İlk Shell'in İzinde: En Erken Dunhill Shell Damgaları

İlk Shell arayışı, Dunhill markasının kumlanmış bitişle çıkardığı en erken pipoların hangi yıla verilebileceği tartışmasına verilen addır. Seriyi tanıtan tarihli bir katalog sayfası ya da duyuru bilinmediğinden, ilk yıllar iki dolaylı dayanaktan okunmak zorundadır: tescil evrakının takvimi ve pipoların sapına vurulan damgalar. Patentin konusu olan yağda kürleme ve kumlama dizisi Dunhill Shell Briar'ın tarihi maddesinde ele alınır.

Tescil evrakının takvimi

Amerikan başvurusunun İngiliz belgesinin çıkışı beklenmeden hazırlandığı, dosyalama tarihinden anlaşılır. Kanada evrakının her iki aşamada da Amerikan sürecini bir yıl geriden izlediği, başvurunun 1919'da yapılıp belgenin 1921'de verildiği aktarılır; bu ikisi bağımsız bir tescil kaydıyla doğrulanamamıştır. Patent kayıtlarının tarihlendirmedeki genel yeri için pipo patentleri maddesine bakılabilir.

Damgalar ne kadarını söyler

Yıl kodu düzeni 1920'lerin başında yerleştiğinden (derlemeler başlangıcı 1921 ile 1922 arasında gösterir), ondan önceki Shell'lerde tek ölçü damganın biçimidir. En sık görülen kalıp, DUNHILL'S "SHELL" üstü MADE IN ENGLAND satırının ardından gelen iki ikilidir: Amerikan tescilini anan PAT. MAR.9.15 ile PAT.APP FOR, ya da Kanada tescilini anan PAT.1914 ile yine PAT.APP FOR. İkinci satırdaki "başvuru yapıldı" ibaresi kumlama patentinin o pazarda henüz sonuçlanmadığını gösterdiği için, bu pipolar yaklaşık 1919-1921 aralığına oturur. Aynı yıllarda iç boru ve kumlama patentlerini tek satırda birleştiren 5861/12 . 119708/17 damgası da görülür. (İç boru numarası kimi derlemede 5816/12 diye yazılır; tescil kaydında 5861/12'dir.)

İngiliz damgalarının kendine özgü bir kuralı vardır: Amerikan ve Kanada damgalarının aksine belgenin verildiği yılı değil başvurunun yapıldığı yılı gösterirler, Shell'de bu yüzden 119708/17 okunur. Numara ancak tescilden sonra kalıba işlenebildiğinden, kalıp yapımına da süre tanındığında İngiliz Shell patenti taşıyan bir pipo en erken 1919'a verilir. Damga ailelerinin dökümü Dunhill patent damgaları ve tarihlendirme maddesindedir.

1918 öncesine dair sav

Serinin İngiliz belgesinden önce satıldığı görüşü, koleksiyoner yazınında John C. Loring'in incelediği birkaç aykırı örneğe dayanır. Bu pipolarda damganın vurulduğu düz alan, kumlanmış yüzeyle aynı hizaya getirilmek yerine ahşaba oyularak açılmıştır; 1919 sonrası üretimde bu uygulamaya rastlanmadığı bildirilir. Örneklerden biri DUNHILL.LONDON üstü "SHELL BRIAR" ve U.S.A. PAT / APPLD FOR ibarelerini taşır. Damga iki bakımdan aykırıdır: marka adı iyelik eki almamıştır ve Amerika'ya giden mallar için o dönemde zorunlu olan menşe ibaresi yoktur. Marka adının altındaki şehir satırının 1918 sonunda DUKE ST. S.W.'den LONDON'a geçmesi de bu örneklerin okunmasında ölçü alınır.

Buradan yola çıkan yorum, ilk Shell'lerin İngiliz başvurusunun yapıldığı 1917 sonbaharında satışa çıktığını ve cephedeki subaylara savaş bitmeden ulaştığını ileri sürer. Sav tek bir koleksiyoner kaynağına dayanır; 1918 öncesine tartışmasız biçimde verilebilen bir örnek bugüne kadar ortaya konmadığından, serinin ilk yılı belgeyle değil çıkarımla anlatılmaya devam eder.