Japonya Pipo Markaları Dizini

Japonya Pipo Markaları Dizini, Japonya'da pipo yapmış atölyelerin ve marka adlarının toplu listesidir. Ülkedeki üretim iki ayrı damardan beslenir: bir yanda metal ve bambudan yapılan geleneksel Japon piposunun yüzyıllara dayanan ustalık geleneği, öte yanda yirminci yüzyılın ikinci yarısında İskandinav biçim diliyle tanışıp funda kökü (briyar) üzerinde kendi üslubunu geliştiren tek kişilik tezgâhlar. Aşağıdaki girdiler her marka hakkında belgelenmiş temel olguları kısaca özetler; sitede müstakil maddesi bulunanlara bağlantı verilmiştir.

Markalar

• Goisagi Pipes — Kayıtlarda yalnızca marka adı geçer; atölye, usta ve üretim hakkında belgelenmiş ayrıntı yoktur.

• Hachiro — Seiji Hachiro, bir Japon pipo satıcısının oğlu olarak pipoların arasında büyümüş, ilk parçalarını on dört yaşında yapmıştır. On beş yaşındayken işlerini 2005 Chicago fuarında babasının tezgâhında sergilemiş, burada Teddy Knudsen ve E. Andrew Briars atölyesinden Edward Andrew Jurkiewicz gibi tanınmış ustaların dikkatini çekmiştir. Sonraki yaz tatillerini Amerika Birleşik Devletleri'nde Tonni Nielsen ve Lee von Erck gibi yapımcıların yanında geçirerek eğitimini sürdürmüş, ardından Hyogo ilinin Nishinomiya kentindeki kendi atölyesinde çalışmaya başlamıştır.

• Hasegawa — Toyohei Hasegawa, geleneksel Japon piposu kiseru ustalarındandır. Bu piponun başlıca üretim merkezlerinden Tsubame'de işe başlamış, on üç yaşında usta Zengoro Hattori'nin yanına çırak girmiştir. 1926'da, henüz on sekiz yaşındayken kendi hesabına çalışmaya geçmiş; talebin yüksek olduğu dönemlerde teneke ve bakırdan ayda üç yüz kadar kiseru üretmiştir. Sanatının son döneminde, 1990'larda altın ve gümüş kakmalı parçalar yapmış; çok sayıda ödül kazanarak Tsubame'nin yaşayan kültür varlıkları arasına alınmıştır.

• Hattori — Zengoro Hattori, yirminci yüzyılın saygın kiseru ustalarından biridir. Tsubame'deki atölyesinde, aralarında Toyohei Hasegawa'nın da bulunduğu birçok zanaatkâr yetiştirmiştir.

• Higuchi — 1930 Tokyo doğumlu Junichiro Higuchi, tezgâha 1974'te geçmiş ve aynı yıl katıldığı bir elde yapım pipo yarışmasından birincilikle dönmüştür. Yıllık üretimi elli parça dolayındadır. Biçim anlayışı Danimarka okuluna yakın durur; funda kökünün yanı sıra fildişi, boynuz ve bambuyu da işler.

• HiRo — HiRo markalı pipoları, 1958 doğumlu Yorozutoshi Hiroyuki yapar. Usta, Hokkaido'da çalışmaktadır.

• Ichi — Ichi Kitahara tezgâhını 2004'te kurmuştur; bu tarihten önce uzun bir sanatçı geçmişi vardır. Barok üslupta fresk eğitimi almış, Güney Dakota'da birkaç ay Kuzey Amerika yerlilerinin gümüş işçiliği üzerine çalışmıştır. 1990'lar boyunca sipariş üzerine takı ve süs eşyası yapıp Tokyo'daki galeriler aracılığıyla satmıştır. Hiroyuki Tokutomi'nin öğrencisidir ve pipo yapımını yarı zamanlı sürdürmektedir.

• Komatsu — Tezgâha geçmeden önceki yirmi yılını kuaför olarak çalışan Komatsu, saç kesimiyle pipo yapımı arasında zanaat bakımından koşutluk kurar; her ikisinde de belirleyici ölçütün denge olduğunu söyler. Dumanın ağızlıktan çıkışı üzerine ayrıca çalışmış, dumanın düzgün dağılması için ağızlık ucunda kendi geliştirdiği bir hava kanalı biçimini kullanmıştır.

• Maruyama — Hajime Maruyama, Japonya dışında geniş biçimde tanınmayan genç bir pipo oymacısıdır. Üslubu ve üretim hacmi üzerine ayrıntı bulunmaz.

• Miyasaka — Bu adla pipo yapıldığı bilinir; usta ve atölye hakkında kayıt yoktur.

• Namiki — Namiki Manufacturing Co. Ltd., lake (urushi) kaplamalı pipo üretiminde Dunhill ile birlikte çalışmıştır. Şirketin kendine özgü bir tekniği vardır; pipo hazneleri çoğunlukla doğa görüntülerinden alınan çeşitli motif ve figürlerle bezenir.

• Roland — Roland adını birbirinden bağımsız birkaç firma kullanmıştır. Japonya'da bu adla çıkan bilinen bir örneğin, daha mütevazı parçalarının bir bölümünü bu markayla imzaladığı aktarılan Fukashiro Tsutomu elinden çıkmış olması muhtemeldir. Aynı pipoda Tokyo Ginza'nın köklü tütüncülerinden Kikusui'nin damgası da yer alır; Batı'daki benzerlerinde olduğu gibi dükkânın kendi adına yaptırdığı bir mağaza markası söz konusudur.

• Tokutomi, Yuki — Yuki Tokutomi, Japon pipo yapımının önde gelen adı Hiroyuki Tokutomi'nin kızıdır ve 2005 ortalarından bu yana pipo yapmaktadır. Babasının tezgâhının başında büyümüş, atölyede ona yardım ederek malzemeyi ve süreci öğrenmiştir. Üslubu babasınınkini yansıtsa da kendi karakterini korur; biçim etkileri arasında Danimarkalı yapımcı Gert Holbek ile babasının hocası Sixten Ivarsson sayılır. İlk çıkışını 2007'deki CPCC fuarında yapmıştır.

• Yanagihara — Shigeyoshi Yanagihara, tezgâh ömrü otuz yılı bulan bir ustadır. Meslek hayatından emekli olduktan sonra üretimi bir uğraş olarak sürdürmüş, yılda bir ile üç arasında pipo yapmıştır. Tokyo'da yaşamaktadır.

• Zousan — Ustanın gerçek adı bilinmemektedir; "Zousan" takma adı Türkçeye "Bay Fil" olarak çevrilebilir. 1990'ların başından beri pipo yaptığı belirtilen usta, Amerika ve Avrupa'da az tanınan Japon yapımcılar arasındadır.