Celius
Celius, Svend Axel Celius'un 1963'te Danimarka'nın küçük Bogø adasında kurduğu pipo imalathanesidir. Marka, savaş sonrası Danimarka piposunun Amerikan pazarında yükselişe geçtiği yıllarda doğdu ve bu yükselişten ilk yararlananlardan biri oldu. Ustanın adı bugün daha çok satranç taşlarıyla derecelendirilmiş Chess serisiyle anılır.
Suhr's atölyesinden kendi imalathanesine
Celius, kayıtlara göre 1959-60 dolaylarında Kopenhag'daki Suhr's Pibemageri'de mesleğe başladı. Bu atölye, Danimarka okulu diye anılan elle biçimlendirme anlayışının erken merkezlerinden biriydi. Eğitimini Poul Rasmussen'in ve atölyenin ustabaşısı Sven Knudsen'in yanında aldı. Birkaç yıl sonra kendi işini kurmak üzere ayrıldı ve üretimini Bogø By'daki eski bir süthane binasına taşıdı.
İmalathanenin kurulduğu yıllar, Amerika Birleşik Devletleri'nde Danimarka yapımı serbest biçim pipolara duyulan ilginin hızla büyüdüğü döneme denk gelir. Celius, bu tarz pipoları önemli sayılarda okyanus ötesine gönderebilen ilk Danimarkalılar arasındaydı. Daha küçük miktarlar Almanya'ya da gitti; ancak markanın asıl tanınırlığı Amerikan pazarında oluştu. İmalathane en verimli yıllarında yirmiye yakın çalışan barındırdı. Aynı dönemde Kopenhag'daki W. Ø. Larsen evi için de sözleşmeli üretim yapıldığı aktarılır.
Seriler ve damgalar
Celius üretimi üç ana çizgide toplanır:
Chess: Markanın en önemli grubudur. Dereceler satranç taşlarından alınır; en alttaki Pawn kumlanmış yüzeyli parçalara ayrılmış, ardından Rook, Knight, Bishop, Queen ve King gelmiştir. Kâsenin ağzında briyarın doğal kabuğu bırakıldığında pipoya ayrıca "Root" damgası vurulmuştur. Damgada ayrıca sayılar yer alır; bugüne kadar kayda geçenler 1 ile 31 arasındadır. Bu sayılar bir şekli işaret etse de başka üreticilerin şekil numaraları gibi bağlayıcı değildir: elde tutulan çıkış noktası bir ana biçimdir ve atölyede sıkça esnetilmiştir.
Fantasy / Fancy: Serbest biçimin daha cüretkâr yorumları. Aynı anlayıştaki pipoların bir bölümü "Fantasy", bir bölümü "Fancy" damgalıdır. Elde kalan örneklerden iki damganın hangi sırayla ya da hangi yıllarda kullanıldığını çıkarmak mümkün olmamıştır. Her iki damgada da derecelendirme sayı ile yapılır.
Zenia: Ustanın kızının adını taşıyan, klasik biçimlerden oluşan ve yalnızca sınırlı bir süre üretilen dizi.
Sahiplik değişimi ve sonrası
Celius 1970 dolaylarında Bogø'dan ayrıldı; atölyesini ve marka adını Jens Peter Ransborg adlı bir girişimciye devretti. Ransborg işi 1975-76'ya kadar sürdürdü ve bu yıllarda çıkan bazı pipolar "Ransborg" damgası taşıdı. Dükkânın kapanmasının ardından Svend Axel Celius kısa bir süre için işe yeniden döndü. Bu ikinci dönemde ilk kadrosundan Henning Andersen kendisine yarı zamanlı eşlik etti; anlatıldığına göre aynı yıllarda Stanwell için küçük ölçekli el yapımı bir üretim de yürütüldü. Yeniden deneme kalıcı olmadı. Usta 1980'lerin sonunda Fyn'e taşındı ve kayıtlara göre 1999-2000 dolaylarında öldü.
Markanın gerileme nedenleri üzerinde görüş birliği yoktur. Aynı yıllarda yarı serbest biçim pipoyu makine desteğiyle çok daha büyük ölçekte üreten Preben Holm ve Karl Erik gibi atölyelerin varlığı, küçük bir ada imalathanesi için ağır bir rekabet ortamı yaratmıştı.
İşçilik düzeyi bugün de tartışılır: seri üretime yakın çalışan bir atölye olduğundan bitiş kalitesi parçadan parçaya belirgin biçimde değişir ve üst düzey Danimarka el yapımı ölçütlerinin gerisinde kaldığı kabul edilir. Bununla birlikte Chess dizisinin Knight ve üstü derecelerinde iyi ahşaplı örnekler bulunur; Celius'un sonradan başka atölyelerde de görülecek çizgileri erken tarihte denemiş olması markaya dönemsel bir ağırlık kazandırır.