Savaş Öncesi Dunhill Bruyere DR'lerinde Kare Damga ve Derecelendirme

Savaş öncesi Dunhill Bruyere DR'leri, Dunhill markasının 1910'lardan 1930'ların başına uzanan dönemde düz damarlı (straight grain) gövdelere vurduğu DR damgasını taşıyan pipolardır. Bu örneklerin hemen hepsinde sap yazısının çevresinde küçük, kare biçimli bir işaret görülür. İşaretin ne anlama geldiği uzun süre açıklığa kavuşmadı; koleksiyonlardan derlenen konum bilgileri dönemin katalog kademeleriyle yan yana konunca, karenin bir derecelendirme düzenine bağlanabileceği düşüncesi doğdu.

Bruyere'in tek seçenek olduğu yıllar

Alfred Dunhill'in tütüncü dükkânı 1907'de Londra'nın St James's semtindeki Duke Street'te açıldı; markanın kendi pipolarını yapmaya 1910'da başladığı kabul edilir. Açık renkli Root bitişi 1930'ların başında tanıtılana kadar Dunhill'in düz yüzeyli tek bitişi Bruyere'di. Bu nedenle savaş öncesi DR'lerin tamamı Bruyere bitişlidir; sonraki kuşaklarda DR denince akla gelen bitiş ise Root olacaktır. Sap yazısı en erken örneklerde DUNHILL altında DUKE ST SW, ilerleyen yıllarda DUNHILL altında LONDON biçimindedir. Damganın kendisi ve arkasındaki seçme ölçütü için Dunhill Dead Root maddesine bakılabilir.

Aktarıldığına göre iki bitiş arasındaki ayrım renkten ibaret değildi. Bruyere gövdeler 1960'lara kadar sert Kalabriya briyarından yontuluyor, bu briyar iyi desenli sayılsa da düz damara pek elverişli olmuyordu; Root bitişi ise düz damar vermeye daha yatkın Korsika briyarına dayanıyordu. Aynı anlatıda kaynak bölgelerin 1960'larda değiştiği ve ağırlığın Yunan briyarına kaydığı söylenir. Erken dönem düz yüzeyli Dunhill'lerin damar bakımından sonrakilerin gerisinde kalması çoğunlukla bu ayrımla açıklanır.

Kataloglarda kaç kademe vardı

Kaynakta aktarıldığına göre resmî bir derecelendirmenin ilk izi 1912 kataloğundadır: DR pipolar üç kademe hâlinde listelenir. Üç kademeli düzen 1923-1924'e kadar sürer, arada kademelerin karşılıkları birkaç kez güncellenir. 1925 sıralarında var olanların üstüne dördüncü bir kademe eklenir; 1928 tarihli büyük katalogda da dört kademeli düzen görülür. Bu tarihler ve sayılar, kare damganın konumlarıyla karşılaştırma yapmayı mümkün kılan tek belgesel dayanaktır.

Koleksiyonlardan derlenen konumlar

Damganın yerine ilişkin tek toplu veri, John C. Loring'in savaş öncesi Bruyere DR sahibi koleksiyonculardan topladığı bildirimlere dayanır. Duke Street döneminden 1933'e uzanan on altı pipo için bildirilen konumlar şöyle dağılır:

Kare taşımayan tek örnek 1920 tarihlidir. Derleme tek elden yürütüldüğü ve on altı pipoyla sınırlı kaldığı için bu sayılar bir eğilimden fazlasını göstermez.

Ne söylenebilir, ne söylenemez

Örneklem küçük olsa da işaretin rastgele vurulmadığı görülür: kare, 1910'ların başından 1930'ların başına dek sapın belirli birkaç noktasında yinelenir. LONDON çevresindeki konumların alt, DUNHILL çevresindekilerin üst kademelere karşılık geldiği kabul edilir. Konumların en alttan en üste dörtlü bir sıra oluşturduğu düşüncesi ise varsayım düzeyindedir; kaynağında da kesin bir sonuç olarak sunulmaz. 1930'lardan sonra Root bitişli DR'lerde damganın sürdüğü, ancak hem konumların hem de kademelerin değiştiği bildirilir. DR olmayan sıradan Bruyere'lerde A harfinin ya da daire içine alınmış A'nın yanında görülen benzer karelerin kataloglarda bir kademe karşılığı yoktur; bunların üretim veya dağıtım düzeniyle ilgili olduğu düşünülür. Sapta rastlanan öteki ikincil işaretler için Dunhill'in ek damgaları, yıl kodlarının okunuşu için Dunhill patent damgaları ve tarihlendirme maddelerine bakılabilir.