De Geschiedenis van Comoy's en een Gids voor het Dateren van de Pijpen

De dateringsgids van Comoy's verzamelt manieren om pijpen van het Londense bedrijf Comoy's aan de hand van hun stempels binnen een productieperiode te plaatsen. Het bedrijf heeft nooit een teken op de pijp aangebracht dat rechtstreeks het productiejaar aangaf; omdat er, anders dan bij Dunhill-pijpen, geen jaarcode is om naar te kijken, wordt de datering versmald door de vorm van het merkschrift, het herkomststempel, de "C" die in het mondstuk is ingelegd, en de seriennaam over elkaar te leggen. Het resultaat is meestal niet één enkel jaar, maar een periode van enkele jaren. De algemene geschiedenis van het bedrijf wordt behandeld in het artikel Comoy's of London.

Periode-lijnen

Volgens de registraties begon de familie in 1825 in de Franse plaats Saint-Claude met François Comoy aan het maken van pijpen; funda-wortel (briar) werd kort daarna in deze ateliers het belangrijkste materiaal. De in 1850 geboren Henri Comoy verhuisde in 1879 naar Londen en opende een klein atelier in Seven Dials. De productie verhuisde in 1895 naar Clerkenwell en in 1913 naar een groter pand; het bedrijf werd in 1914 onder de naam H. Comoy & Co. Ltd. tot vennootschap omgevormd. Henri overleed in 1924 op vierenzeventigjarige leeftijd, waarna het bedrijf in handen kwam van zijn neven Louis en Charles Chapuis. Naar verluidt kwam het bedrijf in 1929 onder Cadogan Investments Ltd., dat de pijpenbedrijven Civic en Oppenheimer samenbracht. Omdat de productie tijdens de Tweede Wereldoorlog werd teruggebracht tot een klein atelier, zijn er weinig Comoy's-pijpen uit de jaren veertig. De volledige overgang van de controle van de familie naar Cadogan vond begin jaren tachtig plaats; in verzamelaarskringen geldt deze datum als de belangrijkste scheidslijn.

Merk- en herkomststempel

Op de vroegste pijpen wordt "Comoy's" in schuin, aaneengeschreven handschrift gestempeld, met een lange staart die vanaf de onderkant van de "s" naar achteren loopt. Deze vorm wijst op ongeveer 1900-1919. Van ongeveer 1917 tot eind jaren dertig keert het stempel terug naar een gebogen hoofdletter: schreefletters, een apostrof en een "C" die groter is dan de rest. Het gebogen stempel werd ook kort na de oorlog nog gebruikt. Rond 1945 gaat het schrift over op een rechte regel. Na de jaren vijftig gaat het stempel over op blokletters; er worden drie varianten onderscheiden: een schreefloze vorm met apostrof en grote "C", een schreefvorm met dezelfde kenmerken, en een kortstondige vorm zonder apostrof met een verkleinde "C". Doordat er nieuwe stempels werden besteld naarmate oude versleten, werden oude en nieuwe matrijzen een tijd naast elkaar gebruikt, waardoor de overgangsjaren vaag blijven.

Het herkomststempel voegt een aparte laag toe. "London Made", op één of twee regels, gaat terug tot 1902; wanneer het is verlaten, is omstreden — de stempelarchieven geven het midden van de jaren tien op, terwijl een deel van de pijpenliteratuur de jaren dertig noemt. Comoy's geldt als de eerste Londense producent die deze vermelding gebruikte. "Made in England" wordt in een cirkel geplaatst; er zijn exemplaren bekend die teruggaan tot 1910, maar het werd pas echt wijdverbreid in de jaren dertig. "Made in London" in een cirkel, met daaronder een rechte regel "England", ontstond met de naoorlogse exportgolf, begin jaren vijftig.

De driedelige "C" op het mondstuk

Het ingelegde merksymbool "C" begon rond 1919 in de zijkant van het mondstuk te worden aangebracht. De letter bestaat niet uit één stuk: het midden van een ronde, witte inleg en de open opening van de letter worden apart geboord en gevuld met steeds kleinere zwarte stukjes. Vanwege deze drie afzonderlijke boringen wordt dit "de driedelige C" genoemd, en het bleef in gebruik tot de Cadogan-periode. Exemplaren uit de jaren twintig en het begin van de jaren dertig zijn duidelijk dunner dan die uit de naoorlogse periode. Cadogan stapte eerst over op een inleg met één enkele boring met een "C" in het midden, en later op laserprint.

Seriennamen en zilveren ring

Ook seriennamen versmallen de periode. Prima was begin jaren 1900 de topklasse; Tradition werd in 1925 uitgebracht ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan. Grand Slam werd in 1933 geïntroduceerd, samen met een metalen filtermechanisme dat in de steel is opgenomen; het op de pijpen vermelde Amerikaanse patent nummer 2.001.612 werd datzelfde jaar aangevraagd en in 1935 verleend. De naam Blue Riband komt van de titel die wordt toegekend aan het passagiersschip dat het snelst de Atlantische Oceaan oversteekt; Cunards Queen Mary vestigde dit record in augustus 1936. London Pride was direct daaronder een stap met een lichtere polijsting. Old Bruyere en Virgin Briar komen niet meer voor in de catalogus van 1965; deze namen wijzen op een eerdere periode.

De meest betrouwbare houvast is het stempel op de zilveren ring. In het Engelse systeem geeft de lopende leeuw het zilvergehalte aan, de luipaardkop het Londense keuringskantoor, en de letter het jaar; de toepassing van de jaarletter gaat terug tot 1478. Omdat de ringen in partijen bij de fabriek aankwamen, kan het door het stempel aangegeven jaar één jaar eerder liggen dan dat van de pijp; toch geeft geen enkele andere aanwijzing een zo nauwe periode.