Andrew Marks (Marks Pipes)

Andrew Marks, 1969'dan bu yana pipo yapan ve tezgâhını Vermont'un Cornwall kasabasında sürdüren Amerikalı bir ustadır. Pipoları çoğunlukla yalnızca soyadıyla damgalandığı için kaynaklarda kısaca "Marks" adıyla anılır. Seri üretim yapan bir atölye değil, her bloğu tek tek değerlendiren bireysel bir yapımcı söz konusudur; bu yüzden üretim sayısı düşük, aynı biçimin iki örneği ise neredeyse hiç yoktur.

Malzemeye Dayalı Bir Çalışma Biçimi

Marks'ın tezgâhını ayıran en belirgin özellik, kullandığı ağaca yaklaşımıdır. Usta kendi anlatımına göre çalıştığı briar köklerini bir kerede, çeyrek yüzyıldan uzun süre önce tek tek seçmiş ve o günden beri pipolarını bu kişisel stoktan çıkarmıştır. Yani ağaç, tezgâha girmeden önce onlarca yıl bekletilmiş olur; bu tutum, briarın yaşı çevresinde dönen tartışmalarda sık anılan bir örnektir. Ustanın öne çıkardığı sonuç, damar dokusu belirgin, hafif ve sıkı gövdelerdir.

Biçim tarafında Marks, klasik İngiliz kalıplarına sıkı sıkıya bağlı kalmaz. Ürettiği pipolarda ağaç damarının yönünü izleyen serbest hatlar ve dengeli bent gövdeler görülür; bu yönüyle çalışması, Amerikan atölyelerinin 1970'lerde benimsediği freehand anlayışına yakın durur. Kendi kayıtlarında, pipo ile üzerinde durduğu sehpanın aynı kökten çıkarıldığı örnekler de belgelenmiştir.

Tanınma ve Koleksiyon

Marks'ın adı, Amerikan el yapımı pipo sahnesinin kurumsallaştığı dönemin ustaları arasında geçer; bu ortamın genel görünümü Amerikan el yapımı pipo sahnesi maddesinde ele alınır. Aktarıldığına göre 2005 yılında Pipe Smoker's Hall of Fame üyeliğine seçilmiştir; bu bilgi bağımsız bir kaynakta teyit edilememiştir. Söz konusu kuruluş 1969'da Albay L. Edward Lawrence tarafından, pipoya emek vermiş kişileri anmak amacıyla oluşturulmuş olup seçilen yüzü aşkın üyenin kullandığı pipoları sergilemektedir.

Marks, üretiminin bir bölümünü kendi numaralandırdığı bir "kişisel koleksiyon" dizisinde toplamıştır. Bu diziye alınan pipolar ayrı bir sıra numarasıyla kayda geçer ve ustanın kendi ölçüleriyle en başarılı bulduğu örnekleri temsil eder; usta bu çalışmalarını zaman zaman pipo yayınlarına verdiği söyleşilerde de anlatmıştır.

Damga ve Tanıma

İkinci el ilan kayıtlarına dayanan genel gözlem, pipoların sap üzerine kazınan yapımcı adıyla ve çoğu örnekte bir yıl işaretiyle çıktığı yönündedir; eski tarihli örnekler büyük ölçüde bu işaret sayesinde ayırt edilir. Aynı kayıtlarda ağızlıklarda ebonit kullanımının yaygın olduğu görülür. Standart bir damga şeması tanımlanmadığı için bu gözlemler kesin bir tarihleme ölçütü sayılmaz. Marks'ın üretimi tek kişilik bir tezgâhta sürdüğü için, ustanın atölyesine bağlı bir alt marka veya lisanslı üretim hattı bulunmaz.