Gubbels (Big Ben)

Gubbels, Hollanda'nın güneyindeki Roermond'da doğan ve ürünleri dünyada en çok Big Ben adıyla tanınan bir pipo üreticisidir. Aile şirketi, pipo ve içim gereçleri satan bir dükkândan önce toptancılığa, İkinci Dünya Savaşı'nın ardından da imalata geçmiş; ülkede funda kökünden (briyar) pipo üreten ilk fabrikayı kurmuştur.

Dükkândan tezgâha

İşin başlangıcı, Elbert Gubbels Sr.'ın babasının Roermond'da işlettiği küçük bir perakende dükkânıdır. Dükkânın açılış yılı kaynaklarda 1870 ile 1873 arasında değişir; şirketin kendi tanıtımı 1870'i esas alır. 1924'te iş, perakendeden tütün eşyası toptancılığına çevrildi. Hollanda'da briyar pipo yapan bir fabrika bulunmadığı için mal ağırlıklı olarak Fransa ve İngiltere'den getiriliyordu.

Mayıs 1940'taki Alman işgali ithalat kanallarını kapatınca ticaret neredeyse tamamen durdu. Bu yıllar Elbert Gubbels'i, tedarikte dışarıya bağımlı kalmayacak bir düzen kurmaya yöneltti. Savaş biter bitmez, 1946'da Roermond'da birkaç makine ve aralarında Fransız ustaların bulunduğu küçük bir kadroyla üretime başladı; ilk pipolar kayıtlara göre EGRO (Elbert Gubbels Roermond) adını taşıyordu. Dar atölye kısa sürede yetersiz kalınca üretim, deposuyla birlikte daha geniş bir binaya taşındı.

Big Ben ve kraliyet unvanı

Dış pazarlara açılırken Hollanda kökenli yeni bir adı tanıtmanın uzun zaman alacağı görüldü. Sıfırdan marka kurmak yerine, kayıtlara göre 1950'lerde Amsterdam'da Big Ben markasının haklarını elinde bulunduran küçük bir ticaret şirketi satın alındı. Hazır ad, ürünlerin Avrupa'nın yanı sıra Kuzey Amerika ve daha uzak pazarlara dağıtılmasını kolaylaştırdı.

Aralık 1972'de Roermond'da açılan modern fabrikanın törenine Limburg valisi katıldı; şirkete aynı törende, Kraliçe Juliana adına "Koninklijk" (Kraliyet) unvanı verildi. Resmî ad böylece Elbert Gubbels & Zonen – Koninklijke Fabriek van Tabakspijpen biçimini aldı. Unvanın anısına çıkarılan Royal Dutch markası, aynı zamanda Big Ben'in İngiliz malı sanılmasını dengeliyordu.

Benelüks'te kalan son fabrika

1970'lerin sonunda Belçika'nın Bree kasabasındaki Hillen, bölgede Gubbels dışında ayakta kalan tek briyar pipo fabrikasıydı. Mali sıkıntıya düşen bu şirket 1980'de satın alındı; Almanya pazarında Big Ben'den daha güçlü olan Hilson markası da böylece el değiştirdi. Bree'deki tesisin kapanmasının ardından Gubbels, Benelüks'ün tek fabrika ölçekli briyar pipo üreticisi olarak kaldı. Sonraki yıllarda otomobil markalarıyla yapılan lisanslı tasarım serileri de üretim programına eklendi.

2000'lerin sonunda daralan pazarla birlikte şirket küçüldü ve Herten'deki daha mütevazı bir tesise taşındı. Mart 2012'de iflas başvurusunda bulunuldu; kayıtlara göre işletme aynı yıl içinde yeniden yapılandırılarak faaliyetine döndü. Hollanda pipoculuğunda Gubbels, Martin Romijn gibi tek başına çalışan ustaların karşısında seri üretimin temsilcisi sayılır.