Churchwarden

Churchwarden, haznesi hemen her klasik biçimde olabilen, ancak ağızlığı (stem) olağan dışı uzun tutulan pipo tipidir. Ağızlık tek başına 22-45 cm'ye ulaşabilir; toplam uzunluk çoğunlukla 25-40 cm arasında kalır. Uzun sap, dumanın ağza varana dek yol boyunca soğumasını sağladığından şekil serin kullanımıyla bilinir. Klasik pipo şekilleri içinde Churchwarden, hazne biçiminden çok oranlarıyla tanımlanan ender tiplerden biridir.

Biçim ve Kullanım Özellikleri

Churchwarden'ı tanımlayan ölçüt uzunluktur: Hazne billiard, apple ya da Dublin gibi herhangi bir klasik biçimi taşıyabilir; ağızlık düz olabileceği gibi kavisli de olabilir. Uzun sap, serin kullanımın yanı sıra hazneyi yüzden uzak tutar; böylece sıcaklık yüzü, duman gözü rahatsız etmez. Almanca konuşulan ülkelerde benzer uzun pipolara "Lesepfeife" (okuma piposu) denmesi de bundandır: Kitaba eğilen okurun görüş alanına duman girmez. Buna karşılık uzun sap dengeyi öne kaydırır; pipo dişle taşımaya (clenching) uygun değildir ve kullanım boyunca elde tutulmayı gerektirir. Temizlik için de standarttan uzun pipo temizleyicileri gerekir.

Tarihçe

Şeklin kökleri iki katmanda izlenir. Uzun saplı pipo geleneği, 17. yüzyıldan itibaren Avrupa'da yaygınlaşan kil pipolara dayanır; "alderman" adıyla bilinen bu uzun saplı kil pipoların meyhanelerde tabak ve maşrapa gibi işletmeye ait ortak eşyalar olduğu, müşteriden müşteriye geçtiği anlatılır. "Churchwarden" adıyla bugünkü biçimlenişi ise daha geç bir döneme, 18. yüzyıl sonu ile 19. yüzyıl başına tarihlenir. Kayıtlara göre uzun saplı tasarımın Avrupa'da yayılmasında şark etkisi de rol oynamıştır; bu yönüyle şekil, Osmanlı'nın uzun çubuğuyla çarpıcı bir paralellik taşır. 1800'lerin ortasında funda kökünün (briar) yaygınlaşmasıyla Churchwarden kilden ahşaba taşındı ve klasik pipo kataloglarındaki yerini aldı.