Benaderet's

Benaderet's, yirminci yüzyılın büyük bölümünde San Francisco'da faaliyet gösteren bir tütüncü ve pipo mağazasıdır. Kendi tornasında pipo üretmemiş, İngiliz fabrikalarına kendi adıyla damgalattığı pipoları satmıştır. Bu yüzden marka, bir atölye geleneğinden çok, bir mağaza damgası (house brand) geleneğinin Amerika'daki tipik örneği olarak anılır.

Kuruluş ve mağaza

Pipo camiasında aktarılan bilgilere göre işin kurucusu, Amerika'ya göç etmiş bir tütüncü olan Sam Benaderet'tir. Anlatılana göre Benaderet, 1915'te San Francisco'da düzenlenen Panama-Pacific Uluslararası Sergisi vesilesiyle şehre gelmiş, serginin ardından Batı Yakası'nda kalarak kendi tütün işini kurmuştur. Kurucunun kökenine ve kuruluşun kesin yılına dair birinci elden bir belge bilinmiyor; bu ayrıntılar bağımsız olarak doğrulanmış değildir.

İşin ilk gelir kalemi, kulüpler ve özel müşteriler için hazırlanan özel etiketli sigaralar oldu. Perakende mağaza ise 1920'lerin sonunda açıldı ve kısa sürede şehrin tütün meraklıları için bir uğrak noktası hâline geldi; dükkân uzun yıllar "Benaderet's Cigarette, Pipe and Tobacco Shop" adıyla anıldı. Aktarılana göre işletmenin son döneminde sahiplik Robert ve Edith Rashaw çiftindeydi; bu bilgi tek bir kaynak zincirine dayandığı için ihtiyatla karşılanmalıdır.

Mağaza damgalı pipolar

Bilinen Benaderet's pipolarının büyük bölümü Londra'da üretilmiştir; birçok örnekte gövde ya da sap altında "London Made" ibaresi görülür. "Coral" adıyla damgalanmış kumlanmış örneklerin bir bölümü, damga düzeni ve şekil numarası karşılaştırmasıyla GBD yapımı olarak saptanmıştır. Kimi örneklerin Comoy's of London ya da Sasieni atölyelerinden çıktığı da ileri sürülür; bu atıflar şekil numarası benzerliğine dayanır ve kesinlik taşımaz.

Mağazanın kullandığı başlıca adlar Paramount, Coral ve Natural Grain'dir; bunlar ayrı fabrikalara değil, aynı mağazanın farklı yüzey ve kalite kademelerine karşılık gelir. Düz cilalı damarlı örnekler genellikle "Natural Grain", kumlanmışlar "Coral" adıyla işaretlenmiş, "Paramount Natural Grain" gibi birleşik damgalara da rastlanmıştır. Damgalar çoğunlukla "Benaderet's" satırını, üretim ülkesini ve iki ya da üç haneli bir şekil numarasını içerir. Bu yüzden bir Benaderet's piposunu tarihlendirirken mağaza adından çok, üreten fabrikanın kendi damga tipolojisine bakılır. Gövde biçimleri de dönemin İngiliz kataloglarının standart repertuvarını izler; billiard, bulldog ve cherrywood gibi tanıdık kalıplar en sık rastlananlardır.

Kapanış

Dükkânın 1980'de kapandığı, kapandığı sırada da California'nın en eski pipo ve tütün mağazalarından biri sayıldığı aktarılır. Bugün marka yalnızca elden ele dolaşan eski pipolar üzerinden takip edilebiliyor; bu pipolar, Amerikan tütüncülerinin İngiliz fabrikalarıyla kurduğu uzun soluklu ilişkinin belgesi sayılır. Konunun daha geniş çerçevesi için Amerika Birleşik Devletleri'nde pipo yapımı maddesine bakılabilir.