummers de honderd pagina's. De inhoud veranderde van een nieuwsbrief in een verzamelarchief: lezersbrieven uit alle hoeken van de wereld, gedichten, korte verhalen, tekeningen, literaire citaten, clubnieuws, veilingresultaten, boekenlijsten, Sherlock Holmes-verzamelingen (Sherlockiana) en de rubriek "Broken Pipes", waarin overleden leden werden herdacht. Dunn hield bovendien bij welke verzamelinteresses de leden hadden en publiceerde dit vanaf 1981 onder de naam Collectors Directory; de achtste en laatste editie verscheen in juni 2004.

Het tijdschrift kwam op een moment waarop het veld leeg was: tegen 1964 waren de Amerikaanse periodieken die aan de pijp waren gewijd, uitgeput; Pipe Lovers (januari 1946 – april 1950), The American Smoker en Pipe Smokers Review waren gestopt zonder dat iemand hun plaats innam. Elke fase van de productie was het werk van één man. Dunn sorteerde het binnenkomende materiaal naar onderwerp, verzorgde zelf de zetwerk en de paginaopmaak, en bracht de drukklare kopij persoonlijk naar de drukkerij in het plaatsje Pittsfield in Massachusetts; hiervoor legde hij een heen-en-terugreis van meer dan zeshonderd kilometer af. Ook de distributie kwam op zijn bord: adresetiketten werden met de hand geschreven, enveloppen werden per postcode gesorteerd en in zakken naar het postkantoor gebracht. Het laatste nummer draagt de datum Winter-Lente 2005.

Onderscheidingen en het Nagelaten Archief

Hoewel Dunns naam breed bekend was in de gemeenschap, bleef hijzelf weg van ceremonies en bijeenkomsten. Volgens de gegevens koos de in 1985 in Parijs opgerichte Internationale Pijpenacademie hem in 1988 als hun eerste Amerikaanse correspondent-lid; Dunn liet echter vooraf weten niet naar de jaarlijkse bijeenkomsten te zullen komen. In 1998 was hij een van de eerste twee ontvangers van de "Doctor of Pipes", de titel voor levenslange verdienste van de Chicagoland Pipe Collectors Club (de andere was Frank Burla), maar ook bij deze plechtigheid was hij niet aanwezig.

Dunn overleed eind 2005 in New York, na een ziekte die bijna een jaar had geduurd. Zijn testament bepaalde dat de bibliotheek, de correspondentie en de tabaksdocumenten die hij jarenlang had verzameld, moesten worden overgedragen aan een instelling die deze open zou houden voor onderzoek. De collectie wordt vandaag bewaard in de afdeling Zeldzame Boeken van de New York Public Library, verdeeld over twee afzonderlijke fondsen: het tijdschriftenfonds, bestaande uit acht dozen en lopend van het voorjaar van 1965 tot 2005, en het correspondentiefonds van eenenveertig dozen, dat voornamelijk de periode 1961-2005 bestrijkt. Zo is het verloop van de pijpenverzamelaarswereld in de twintigste eeuw traceerbaar geworden via een eerstehands onderzoeksbron.