De pijptabaksmarkt van vandaag

De pijptabaksmarkt van vandaag schetst, vergeleken met het midden van de twintigste eeuw, een beeld dat zowel veel diverser als veel kwetsbaarder is. Een roker kan vanaf zijn eigen stoel een mengsel bereiken dat aan de andere kant van de wereld wordt gemaakt; tegelijkertijd concentreert de productie achter dat mengsel zich in een steeds kleiner aantal fabrieken. Het verhaal van de laatste dertig jaar op het gebied van pijptabak is grotendeels een verhaal van de wisselwerking tussen deze twee tendensen.

Het verbreden van de toegang

De online discussiegroepen en postorderwebsites die in de tweede helft van de jaren negentig opkwamen, openden de weg voor mengsels die tot dan toe alleen in hun eigen land bekend waren, om de grens over te steken. Naarmate de toegang zich verbreedde, werd wat over afzonderlijke mengsels werd geschreven ook gemeenschappelijke kennis van de gemeenschap. Kleinschalige blending is overigens geen uitvinding van deze periode: in Kendal, in het noordwesten van Engeland, hebben ateliers zoals Samuel Gawith, met een geschiedenis van meer dan tweehonderd jaar, een smalle productietraditie ononderbroken voortgezet. Een op Pipedia gepubliceerde beoordeling uit het midden van de jaren 2000, ondertekend door Jon Tillman, beschouwt deze periode als een heropleving op het gebied van blending; toch bleken de daaropvolgende jaren dat de markt niet in één richting is blijven bewegen.

Concentratie en sluitingen

Vanaf de jaren 2010 volgden aan de productiekant meerdere eigendomswisselingen elkaar op. Het Deense Mac Baren nam in 2013 de pijptabakstak van Altadis USA over, namelijk Sutliff Tobacco in Richmond. British American Tobacco kondigde eind 2016 aan te stoppen met de levering van Dunhill-sigaren en -pijptabak; de levering werd medio 2018 volledig beëindigd. De in 1977 opgerichte Amerikaanse blender McClelland maakte met een brief van Mike en Mary McNiel, gedateerd 28 februari 2018, bekend dat het na veertig jaar activiteit stopte; als reden werden de regeldruk en de moeilijkheid om het kwalitatieve rode Virginia-blad te betrekken dat de basis van hun mengsels vormde, genoemd. De concentratie hield daar niet op: Scandinavian Tobacco Group nam Mac Baren op 1 juli 2024 over; de productie in Richmond eindigde op 28 februari 2025, waarna de fabricage naar Denemarken verhuisde.

Het regelgevend kader

Aan het hoofd van de factoren die de huidige vorm van de markt bepalen, staan overheidsregels. In de Verenigde Staten breidde de zogenoemde "deeming"-regelgeving, gepubliceerd op 10 mei 2016 en van kracht sinds 8 augustus 2016, de reikwijdte van de wetgeving inzake voeding en geneesmiddelen ook uit tot pijptabak. De regelgeving neemt 15 februari 2007 als drempeldatum: voor producten die na deze datum op de markt kwamen of waarvan de samenstelling werd gewijzigd, is een voorafgaande vergunningsaanvraag vereist. Voor kleine blenders vormt dit een beperking die de administratieve kosten van het lanceren van een nieuw mengsel aanzienlijk verhoogt.

De plaats van de kleine blenders

Toch is de boetiekschaal niet volledig verdwenen. Cornell & Diehl, dat Craig en Patty Tarler in 1990 oprichtten door het bijna gesloten Amar Blending Company over te nemen, fuseerde in januari 2014 met Laudisi Enterprises en verplaatste zijn productie van Noord-Carolina naar Zuid-Carolina. Zulke voorbeelden tonen aan dat producenten die zich op een smal marktsegment richten, kunnen overleven door zich te verbinden met een grotere structuur die de last van distributie en regelgeving deelt. Het huidige beeld berust dus op een evenwicht waarin een klein aantal grote producenten en een groot aantal kleine blenders naast elkaar in dezelfde schappen staan, maar allebei aan hetzelfde regelgevend kader onderworpen zijn.