Blikjestabak Gedateerd op de Jaren Zestig en Eerder

Blikjestabak gedateerd op de jaren zestig en eerder is het overzicht waarin John C. Loring de oude tabaksblikjes in zijn bezit in één tabel heeft samengebracht; aan de versie op Pipedia werd bijgedragen door Yang Forcióri. Het is de tegenhanger van de lijst die dezelfde samensteller opstelde voor de jaren 1970 en 1980, maar kijkt naar een ander verpakkingstijdperk: de registratie begint tussen de twee wereldoorlogen, wanneer de vorm van het tabaksblik nog niet gestandaardiseerd is.

Reikwijdte van de tabel

De registratie telt zes kolommen: producent, merk of mengselnaam, blikjestype, gewicht, datum en aantal blikjes. In honderdtwaalf regels komen achtendertig producentnamen voor; enkele daarvan zijn slechts een andere schrijfwijze van hetzelfde bedrijf, en het totaal aantal geregistreerde blikjes komt op honderdzeventig. De data lopen uiteen van de jaren 1930 tot eind jaren 1960, maar het zwaartepunt is duidelijk: bijna de helft van de regels draagt alleen de aantekening "50s". Tenzij anders vermeld, wordt aangenomen dat het mengsel in Engeland werd bereid; registraties uit Schotland, Ierland, Noord-Ierland, Jersey, Nederland, Denemarken, Japan, Turkije en de VS worden onderscheiden door een landvermelding naast de producentnaam.

Blikjestype en statuscodes

De legenda aan het begin van de tabel definieert zes afkortingen: CT, een deksel dat opent door een muntstuk te draaien (coin twist); PT, een deksel dat aan een lipje wordt getrokken (pop top); LT, een deksel met hendel (lever top); ST, een cilindrisch blik (canister); KL, een deksel dat met een mes wordt opgelicht (knife lid). RUB is geen blikjestype, maar een aanvullende aantekening voor een rubberen stop die aan het deksel bloot ligt en waarvan verwacht wordt dat die is aangetast.

De verdeling is het tegenovergestelde van die in de volgende decennia. Met drieënvijftig regels is KL het talrijkste type; CT komt voor in vijfenveertig regels, waarvan drie met de aantekening RUB. ST blijft steken op vijf, LT op drie, PT op twee regels. Dat in de volgende lijst CT overheerst en KL helemaal niet voorkomt, is de duidelijkste aanwijzing voor de verpakkingsverandering tussen de twee periodes.

Bij de KL-regels is naast de typeafkorting een tweede teken toegevoegd; dit teken geeft niet de datum aan, maar de huidige staat van het blikje, en berust op één enkele waarneming: of het binnenste deksel al dan niet naar buiten is gebold. Gebolde blikjes zijn gemarkeerd met "Ex", met de aanname dat de tabak erin bij opening waarschijnlijk in goede staat verkeert; blikjes zonder bolling zijn gemarkeerd met "OK", met de aantekening dat ze opnieuw bevochtigd moeten worden. "Bd" duidt op blikjes waarvan wordt vermoed dat zelfs bevochtigen geen resultaat zal opleveren. Tussenliggende gradaties worden weergegeven met de toevoegingen "OK+" en "OK-", en regels met meerdere blikjes van hetzelfde item worden aangegeven als "KL-2Ex,1OK". Zo legt het overzicht ook vast wat het verstrijken van de tijd met het blik heeft gedaan.

Verpakking uit de oorlogsjaren

In vijf regels staat in de datumkolom in plaats van een jaartal "WWII". Vier daarvan zijn qua verpakking bijzonder: Dunhills American Mixture verschijnt in een kartonnen doos van een half en een hele ounce, en twee mengsels geregistreerd onder Peper's verschijnen in glazen potten; noch karton, noch glas komt elders in de lijst voor. De vijfde oorlogsregistratie, Dunhills mengsel nummer 10, zit in het gebruikelijke blik met mesdeksel. Dat het blik tijdens de oorlogsjaren uit de civiele verpakking werd teruggetrokken, is een bekende beperking; de in 1942 in de VS genomen maatregel is daarvan het meest genoemde voorbeeld. Het verband tussen de kartonnen en glazen blikjes en deze beperking is niet met documenten aangetoond, maar valt wel samen met de datumaantekeningen.

Wat de producentenlijst laat zien

De titels met de meeste regels zijn Gallaher's (twaalf), Dunhill (tien), BBB en Carroll's (elk acht) en Cotton (zes). De rangorde zelf is een tijdskenmerk: terwijl de volgende lijst wordt gedragen door Dunhill, Rattray's en Balkan Sobranie, ligt hier het zwaartepunt bij de huizen van Belfast, Dundalk en Edinburgh. Namen als Gallaher's, opgericht in 1857 in Derry en later verhuisd naar Belfast; Carroll's, dat in 1824 begon met een tabakswinkel in Dundalk en wordt geassocieerd met het mengsel Mick McQuaid; en het Edinburghse Thomson & Porteous, volgens de gegevens opgericht in 1854 en gesloten in 1960, vertegenwoordigen een generatie die vandaag geen tegenhanger meer heeft op de markt.

Een verandering van eigenaar weerspiegelt zich niet altijd meteen in het etiket. In de regel voor Escudo staat Cope's als producent vermeld; toch ging het Liverpoolse Cope Bros volgens registraties van verzamelaars al in 1952 over naar Gallaher, terwijl de datum van de regel op de jaren 1960-1970 staat. Ook de gewichtseenheid geeft een aanwijzing: bijna alle registraties zijn in ounces, en van de vier regels met gram dateren alle vier uit de jaren 1960 of later; een van de criteria die worden genoemd bij het dateren van Engelse blikjestabak vindt zo bevestiging in een kleine steekproef. Uit Turkije is er slechts één regel: een tabak van de producent Kabataş, in een cilindrisch blik van 1 3/4 ounce, gedateerd op de jaren 1950. Voor deze naam is buiten deze tabel geen onafhankelijke registratie gevonden; toch is de regel een van de zeldzame sporen die laten zien dat in Turkije geproduceerde pijptabak ook buitenlandse verzamelingen heeft bereikt.

Ook de grens van de tabel komt hieruit voort: de registratie is geen productietelling, maar een inventaris van de blikjes die in handen van de samensteller zijn gekomen. Ook de data zijn geen exacte jaartallen, maar bandbreedtes afgeleid uit blikjestype, gewichtsvermelding en etiket.