Dunhill'in Ek Damgaları

Dunhill'in ek damgaları, bir Dunhill piposunun sapında şekil kodu ve yıl kodu dışında görülen ikincil işaretlerin ortak adıdır. Piponun yapım yılını veren asıl damgalar Dunhill patent damgaları ve tarihlendirme maddesinin konusudur; burada ele alınanlar, o düzenin kenarında kalan ve tek başına okunduğunda çoğu kez anlamsız görünen vuruşlardır. Bu işaretleri çözmenin en pratik yolu, damgayı kimin vurduğunu sormaktır: bir bölümü fabrikanın kendi yazım düzenine aittir, bir bölümü ise pipo fabrikadan çıktıktan sonra eklenmiştir. Bilinenlerin çoğu, John C. Loring gibi araştırmacıların yıllar içinde biriktirdiği örneklere dayanır; markanın kendi damga kütüğü erken dönem için eksiktir.

Fabrikanın yazım düzeninden gelen işaretler

Sapında H.W ya da H.Wo kısaltması bulunan pipolar, 1920'lerin başından 1930'ların sonuna kadar makine yardımı olmadan biçimlendirilen gövdelerdir; kısaltma "hand worked" karşılığıdır. Elde çalışılmış olmanın kendiliğinden üst bir sınıf anlamına gelmediği kabul edilir. Aynı kavram bugünkü üretimde HT (Hand Turned) kısaltmasıyla sürer.

"C" harfi ise tek bir anlama bağlanamaz. 1920'lerden 1960'lara kadar şekil kodunun önüne konduğunda piponun uzun saplı churchwarden olarak yapıldığını bildirirdi; bu dönemin churchwarden ağızlıklı ama şekil kodunda "C" taşımayan örneklerinde ağızlığın sonradan takılmış olabileceği düşünülür. Aynı harf, iş ortaklarına armağan edilen ve satışa çıkarılmayan pipolarda "complimentary" karşılığı olarak da vurulmuştur. Bu örneklerde sapta NOT FOR SALE ibaresi bulunur ve güvence süresi söz konusu olmadığından çoğu kez yıl kodu atlanır.

Şekil kodunun başındaki 6 rakamı, derlemelere göre eyer biçimli (saddle) ağızlığı belirtirdi: aynı pot gövdesi düz ağızlıkla "R", eyer ağızlıkla "6R" damgalanıyordu. Bu kullanımın 1970'lerin başında bırakıldığı, 1976'dan sonra yerleşen dört ve beş haneli şekil numarası düzeninde ise ağızlık biçimini soldan ikinci hanenin gösterdiği aktarılır.

Ayıklanan gövdeler: "X" ve DAMAGED PRICE

1922'den önce marka, kalite ayıklamasından geçemeyen gövdeleri kendi adıyla piyasaya verirdi. Son muayene damgalama ve rötuştan sonraya denk geldiğinden, elenen pipolarda DUNHILL yazısının üzerine iri bir "X" vurulduğu görülür. Duke Street'teki dükkânda çizilen ya da başka bir kusurla ayrılan örneklerde ise sapın altı gibi boş bir yüzeye DAMAGED PRICE ibaresi ve düşürülmüş tutar işlenirdi.

Bu uygulamanın sona ermesi, haznelerin nerede tornalandığıyla doğrudan ilgilidir. 1920'ye kadar hazneler Saint-Claude'da işlendiği için kusurlu parçalar Fransa'da eleniyor, Londra'ya çoğunlukla sağlam gövdeler geliyordu. Marka 1920'de kendi tornalamasına geçince elde kalan kusurlu gövde sayısı arttı. Kayıtlara göre 1922'de kurulan ve ilk pipolarını 1923'te veren Parker Pipe Company bu gövdeleri işleyip ayrı bir ad altında piyasaya sürmek üzere oluşturuldu; bu tarihten sonra Dunhill adı taşıyan ikinci kalite pipo kalmadı.

Fabrika dışında eklenen işaretler

Aynı sapta birden çok yıl kodu taşıyan pipolar alışılmadık değildir. Bunun nedeni yeni pipoya tanınan bir yıllık güvencedir: damgası vurulmuş bir pipo aynı yıl satılmadığında, güvencenin başlangıcını göstermek üzere güncel bir kod daha eklenirdi. Markanın bugünkü üretim yöneticileri, bu ek kodların büyük olasılıkla satış noktasında vurulduğunu ve fabrika kütüğünde ayrı bir kayıtlarının bulunmadığını belirtir. Ağızlık değişimi gibi bir istekle fabrikaya dönen pipolarda ise ikinci kod düzgün ve tek biçimlidir.

Küçük kare biçimindeki işaretin anlamı çözülmüş değildir. Fabrikanın damga kütüğünde kaydı yoktur; 1910'lardan 1922'ye uzanan DR damgalarında, ayrıca 1930'ların Shell ve DR örneklerinde karşılaşılır. Hem koleksiyon derlemeleri hem de damga araştırmaları bu karenin bir fiyat ya da kalite basamağına işaret ettiğini varsayar, ancak dayanacak belge bulunmaz.

1940'ların sonundan 1950'lerin ortasına uzanan pipolarda sapın rastgele yerlerine hafifçe vurulmuş kısa sayı ve harf öbekleri görülür. Kütükte karşılıkları bulunmadığından bunların dağıtım, satış ya da koleksiyon kaydı amacıyla sonradan eklendiği düşünülür. Fabrika, onarım sırasında damga eklemediğini; kırılan sap ya da ağızlık değiştiğinde özgün yazıyı olabildiğince aynen yenilediğini bildirir. Silinmiş yazının yeniden vurulması da alışılmış bir uygulamadır ve kullanılan damga takımının özgün harflerle uyuşmaması ya da çift vuruş izleri bunu ele verir. Aynı izlerin üretim sırasında zayıf kalan ilk vuruştan da doğabilmesi, 1980'lerin sahte Dunhill'lerinden ayırt etme işini güçleştirir.