Briyar (Funda Kökü)

Briar (İngilizce briar, Fransızca bruyère), pipo yapımında kullanılan ahşapların tartışmasız kralıdır. Akdeniz havzasında yetişen ağaç fundasının (Erica arborea) toprak altındaki kök yumrusundan (burl) elde edilir. Funda 6-7 metreye ulaşabilen bir çalıdır; ancak pipoya dönüşen kısım gövdesi değil, kökle gövde arasında büyüyen bu yumrudur. Bugün "pipo" dendiğinde akla gelen klasik ahşap pipoların neredeyse tamamı briardan yapılır.

Neden Briar?

Kök yumrusu, bitkinin kurak ve yangına eğilimli coğrafyasında hayatta kalmasını sağlayan bir su ve besin deposudur. Bu görevi ona pipo için ideal üç özellik kazandırır:

• Isıya dayanıklılık: Yoğun ve mineral açısından zengin dokusu, közün sıcaklığına uzun yıllar dayanır.
• Hafiflik ve sağlamlık dengesi: Sert olmasına rağmen ağızda taşınabilecek kadar hafiftir.
• Damar deseni: Yumrunun lif yapısı, ustaların "straight grain", "birdseye" gibi adlarla sınıflandırdığı estetik desenler oluşturur.

En sert ve ateşe en dayanıklı briarın, tarıma elverişsiz kıraç Akdeniz yamaçlarında ağır ağır büyüyen yaşlı köklerden çıktığı kabul edilir. Yumruların da hepsi işe yaramaz: yalnızca yuvarlak ve düzgün biçimli olanlar pipoya uygundur, biçimsiz olanlar daha hasatta elenir.