Tabakssnedes

Tabakssnedes (tobacco cuts) beschrijven de fysieke vormen die pijptabak krijgt wanneer hij klaargemaakt wordt voor verkoop. Dezelfde melange krijgt een heel ander karakter wanneer hij in dunne reepjes wordt gesneden, geperst en in plakken gesneden, of gedraaid tot touw. De snede bepaalt vrijwel elk aspect van de ervaring: van de brandsnelheid tot de rooktemperatuur, van de smaakintensiteit tot het ritueel waarmee de tabak voor de pijp wordt klaargemaakt. Daarom wordt kennis van de snede beschouwd als de natuurlijke aanvulling op kennis van de soort, zoals Virginia of Burley. Omdat er nog geen vaste Nederlandse equivalenten voor de snede-namen bestaan, zijn hieronder naast beschrijvende Nederlandse namen ook de internationale termen behouden.

Belangrijkste Snedes

Snede	Beschrijving	Effect op het roken
Reep (ribbon)	Losse tabak, gesneden in dunne, lange repen; de standaard van kant-en-klare mengsels	Makkelijk te stoppen, brandt gelijkmatig en voorspelbaar
Fijne draad (shag)	Zeer fijn gesneden, lange draadjes	Brandt goed, ook strak gestopt; brandt snel, dus vraagt oplettendheid
Plak (flake)	Dun gesneden plak van een tabaksblok dat dagenlang onder druk en warmte is geperst	Brandt langzaam en koel; intense smaak, vraagt voorbereiding
Gebroken plak (broken flake) en kant-en-klaar gewreven (ready rubbed)	Verbrokkelde of in de fabriek opengewreven flake	Bouwt een brug tussen de smaak van flake en het gemak van reep
Brok (plug)	Ongesneden geperst blok; de roker snijdt zelf zijn eigen plak	Behoudt lang zijn vocht en frisheid; de meest bewerkelijke vorm
Touw (rope/twist)	Bladeren die niet geperst maar gedraaid zijn tot touw	Intens, krachtig en meestal met een hoog nicotinegehalte
Munt (coin/curly)	Rondjes die ontstaan door het touw of de rol dwars in plakjes te snijden	Brandt langzaam; wordt heel of verkruimeld gestopt
Verkruimelbare koek (crumble cake)	Blok gemaakt door reeptabak licht te persen	Valt makkelijk met de vingers uiteen; behoudt zijn vocht net als plug
Blokjessnede (cube cut)	Geperste tabak, gesneden in kleine blokjes	Grove stukken branden langzaam en koel

Een deel van deze vormen is verbonden met bepaalde tradities. De "shag" die Sherlock Holmes in de verhalen zou roken, is precies deze fijne draadsnede. De Escudo, het symbool van de muntsnede, is een Virginia-Perique-melange; de klassieke voorbeelden van de blokjessnede zijn dan weer op Burley gebaseerd. De verkruimelbare koek staat bekend als een relatief nieuwe vorm die door moderne kleine producenten zoals Cornell & Diehl is omarmd.

Hoe Persen de Smaak Verandert

Persen dient niet alleen om vorm te geven. Onder dagenlange hoge druk en warmte versmelten de bladeren als het ware met elkaar; de lichte fermentatie die daarbij optreedt, verdiept en versterkt de smaken. Dit is de reden waarom de flake-vorm van dezelfde melange anders smaakt dan de reepvorm. Geperste vormen behouden bovendien beter hun vocht en drogen veel langzamer uit dan open snedes.

Hieruit volgt een algemeen aanvaarde vuistregel: hoe fijner de snede, hoe sneller de tabak brandt en hoe hoger de rooktemperatuur; hoe dikker de snede, hoe langzamer en koeler hij brandt, al vraagt het meer vaardigheid om de tabak brandend te houden. Losse reepmengsels worden daarom geschikt geacht voor beginners, terwijl vormen als brok en touw worden gezien als het terrein van ervaren rokers.

Geperste Snedes Klaarmaken

Flake en vergelijkbare geperste snedes worden op twee basismanieren in de kop gebracht: de plak dubbelvouwen en in zijn geheel plaatsen (fold and stuff), of hem tussen de handpalmen wrijven tot hij de textuur van reeptabak benadert (rub out). Welke methode het beste resultaat geeft, is een discussie zonder einde onder liefhebbers. Bij de brokvorm begint de roker nog een stap eerder en bepaalt hij zelf met een mes de dikte van zijn plak; dit gebruik wordt gezien als het overgebleven erfgoed van een van de oudste commerciële tabaksvormen. De details van stoptechnieken worden behandeld in het artikel pijp stopmethoden; welke snede ook gekozen wordt, een goede rookervaring begint met de tabak op het juiste vochtgehalte te brengen — zie hiervoor het artikel tabaksvocht en drogen vóór het roken.