Dunhill Large Billiard Variations (LB ve 835 Çeşitlemeleri)

Dunhill Large Billiard Variations, Dunhill kataloğunun iki iri billiard şekli olan LB ve ODA 835 çevresinde toplanan bir koleksiyonculuk başlığıdır. Başlığın konusu, bu iki şeklin kendisinden çok, aynı damgayı taşıdığı hâlde ölçüsü ve oranları alışılmışın dışına çıkan tekil örneklerdir. Marka, şekil numaralarını 1975'te yeniden düzenleyip üç haneli bir sisteme geçirdi; bundan önceki yarım yüzyıllık dönem, söz konusu sapmaların büyük bölümünü kapsar.

Kalın sap ile kalem sap arasındaki ayrım

LB, Birinci Dünya Savaşı'nın ardından kataloğa girdi ve markanın en çok tanınan büyük billiard'ı oldu. Ölçünün gövdesi baştan sona aynı kaldı: kalın bir sap ve elmayı andıran dolgun bir kâse. Buna karşılık 1920'lerde, ağırlıklı olarak kumlanmış Shell yüzeyinde, aynı damgayı taşıyan bambaşka bir hat görülür. Bu örneklerde sap belirgin biçimde inceltilmiş, kimi zaman "kalem sap" denecek ölçüye düşmüş; kâse ise yanları düzleşmiş ve boyu uzamıştır.

Koleksiyoncu kayıtlarında bu iki hattın damgada da ayrıştığı, ince saplı Shell'lerde LB yanına 7, aynı yılların Bruyere LB'lerinde ise 8 rakamının vurulduğu aktarılır; buradaki rakam şekli değil, iç boru (inner tube) kodunu gösterir. Bu ayrımın bağımsız bir kaynakla doğrulanmadığı, tek dayanağının koleksiyoncu incelemeleri olduğu belirtilmelidir. Aynı kayıtlara göre ince saplı hat 1930 dolaylarında son bulur ve Shell LB'ler standart oranlara döner.

Bu serbestliğin nedeni olarak yüzeyler arasındaki teknik fark gösterilir. Shell yüzeyinin ilk yıllarında kumlama damarı izleyerek yapılıyor, başlangıçtaki taslak biçim işlem sırasında köklü biçimde değişebiliyordu. Malzeme de aynı değildi: Shell'de yumuşak Cezayir briyarı, Bruyere'de sert Kalabriya briyarı kullanılıyordu. Savaş öncesinde Londra dükkânları için yapılan Shell'lerin çoğunda şekil damgası hiç bulunmaz, yalnızca iç boru kodu vardır; ihracata giden pipolarda ise siparişi kolaylaştırmak için damgalamaya erken geçilmiştir. 1930'larda kısa bir süre üretilen 482 şeklinin marka kayıtlarında "çok büyük LB" diye anıldığı da aktarılır, ancak bu ikinci elden bir aktarımdır.

ODA döneminde tekrarlanan sapma

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından ODA / 800 serisi devreye girdiğinde büyük billiard'ın yerini 835 aldı. Serinin ilk billiard'ı olarak 832 anılır; kalınca kâsesi, Canadian uzunluğundaki sapı ve kısa eyer ağızlığıyla ayrılır. Seride numaraların ancak 1950'de kullanılmaya başlandığı, ondan önceki birkaç örneğin yalnızca "ODA" damgası taşıdığı bilinir. Birkaç yıl sonra tanıtılan 841 ise daha yüksek kâseli, daha uzun ve daha ince saplı bir yorumdur.

Erken 835'lerin tek bir kalıba oturmadığı görülür. 1952 tarihli örnekler alışılmışın üstünde iri, 1953 tarihli bir örnek ise 1920'lerin kalem saplı LB'lerini hatırlatacak kadar incedir. 1961-1962 arasında da az sayıda ince saplı 835 kaydedilmiştir; bunların bir bölümünün kusurlu 841 saplarının kısaltılmasıyla ortaya çıktığı, bir bölümünün ise bilerek oyulduğu ileri sürülür. Bu açıklama kaynağında da bir tahmin olarak sunulur. Yüzeyin ölçüye etkisi ayrıca bilinir: aynı şekil numarasında Tanshell'den Bruyere'e doğru gidildikçe pipo büyür. Kalem saplı büyük billiard'ın hiçbir zaman kataloğa girmemesinin nedeni olarak da ince sapın üretimde ve kullanımda çatlamaya yatkınlığı gösterilir. Şekil numaraları listesi bu çeşitlemeleri ayrı bir numarayla anmaz.