Dublin (Pipo Şekli)

Dublin, haznesi üste doğru genişleyip tabana doğru daralan konik biçimiyle tanınan klasik bir pipo şeklidir. Silindir hazneli billiard ile aynı genel ölçülerde bir sap ve ağızlık taşır; ayrımı yaratan tek şey hazne geometrisidir. Kayıtlara göre briar öncesi kil pipo geleneğinden devralınan en eski hazne biçimlerinden biri sayılır ve bu yüzden şekil kataloglarında çoğu zaman billiard'ın hemen yanında anılır.

Adın Kökeni

Şeklin adı İrlanda'nın başkentinden geliyormuş gibi görünse de bu bağlantının nasıl kurulduğu bilinmiyor; şekil rehberleri adın kökeni için tatmin edici bir açıklama bulunmadığı noktasında birleşir. Sık dile getirilen tahminlerden biri, sözcüğü İrlandacadaki dúidín kelimesine yaklaştırır. Dúidín, "pipo" anlamındaki dúd sözcüğünün küçültme biçimidir ve kısa kil pipoyu anlatır; ne var ki bu benzerlik bir sözcük yakınlığından ibarettir, adlandırmanın buradan geldiğini gösteren bir kayıt yoktur. İkinci bir tahmin, adın belirli bir üretim merkezine değil, 19. yüzyıl kataloglarındaki geleneksel adlandırma alışkanlığına dayandığı yönündedir. Şekil adlarının çoğunda olduğu gibi burada da kanıtlanmış tek bir açıklama yoktur; bu belirsizlik pipo şekillerinin sınıflandırılması maddesinde ele alınan genel sorunun bir parçasıdır.

Biçim ve Kullanım

Dublin haznesinin iç yüzeyi de dışa benzer biçimde konik açılır; yani yanma odası tabanda dar, üst kenarda geniştir. Bu "V" kesitin doğurduğu pratik sonuç, tütünün alt kısmında daha dar bir yanma alanı kalmasıdır. Camiada, konik odanın yanışı sona doğru yoğunlaştırdığı ve tekrar yakma gereğini azalttığı kabul edilir; bu değerlendirme ölçülmüş bir veri değil, kullanıcıların ortak izlenimidir.

Duvar kalınlığı taban çevresinde arttığı için Dublin hazneleri görece hafif kalabilir, bu da şekli ince saplı ve dengeli tasarımlara elverişli kılar. Rim (hazne üst kenarı) çoğunlukla düz kesilir; ustaya göre içe eğimli ya da yuvarlatılmış olabilir. Şeklin bileşenleri için pipo anatomisi maddesine bakılabilir.

Çeşitlemeler

Dublin ailesi, hazne açısı ve sap biçimi değiştirilerek genişler:

• Zulu: Dublin haznesinin öne doğru belirgin biçimde yatırıldığı, buna hafif eğimli bir ağızlığın eşlik ettiği çeşitleme. Kaynaklarda Woodstock ve Yachtsman adlarıyla da geçer; kataloglarda seyrek rastlanan bir şekil sayılır.

• Cutty: İnce, uzun ve ileri eğimli hazneyle kil pipo silüetini doğrudan koruyan biçim.

• Acorn (meşe palamudu): Konik hazneyi yuvarlatılmış hatlarla yumuşatan, Dublin'e sıkça karıştırılan şekil.

• Bent Dublin: Aynı hazneyi eğik sap ve ağızlıkla birleştiren, kataloglarda daha seyrek görülen çeşit.

İrlanda'daki üretimde şekil erken tarihlerden beri yer alır. Marka tarihini derleyen kaynaklara göre Peterson'ın 1896'daki ilk kataloğunda konik hazneli düz modeller o tarihte de yer alıyordu; "Dublin" adı ise bu erken sayfalarda henüz kullanılmıyor, şekiller yalnızca numaralarıyla anılıyordu. Ad sonraki kataloglarda yerleşmiş, şekil marka tarihinin farklı dönemlerinde yeni numaralarla sürdürülmüştür. Bugün de hem fabrika hem atölye üretiminde standart şekiller arasında sayılır; ayrıntılı bir karşılaştırma için klasik pipo şekilleri maddesine bakılabilir.