Aromatische Mengsels

Aromatische mengsels vormen een familie van pijptabak waaraan niet-tabaksmatige smaken en geuren zoals vanille, kers, karamel, rum of koffie worden toegevoegd. Aromatische mengsels vormen naar algemeen aangenomen wordt veruit het grootste deel van de wereldwijde verkoop van pijptabak; dankzij de aangename kamergeur (room note) en het zachte, zoete profiel staat het type bekend als een categorie waar zowel beginners als rokers die hun omgeving niet willen storen, vaak voor kiezen.

Wat maakt een mengsel aromatisch?

Het aromatiseren gebeurt met twee afzonderlijke technieken: sausen (casing), dat aan het begin van het proces in het blad wordt opgenomen, en toparoma (topping), dat helemaal aan het eind wordt opgespoten. Sausen wordt op vrijwel alle commerciële pijptabakken toegepast, aromatisch of niet, en is bedoeld om de natuurlijke smaak van de tabak te ondersteunen; wat een mengsel werkelijk "aromatisch" maakt, is het toparoma met de uitgesproken geur. De exacte samenstelling van de gebruikte oplossingen verschilt per producent en is meestal een bedrijfsgeheim. De details van beide technieken worden behandeld in het artikel sausen en aromatiseren.

De ruggengraat van aromatische mengsels wordt gevormd door Cavendish — vooral zwarte Cavendish — en Burley: deze bladeren, met een laag suikergehalte en een absorberende structuur, houden de saus goed vast. Om body en natuurlijke zoetheid toe te voegen, wordt aan het mengsel vaak ook wat Virginia toegevoegd.

Geschiedenis

De traditie om tabak te zoeten gaat eeuwen terug: naar verluidt zachtten zeelieden de tabak die ze bij zich hadden met rum en melasse; ook de in de 19e eeuw onder de naam "honeydew" verkochte gezoete tabakken zijn een product van deze traditie. De lichte aromatische stijl zoals die vandaag bekendstaat, werd echter in de 20e eeuw door Deense producenten op grote schaal populair gemaakt; dit is geen uitvinding, maar een prestatie van verspreiding. Mac Baren, opgericht in 1887 in Svendborg, geldt als pionier in het combineren van Amerikaanse mengstijlen met Europees vakmanschap, en introduceerde deze stijl zowel in Europa als in de VS. Aan de andere kant van de oceaan waren het de met kersenaroma bereide mengsels op de naoorlogse Amerikaanse apotheekrekken en zoete mengsels in de stijl van Captain Black, ofwel de codger-mengsels, die het type in de massacultuur verankerden.

Historisch worden twee hoofdstromingen onderscheiden:

• Deense stijl: gericht op vanille, karamel en fruit; zoet en zacht van karakter.

• Lakeland-stijl: bloemige, geparfumeerde mengsels die geassocieerd worden met het Engelse Lakeland-gebied.

Rookkarakteristieken en discussies

De bekendste eigenschap van aromatische mengsels is de kamergeur die ook omstanders aangenaam vinden. Daarentegen blijft de smaak die de roker zelf proeft, vaak vager dan die geur; de kritiek "smaakt niet zoals het ruikt" is de klassieke discussie rond dit type.

Technisch gezien is het meest genoemde probleem nat en heet verbranden: de saus en vochtvasthoudende stoffen zoals propyleenglycol kunnen de verbrandingstemperatuur verhogen en bij onvoorzichtig roken het risico op tongbijt (tongue bite) vergroten. Langzaam roken en de tabak enige tijd laten drogen voordat de kop wordt gevuld, zijn bekende voorzorgsmaatregelen tegen deze problemen.

Tot slot wordt algemeen aangenomen dat aromatische mengsels niet baat hebben bij rijping: volgens de ervaring van de gemeenschap verzwakken de toparoma's binnen een of twee jaar, en begint het mengsel ook zijn karakter te verliezen. Daarom wordt aanbevolen aromatische mengsels vers te roken, zonder ze lang te bewaren.