Overzicht van Amerikaanse Pijpenfabrikanten uit de Gidsen van de Library of Congress

Het overzicht van Amerikaanse pijpenfabrikanten uit de gidsen van de Library of Congress is een archiefonderzoek dat de kleipijponderzoeker S. Paul Jung Jr. in 1991 voltooide. De resulterende lijst geeft de namen van bedrijven die in de Verenigde Staten pijpen vervaardigden of verkochten, samen met de steden waar ze gevestigd waren en de jaren waarin ze zijn geregistreerd; de bestreken periode loopt ruwweg van 1860 tot 1930.

Structuur van de databank

Het werk is op twee lagen opgebouwd. De bovenste laag is een alfabetische index van alle fabrikanten en distributeurs die binnen de periode vallen, en wordt gebruikt voor snel opzoeken. De onderste laag opent elk record afzonderlijk en toont uit welk gidsdeel het afkomstig is. Omdat het adres van een bedrijf in de loop der jaren kan zijn veranderd, is het bij een serieuze dateringsvraag de tweede laag waarop men zich moet beroepen. De sleutel tot de afkortingen in de gegevens wordt in een apart onderdeel gegeven. In zijn huidige vorm bestaat de tekst uit vier afzonderlijke pdf's, gesorteerd op bedrijfsnaam en op stad-en-staat.

De aard van de gidsregistratie

Jung beperkte zich niet tot één type publicatie; hij doorzocht tegelijk straatgidsen, plaatselijke en regionale zakengidsen, en handelsjaarboeken op statelijke schaal. Hoe de gegevens moeten worden gelezen, wordt bepaald door de interne indeling van deze gidsen. De witte pagina's vormen een soort adresregister en maken het mogelijk een bedrijf van jaar tot jaar te volgen. Het opnemen in het handelsgedeelte of de gouden gids was daarentegen een betaalde advertentie; kleine werkplaatsen komen daar zelden voor, en meestal maar één keer. Deze ene vermelding valt doorgaans samen met het jaar waarin het bedrijf zijn activiteiten begon.

De grenzen van de gegevens vloeien voort uit deze opzet. De Library of Congress beschikt niet over een volledige verzameling van alle in het land gedrukte gidsen; sommige delen zijn in de loop van de tijd verloren gegaan. Vanwege de tijd die nodig was om een gids drukklaar te maken, lopen de gegevens doorgaans ongeveer een jaar achter op de werkelijke situatie. Ook vermelden de gidsen vaak niet van welk materiaal een pijp was gemaakt; daardoor zijn de vermeldingen onder de kop kleipijp uitvoerig gevolgd in de witte pagina's, terwijl briar- en meerschuimfabrikanten niet even diepgaand zijn onderzocht. Volgens de bron gaf de bibliotheek in de jaren waarin het onderzoek werd uitgevoerd, ondanks een gesloten magazijnsysteem, onderzoekers toegang tot de opslagruimten; deze mogelijkheid zou later zijn ingetrokken na diefstal van materiaal uit de magazijnen, al is dit detail niet onafhankelijk te bevestigen.

Plaats in de onderzoeksgeschiedenis

Het overzicht bouwt geen verhaal op, maar levert ruwe gegevens aan. Juist daarin schuilt de waarde: een onderzoeker die een stempel of een uit een opgraving afkomstig fragment probeert te dateren, kan hier naast bekende namen als William Demuth Company ook het spoor terugvinden van kleine werkplaatsen die in geen enkele andere bron voorkomen. Onder Jungs andere werk op aanpalend terrein vallen de tweedelige verzameling uit 1987 van pijppatenten, -ontwerpen en -merken die het Amerikaanse octrooibureau tussen 1858 en 1899 verleende, en de monografie over het drie generaties omvattende kleipijpenbedrijf van de familie Pollock in Manchester. Voor de plaats van patentregistraties bij het dateren, zie pijppatenten; voor een vergelijkbare poging om vergeten fabrikanten te verzamelen, zie ook het artikel vergeten fabrikanten van de briarhandel.