Sasieni-nevenmerken en datering

De Sasieni-nevenmerken zijn de secundaire pijplijnen die de Londense firma Sasieni onder afzonderlijke namen naast zijn topserie Four Dot verkocht. Op deze pijpen staat geen teken dat het productiejaar rechtstreeks weergeeft; het dateren berust op het samen lezen van de distributeursnaam die in catalogi en advertenties voorkomt, de opmaak van het steelstempel, het vormnummer en de afwerkingsnaam. Voor de algemene geschiedenis van de firma kan het artikel Sasieni geraadpleegd worden.

Het ontstaan van de lijnen

De basis waarop Sasieni werd opgericht, was een patent voor het in de oven laten rijpen van reservoirs van heidewortel (briar); de aanvraag werd ingediend op 6 januari 1919, de tekst werd in maart van datzelfde jaar gepubliceerd. Dit systeem, waarbij reservoirs op draaiende panelen in een verwarmd compartiment werden geplaatst en er met tussenpozen uitgehaald om het vocht van het oppervlak te vegen, bracht de jaren van natuurlijk drogen terug tot weken. In het Amerikaanse patent van de oprichter uit 1924 staat als adres de Londense wijk Stoke Newington vermeld; de patenten die in diezelfde jaren werden verkregen, behandelen ook een verlengstuk dat het vocht tussen mondstuk en reservoir tegenhoudt. Deze vroege reeks patenten wordt beschouwd als de belangrijkste factor die het mogelijk maakte om weg te gaan bij de Dunhill-fabriek en onder eigen naam te gaan produceren.

De selectiecriteria waren streng; toen lichamen die het stempel Four Dot niet verdienden maar waarvan het gebrek aan het oppervlak bleef, zich opstapelden, werden er aparte lijnen geopend om deze te verwerken. In de lijsten van de Amerikaanse distributeur London House uit 1935-1937 worden acht namen opgesomd: His Royal Highness, Royal Stuart, Friar, Mayfair, Henley Club, Pickwick (later Mr. Pickwick), Berkeley Club en Old England. Aan een deel van de lijsten van 1936 en 1937 wordt de kortlevende lijn London House toegevoegd; in een catalogus van rond 1939 blijven er nog zes namen over. Dat elke lijn zijn eigen plaats in de lijst inneemt, toont aan dat dit niet één enkele hoop "tweede kwaliteit" was, maar van elkaar gescheiden niveaus. Een deel van de namen is ook in Amerika apart geregistreerd: Englandaire en Mayfair in 1931, Friar in 1934, en de gezandstraalde Windsor in 1951.

Vormnummer en afwerking

In de catalogi van de jaren 1920 werden vormen genoemd naar Londense wijken, vakantiestadjes en bekende Britten. Toen dezelfde vorm in meerdere lijnen tegelijk begon te worden geproduceerd, werkte deze naamgeving niet meer. In de lijsten van het midden van de jaren 1930 kreeg elke vorm een nummer, en de lijnen werden onderscheiden door het eerste cijfer van dat nummer: 5 bij His Royal Highness, 6 bij Mayfair, 7 bij Old England en Berkeley Club (vaak ook bij Henley Club), 9 bij Friar, 10 bij Pickwick; bij Royal Stuart werd het nummer zonder voorvoegsel gelaten. Ook de afwerkingsnaam hangt af van de lijn — volgens de overlevering staat Friar bekend om russet (roodbruin), Henley Club om donkerrood, Pickwick om een walnoottint, terwijl Old England begon met een ruw bewerkt lichaam. Van de oppervlaktebehandelingen was de met de hand gesneden rustieke textuur grotendeels aan Four Dot voorbehouden; de eigen zandstraalmethode van de firma werd in 1960 onder de naam Ruff-Root geregistreerd.

Distributeursnaam en slogan

De naam van de Amerikaanse distributeur die in catalogi en advertenties voorkomt, is de bruikbaarste aanwijzing omdat hij een smalle marge geeft: Maurice Rapoport (1923-1926), Sasieni, London Ltd. (1926-1933), London House (1933-1940), John Hudson Moore (1940-1955) en Sasieni of London (1955-1979). Slogans versmallen de marge nog wat verder; het opschrift "World's Premier Pipe" valt in het einde van de jaren 1920 en het begin van de jaren 1930, "Royal Pipe of England" in het einde van de jaren 1930.

Na de familieperiode

De familieperiode eindigde toen de firma in 1979 werd verkocht; volgens de overlevering waren de kopers een groep Zuid-Afrikaanse investeerders onder leiding van Ian Chase, die de naam Four Dot voortzetten. Het bedrijf ging in 1986 over naar de firma van James Russell. Vanaf dat moment werd het steelstempel van drie regels teruggebracht naar twee: op de eerste regel staat "Sasieni 4 Dot", op de tweede de afwerkingsnaam. Bij estate-exemplaren is dit het meest gebruikte teken om de familieperiode te onderscheiden van wat erna kwam.