Vagn Nielsen

Vagn Nielsen is een Deense pijpenmaker die zijn pijpen signeerde met het stempel "Vagn P. Nielsen". Vrijwel alles wat over hem bekend is, gaat terug op één enkel artikel, een portret dat in 1995 verscheen in het Deense pijpentijdschrift Piber & Tobak; daardoor is Nielsen een van de meesters die wel worden genoemd in de kring van de Deense school, maar wier biografie grotendeels leeg is gebleven.

Stempel en bekende werken

Het stempel dat Nielsen gebruikte, bestaat uit de tekst "VAGN P. NIELSEN" in eenvoudige blokletters; in gedocumenteerde exemplaren verschijnt de signatuur als een ongeornamenteerd tekststempel. Onder de exemplaren die tot op heden bewaard zijn gebleven, zijn brandy-vormen met rechte nerf (straight grain) gedocumenteerd — een typisch product van de jaren waarin het idee om de vorm te bepalen aan de hand van de nerf in het bruyèreblok, en de freehand-benadering, ook buiten Noord-Europa aanslag vonden.

De weg naar de werkbank

Nielsen begon niet direct met pijpen in zijn beroep. Volgens overlevering werkte hij een tijd als smid en verdiende hij daarna zijn brood in de bouw; het maken van pijpen bleef in deze periode een vrijetijdsbesteding, en de amateurperiode duurde ongeveer tien jaar. Aan het einde van deze tien jaar gaf hij zijn baan in de bouw op en maakte hij van het ambacht zijn hoofdberoep. Zijn atelier was geen apart adres, maar een deel van zijn woning: in Korsør, een havenplaats aan de westpunt van het eiland Sjælland (Seeland), een kleinschalige opzet waarbij, zoals vaak in de Deense handgemaakte traditie, huis en werkbank onder één dak samenkwamen.

Leerling en invloedskring

Nielsens opleiding vond plaats bij meester Manduela Riger-Kusk, die zelf was opgeleid bij Poul Ilsted; daarnaast gaf Sixten Ivarsson hem tijdens dit proces aanwijzingen. Dat Ivarsson in dit plaatje opduikt, is niet verrassend, omdat de stambomen van de naoorlogse Deense pijpenmakerij op een gegeven moment vrijwel allemaal bij hem uitkomen. Het leerlingschap werd in het voorjaar van 1995 voltooid — dat wil zeggen dat Nielsens erkenning als fulltime meester samenvalt met een periode waarin de tweede en derde generatie van de Deense ateliertraditie tegelijkertijd produceerden.

Onbekende feiten

Nielsens pijpen wisselden in verschillende periodes van eigenaar, vanuit zijn huis in Korsør, via de tabakszaak Remo Sørensen in Kopenhagen en via het adres Peter Heinrich in Keulen; dit laatste is een gevestigde Duitse tabakszaak die in 1908 werd opgericht en dit soort adressen fungeerde als overdrachtspunt waarlangs Scandinavische meesters Duitse verzamelaars bereikten. Verder is er geen betrouwbaar document beschikbaar over zijn geboorte- en overlijdensjaar, het totale productievolume en tot welk jaar hij is blijven werken; Nielsen is, met een documentatie die niet verder reikt dan één enkel tijdschriftartikel, een voorbeeld van de makers uit de Deense ateliersscene van de jaren negentig van wie de naam is blijven bestaan, maar wier spoor is uitgewist.