140 madde
Tarih ve Kültür
Tütünün ve piponun dünyada ve Anadolu'daki serüveni.
#
- 1851 Londra Büyük Sergisi: İlk Pipo Sergisi
Kristal Saray'da açılan 1851 Büyük Sergisi, pipoların ilk kez uluslararası bir vitrinde yan yana görüldüğü etkinlik sayılır. Serginin pipo bölümü, dönemin üretim coğrafyasını olduğu gibi kayda geçirir.
- 1976 Jumbo Dunhill'ler: 612 ve 622 Şekilleri
Dunhill'in yalnızca 1976 üretiminde görülen, olağan şekil numarasını taşıyan en büyük bükümlü pipoları. Numara sisteminin değişimi ve on yılın sonundaki üretim dalgalanmalarıyla birlikte ele alınır.
- 1980'lerin Sahte Dunhill'leri
Gerçek Dunhill briarından yapıldığı hâlde kendilerini on yıllarca eski ve çok daha nadir gösteren damgalar taşıyan pipolar. 1984'te bir fuarda açılan teşhirle ortaya çıkan olay, briar pipo koleksiyonculuğunun en çok anılan sahtecilik vakası sayılır.
A
- Accademia della Pipa
2020'de dört İtalyan pipo ustasının salgın kapanmaları sırasında kurduğu, usta-çırak düzenine dayanan kâr amacı gütmeyen zanaat okulu.
- Alfred Dunhill'in The Pipe Book'u (1924)
Alfred Dunhill'in 1924'te yayımladığı The Pipe Book, piponun dünya ölçeğindeki tarihini tek ciltte toplar. Yüz yılı aşkın süredir baskıda kalması ve okurun kitaptan beklediğiyle bulduğu arasındaki fark, onu literatürün en çok konuşulan başlığı yapmıştır.
- American Smoking Pipe Co.
1978'de New Jersey'de iki arkadaşın kurduğu American Smoking Pipe Co., adını bilinçli olarak Avrupa ağırlıklı pipo dünyasından ayrışmak için seçti. Atölye bugün Montana'da Mark Tinsky eliyle sürüyor.
- Amerika Birleşik Devletleri'nde Pipo Yapımı
Mısır koçanı fabrikalarından New York'un büyük pipo şirketlerine, oradan atölye ölçeğinde çalışan çağdaş Amerikalı ustalara uzanan bir üretim geleneğinin ana hatları.
- Amerikan Başkanlarına Armağan Edilen Pipolar
1881'de William Demuth'un Başkan Garfield'a sunduğu lüle taşlarıyla başlayan ve 1984'te Reagan'a verilen Peterson piposuyla kapanan bir gelenek: tütün sanayiinin Beyaz Saray'a gönderdiği armağan pipoların yüz yıllık kaydı.
- Amy Lawrence Lowell
Purosunu halkın gözü önünde içerek döneminin kadınlık kalıplarını zorlayan, ölümünün ardından Pulitzer Ödülü'ne değer görülen Amerikalı imgeci şair; koleksiyonlarda ona atfedilen lüle taşı pipolar adını tütün tarihine de yazdırdı.
- Antika Pipo ve Briyar Koleksiyonculuğu: İki Ayrı Kültür
Pipo toplayanların antika parçalar ve briar pipolar çevresinde iki ayrı topluluğa ayrışması; bu ayrımın geçmişi, malzeme ve bilgi kaynağı bakımından ölçütleri ile sınırları.
- Ashton Pipoları: Bir İngiliz Markasının Doğuşu
Ashton, Dunhill tezgâhında yetişen bir İngiliz ustanın Amerikalı bir ithalatçıyla iş birliğinden 1983'te doğdu. Derin kumlaması ve yağla kürleme yöntemiyle kısa sürede ad yaptı.
B
- Barış Çubuğu (Peace Pipe): Bir Simgenin Deyime Dönüşmesi
Kuzey Amerika'nın törensel piposuna dışarıdan verilen barış çubuğu adı, yüzyıllar içinde kutsal bir nesnenin tanımı olmaktan çıkıp gündelik bir deyime ve popüler kültür mecazına dönüştü.
- Barney Suzuki
Japon pipo dünyasını uluslararası camiaya bağlayan koleksiyoncu, araştırmacı ve kulüp yöneticisi Barnabas T. Suzuki'nin yaşamı ve çalışmaları.
- Ben Rapaport
Antika pipo koleksiyonculuğu ve tütün literatürü üzerine yarım yüzyıldır yazan Amerikalı araştırmacı Ben Rapaport'un çalışmaları, kitapları ve camiadaki yeri.
- Bilye Hazneli Fransız Art Deco Pipoları
Yirminci yüzyılın ilk çeyreğinde Paris atölyelerinde yapılan, ortasında sökülebilir gümüş veya altın bir bilye taşıyan küçük pipolar. Bilyenin içine konan pamuk, erken bir filtre denemesidir.
- Brad Pohlmann: Zanaatına Geri Dönen Amerikalı Usta
1976'da Vermont'ta pipo yapımına başlayan, yirmi yılı aşkın bir aradan sonra 2003'te tezgâha dönen ve takım-kalıpçılık eğitimini pipo işçiliğine taşıyan Amerikalı artisan yapımcı.
- Brian Levine: Sektörün Her Halkasında Çalışmış Bir Program Sunucusu
Perakendeden ithalatçılığa, dernek yöneticiliğinden dergi yayıncılığına kadar Amerikan pipo sektörünün pek çok kademesinde çalışan ve The Pipes Magazine Radio Show'un sunucusu olarak tanınan Brian Levine'in mesleki geçmişi.
- Brigham Pipolarında Nokta, Damga ve Tarihlendirme
Kanadalı Brigham markasının pipoları üretim yılı taşımaz; tarihlendirme sapa vurulan damganın biçimine, üç haneli şekil numarasına ve ağızlıktaki pirinç noktaların dizilişine bakılarak yapılır.
- Britanya Pipoculuğu (Great Britain)
Kil pipo loncalarından Londra briar atölyelerine, oradan Cadogan çatısı altındaki birleşmelere uzanan Britanya pipo yapımının tarihi.
- Briyar Devrimi ve Saint-Claude
Funda kökünün 19. yüzyıl ortasında Fransa'nın Saint-Claude kasabasında pipo malzemesi olarak yükselişinin ve kil ile lüle taşını gölgede bırakışının tarihi.
C
- Charles Hester: Askerlikten Tezgâha Geçen Amerikalı Pipo Ustası
Yirmi yılı aşkın piyade hizmetinin ardından Missouri'de briar pipo oymaya başlayan ve pipo üzerine iki kitap yayımlayan Amerikalı usta Charles Richard Hester Jr.'ın kısa portresi.
- Clubb: Toronto'dan Los Angeles'a Bir Tütüncü Adı
1878'de Toronto'da kurulan A. Clubb & Sons ile 20. yüzyıl başında Los Angeles'ta aynı ticari adı taşıyan tütüncü dükkânının kayıtlardan derlenen kısa tarihi.
- College Class Pipes: Amerikan Üniversitelerinin Sınıf Pipoları
19. yüzyıl sonundan 1960'ların başına dek Amerikan kampüslerinde yaşayan sınıf piposu geleneği, hem mezuniyet töreninde kırılan kil pipoyu hem de haznesine okul harfi ve mezuniyet yılı işlenmiş kişisel pipoyu kapsar.
- Cope Bros & Company: Tütün Üreticisinden Yayıncıya
Liverpool'da 1848'de kurulan Cope Bros & Company, ürettiği tütünlerden çok bastığı dergi, kitapçık ve kartlarla anılır; Victoria dönemi tütün kültürünün en geniş belge kümesini bu firma bıraktı.
D
- Damiano Rovera ile Söyleşi: Ardor Atölyesinden Bir Ses
İtalyan Ardor markasının dördüncü kuşak yapımcısı Damiano Rovera ile elektronik posta üzerinden yürütülen ve 2007'de arşive geçen yazılı söyleşi ile arkasındaki aile atölyesinin tarihi.
- David Gerstel
Pipo kültürü üzerine öyküler ve tarihî kurgu yazan Amerikalı yazar; Pipedia'da yayımlanan anlatılarıyla tanınır.
- Demuth ve Dunhill: Beşinci Cadde'de Kesişen İki Yol
New York'un yerli devi William Demuth & Company ile Londra'dan gelen Alfred Dunhill arasında gerçek bir rekabet var mıydı? Belgelerin gösterdiği bağlar ve iki büyük pipo koleksiyonunun benzer akıbeti.
- Doctor of Pipes Ödülünü Alanlar (1998'den Bugüne)
Chicagoland Pipe Collectors Club'ın 1998'de başlattığı Doctor of Pipes onursal unvanının işleyişi, ölçütleri ve ödülü alan isimlerin oluşturduğu topluluk portresi.
- Doctor of Pipes ve Master of Pipes Ödülleri
Chicagoland Pipe Collectors Club'ın 1998 ve 2017'de kurduğu iki onur unvanı, pipo camiasında yaşam boyu emeği tescil eden bilinen tek düzenli program sayılır. İkisinin de tek bir kulübe bağlı olması, sürekliliklerini tartışma konusu yapmıştır.
- Dr. Grabow Efsanesi: Bir Markanın Adını Aldığı Hekim
Amerika'nın en yaygın seri üretim pipo markalarından Dr. Grabow'un adını Chicagolu bir hekimden aldığını anlatan aile rivayeti ile bu rivayetin çevresindeki doğrulanmış marka tarihi.
- Duke Street Damgalı DR'ler: Dunhill'in İlk On Yılında Derecelendirme
Dunhill'in Duke Street damgasını taşıdığı 1910–1918 döneminde düz damarlı DR pipolarının nasıl damgalandığı, kademelerin nasıl işaretlendiği ve kusurlu gövdelerin akıbeti.
- Dunhill 482 Billiard
Dunhill'in 1930'lu yıllara tarihlenen, neredeyse yalnızca Shell yüzeyinde bilinen ve çok az sayıda örneği kayda geçmiş büyük boy düz billiard şekli.
- Dunhill Dead Root (DR)
Dunhill'in düz damarlı pipolarına vurduğu DR damgasının kaynağı, adındaki 'ölü kök' iddiasına yöneltilen itirazlar ve harflerden yıldızlara uzanan derecelendirme düzeni.
- Dunhill Shell Briar'ın Tarihi
Dunhill'in kumlanmış Shell bitişini ayıran yağda kürleme yöntemi, tescil evrakının söyledikleri ve kumlama derinliğinin yüz yıl içinde geçirdiği değişim.
- Dunhill'in Uzun Saplı Canadian Pipoları: ES, ODA 850 ve 851
Dunhill'in eski şekil çizelgesindeki ES, ODA 850 ve 851 kodları, aynı numarayı taşıdığı hâlde seyrek olarak çok daha uzun sapla karşımıza çıkan Canadian pipoları tanımlar.
E
- El Yapımı mı, Makine Yapımı mı? Pipoda Bir Tanım Sorunu
Pipo ticaretinde "el yapımı" ile "makine yapımı" kesin bir karşıtlık gibi kullanılır. Oysa briar pipoda ne bütün işler el aletiyle bitirilebilir ne de makine tek başına bir pipoyu tamamlayabilir.
- En Eski Dunhill Hangisi?
Dunhill adını taşıyan en eski nesnenin izini süren, 1910-1918 arası pipoları ağızlık damgalarından tarihlendiren ve LB ile ODA hatlarının bilinen ilk örneklerini tartışan bir derleme.
- En Pahalı Pipo Tartışması
Pipo dünyasında yüz elli yıldır sahip değiştiren "en pahalı pipo" unvanının hangi ölçütlere dayandığını, sergi devlerinden mücevher işi tek nüshalara uzanan örneklerle inceleyen tarih maddesi.
- Eric Weaver (SeaSmoke Pipes)
Wisconsin'in Washburn kasabasında tek başına çalışan, pipolarını SeaSmoke adıyla imzalayan ve aynı atölyede çömlek de üreten Amerikalı zanaatkâr.
- Erin Go Bragh: İrlanda Sloganını Taşıyan Pipo Serisi
"İrlanda sonsuza dek" anlamına gelen eski sloganın pipo dünyasında bir marka adına dönüşmesi ve kayıtlara göre 2020'de tanıtılan İtalyan yapımı Erin Go Bragh serileri.
- Erken Dönem Dunhill OD Pipoları
1920'lerde ortaya çıkan OD damgasının belirsiz kökeni, 1950'de başlayan 800'lü şekil serisi ve 1953'te modern ODA hattının belirginleşmesi.
- Eski Pipo ve Tütün Katalogları
19. yüzyıl sonunun basılı ticaret katalogları, dönemin pipo ve tütün ürünlerini bugüne taşıyan en ayrıntılı belgelerdir; Demuth, Zorn ve Salmon & Gluckstein katalogları bu belge türünün başlıca örnekleri sayılır.
- Eskişehir Lüle Taşı Oymacılığı
Eskişehir'de blok lüle taşını pipoya ve figüratif esere dönüştüren el sanatı geleneği; ilk atölyelerden ham taş ihracat yasağına, usta kuşaklarından coğrafi işaret tesciline zanaatın öyküsü.
F
- Falk ve Çift Kanallı Pipo Patenti
Amerikalı mucit George L. Falk'ın 1958'de başvurusunu yaptığı çift kanallı pipo tasarımı, tükürüğün duman yolundan ayrılıp ayrı bir hazneye akıtılmasını amaçlıyordu.
- Frank Burla: Chicago Pipo Fuarı'nın Kurucusu
Antika pipo koleksiyoncusu ve emekli FBI ajanı Frank Burla'nın, evinin giriş katındaki küçük buluşmadan dünyanın en büyük pipo fuarlarından birini çıkaran uğraşı.
- Fugitive Slaves Pipe: Bir Müzayede Kaydının Anatomisi
F. J. Kaldenberg imzalı, kaçak köle sahnesi işlenmiş lüle taşından bir pipo. Şubat 2016'daki açık artırmasıyla tanınan parçanın katalog tarifi ile bugünkü müze kaydı arasındaki farklar, müzayede metinlerinin nasıl okunması gerektiğini gösterir.
G
- G.F.B. Damgası (Genuine French Briar)
Oval bir çerçeve içinde okunan G.F.B. damgası bir marka adı değil, 'gerçek Fransız briarı' anlamına gelen bir malzeme beyanıdır; 19. yüzyıl sonu ile 20. yüzyıl başının Amerikan katalog pipolarında görülür.
- General Dawes ve Captain Warren Pipoları
Sapı hazne ağzına yakın bağlanan 'underslung' düzenin iki dönem örneği: Chicago patentli General Dawes piposu ile kökeni belirsiz, Britanya yapımı Captain Warren.
- Grace's Guide: Britanya Sanayi Arşivinde Pipo ve Tütün Kayıtları
Britanya'nın sanayi tarihini firma, ürün ve kişi kayıtlarıyla toplayan çevrimiçi arşiv Grace's Guide'ın yapısı, tütün ve pipo araştırmacısına verdikleri ve kapsamının sınırları.
- Greg Pease ile Söyleşi: Bir Harmancının Kendi Anlatımı
Jon Tillman'ın Gregory L. Pease ile yaptığı ve Smokingpipes.com'da yayımlanan söyleşi; harmancının Berkeley'deki dükkân yılları, 1998'de tütüne dönüşü ve 2000'lerin tedarik sıkıntıları için sık başvurulan bir kayıttır.
H
- Harem Pipe: Masaya Konan Bir Amerikan Kullanım Düzeneği
Harem Pipe, 20. yüzyıl ortasında ABD'de piyasaya çıkan, metal bir küllük tablası ile örgü kaplı esnek hortumu birleştiren masaüstü kullanım düzeneğidir. Dayandığı patent 1937'de tescil edilmiştir.
- Hava Akışı: Piponun Duman Kanalı Tartışması
Pipoda hazneden ağızlığın ucuna uzanan kanalın kesiti, 1990'ların sonundan bu yana camianın en çekişmeli teknik başlıklarından biridir. Açık kanal savunusu ile buna karşı çıkanların gerekçeleri burada karşılaştırılır.
- Herbert Edward Dunhill
Alfred Dunhill'in en küçük kardeşi ve şirketin mali beyni. 1912'de işe katıldı, 1928'den 1950'deki ölümüne kadar Dunhill'i İtalya ve Monako'daki evlerinden posta yoluyla yönetti; mirası verem araştırmalarına ayrılan bir hayır vakfına dönüştü.
- Hiroyuki Tokutomi'nin Biçim Dili
Danimarka okulunun ölçü disiplinini Japon estetik ölçütleriyle birleştiren Hiroyuki Tokutomi, briar piponun simetri beklentisini bilinçli biçimde bozan bir tasarım dili kurdu. Bu madde onun biçim anlayışını, biyografisini ve damgalarını ele alır.
İ
- İlk Shell'in İzinde: En Erken Dunhill Shell Damgaları
Dunhill'in ilk kumlanmış Shell pipolarının hangi yıla verilebileceği sorusu; tescil takvimi, sap damgalarının biçimi ve 1919 öncesine tarihlenebilecek örneklerin sorunu.
- İsveç'te Pipo Yapımı
İsveç'in pipo tarihi, 1930'larda kurulan birkaç fabrikayla başlar ve yirminci yüzyılın ikinci yarısında dünya çapında ün kazanan tek kişilik atölyelerle sürer.
- İtalyan El Yapımı Piposunun Kısa Tarihi
Cantù'da 1947'de kurulan Castello atölyesinden Cucciago'da çoğalan Caminetto, Ascorti ve Radice tezgâhlarına uzanan otuz yıl; İtalyan atölye piposunun usta-çırak zinciri üzerinden kendi üslubunu nasıl kurduğunun özeti.
J
- Jack The Piper
İngiltere'de çalışan kuyumcu ve pipo ustası Giulliano Spitaletti'nin tezgâhı için kullandığı kurmaca ad; çevrim içi pipo topluluğunun ürettiği yeni kuşak atölye kimliklerinin bir örneği.
- James Foster
Austin Pipe Club başkanlığı, Texas Pipe Show organizasyonu ve pipo meraklılarına yönelik çevrim içi projeleriyle tanınan Amerikalı pipo kullanıcısı ve sertifikalı tütüncü.
- Japon Kişisel Kullanım Takımı (Ensemble)
Kimononun cebi olmadığı için kuşağa asılarak taşınan Japon kullanım takımı: pipo kılıfı, tütün kesesi, boncuk ve askı düğmesinden oluşan bu düzen hem gündelik bir gereç hem de bir statü göstergesiydi.
- Japon Tütün Eşyaları Kaynakçası (Bib)
Kiseru, pipo kılıfı, tütün kesesi ve kullanım tepsisi üzerine yazılmış başlıca makale, kitap ve sergi kataloglarının dökümü; alan literatürünün hangi dergilerde ve hangi müze yayınlarında biriktiğini gösteren bir başvuru listesi.
- Jeff Gracik: J. Alan Pipolarının Arkasındaki Usta
Kaliforniya'da J. Alan adıyla çalışan Amerikalı artisan yapımcı; 2007'ye tarihlenen bir söyleşide ustalarını, biçim anlayışını ve tezgâh alışkanlıklarını anlattığı erken dönem kaydıyla bilinir.
- Jim Lilley: Peterson Koleksiyoncusunun Kısa Portresi
İskoçya'nın Dumfries kasabasında yaşayan emekli koleksiyoncu Jim Lilley, yalnızca Peterson pipolarına yoğunlaşarak yüzlerce parçalık bir arşiv kurdu ve markanın tarihini derleyen Peterson Pipe Chronicles dizisini yazdı.
- John Seiler: Pipo Kurmacası Yazan Koleksiyoncu
Mesleği mühendislik olan Amerikalı koleksiyoncu John P. Seiler'in, 2000'de yazmaya başladığı Emperor Leopaldo öyküleriyle pipo camiasına kendi edebiyatını kazandırma çabası.
- Jud's Pipe Shop
Houston'da faaliyet gösteren, kendi adına damgalı pipolar ve harmanlar da sunmuş, hakkındaki bilgi büyük ölçüde katalog sayfalarına dayanan bir Amerikan tütüncü dükkânı.
K
- Kalumet: Amerikan Yerlilerinin Kutsal Piposu
Kalumet, Kuzey Amerika yerli halklarının dua, antlaşma ve önemli toplumsal kararlar için kullandığı kutsal törensel pipodur. Batı'da 'barış çubuğu' adıyla bilinse de işlevi bundan çok daha geniştir.
- Keens Steakhouse: Tavana Asılı Kil Pipo Koleksiyonu
1885'te New York'ta açılan Keens Steakhouse, müşterilerin kil pipolarını lokantada emanet bırakması geleneğinden doğan on binlerce parçalık koleksiyonuyla tanınır.
L
- Lüle Taşının Adları: Meerschaum, Écume de Mer, Sepiyolit
Aynı mineralin bilimsel, Almanca, Fransızca ve Türkçe adları ayrı gözlemlerden doğdu; sonuç, on dokuzuncu yüzyıldan bu yana süren bir adlandırma karmaşası oldu.
M
- Mamut Fildişinden Bir Sibirya Piposu: Dunhill Müzesinden Müzayedeye
Alfred Dunhill'in koleksiyonunda bulunan ve The Pipe Book'un şömizinde resmedilen mamut fildişi Sibirya piposunun izi, mağazanın 1941'de bombalanmasının ardından kaybolur. Parçanın ABD'de tanınması ve 2020'de müzayedeye gelişi, künye takibinin nasıl işlediğini gösteren belgeli bir örnektir.
- Maurizio Tombari ile Söyleşi: Le Nuvole'nin Kurucusu
Bear Graves'in Maurizio Tombari ile yaptığı ve Smokingpipes.com'da yayımlanan söyleşi; Le Nuvole atölyesinin kuruluşu, Stefania Tombari'nin tasarımdaki payı ve Zed serisi için sık başvurulan bir kayıttır.
- McCoy Pipes (Will McCoy)
Will McCoy'un kendi adıyla imzaladığı Amerikan el yapımı pipoları; hakkında belgelenen tek kayıt 2018'e ait, tek kişilik küçük bir tezgâh.
- Merchant Service: Bing Crosby'nin İnce Saplı Billiard'ı
Londra'da Herbert Merchant'ın kurduğu, uzun ve ince saplı billiard'ıyla Bing Crosby'nin adına bağlanan İngiliz markası ve 21. yüzyılda Amerika'da canlandırılan ikinci hayatı.
- Miscoipipes (Dimitry Miscoi)
Kanadalı Dimitry Miscoi'nin 2014'te bir hobi olarak kurduğu, iyi dinlendirilmiş İtalyan briarı ve elde kesilmiş ebonit ağızlıklarla çalışan tek kişilik el yapımı pipo atölyesi.
- Mitchell Thomas Trading Co.
Memphis merkezli, 1998'de kurulan Amerikan ithalat ve dağıtım şirketi; kendi adını taşıyan pipo hattının yanı sıra Aldo Velani ve Sasieni gibi eski markaların da sahibi.
N
- Netsuke (Japon Kullanım Takımının Askı Düğmesi)
Kuşaktan sarkıtılan tütün kesesini ve pipo kılıfını yerinde tutan küçük Japon askı düğmesi; basit bir gereçken Edo döneminde minyatür heykel dalına dönüşmüş, ateş yakmaya ve kor taşımaya yarayan özel türleri de gelişmiştir.
- Nimrod Çakmakları (Nimrod Lighters)
Cincinnati'li bir vida ve torna parçası üreticisinin 1946'da patentini istediği, cıvata biçimli pipo çakmağı ailesi. Tarihçesi, çalışma ilkesi ve tarihlendirme güçlüğü.
- Novák
Prag'da çalışan Çek pipo ustası Michal Novák'ın atölyesi; gazetecilikten gelen bir yolun ardından kurulan, keskin yüzeyler ve boyasız briarla tanınan küçük ölçekli bir üretimdir.
O
- Oom Paul: Bir Pipo Şeklinin Adı ve Kökeni
Tam bükümlü, silindirik hazneli Oom Paul şeklinin adını aldığı Güney Afrikalı devlet adamı, İkinci Boer Savaşı'ndaki yeri ve 'Hungarian' adlandırmasıyla arasındaki çözülmemiş karışıklık.
- Osmanlı'da Çubuk Kültürü
Uzun saplı tütün çubuğunun Osmanlı toplumundaki yeri: yasak yıllarından kahvehane keyfine, ikram geleneklerinden çubukçu esnafına uzanan iki yüzyılı aşkın kültür tarihi.
P
- Parkin: Danimarka'ya Atfedilen Kimliği Belirsiz Bir Pipo Damgası
Yalnızca ikinci el piyasada rastlanan, kurucusu ve atölyesi bilinmeyen, kayıtlarda Danimarka kökenli sayılan Parkin damgası ve bilinen örnekleri.
- Peterson Darwin Serisi ve B42 Şekli
Peterson'ın 2009'da Charles Darwin'in Türlerin Kökeni kitabının 150. yılı için çıkardığı Darwin serisi, B42 kodlu iri bent apple şekli ve System yapısıyla tanınır.
- Peterson Deluxe System Pipolarına Yakından Bakış
Peterson'ın System ailesinin en üst basamağını oluşturan Deluxe serisinin gümüş bileziği, P-Lip ağızlığı, şekil numaraları ve koleksiyoncu gözündeki yeri.
- Peterson House Pipe: Bir Aşırı Boy Geleneği
Peterson'ın 1896 kataloglarındaki aşırı boy sistem pipolarından bugünkü House Pipe serisine uzanan, elde taşınmaktan çok evde kullanılmak üzere tasarlanmış büyük gövdeli pipoların öyküsü.
- Peterson Mark Twain: Özgün Pipo ve Yeni Koleksiyon
Peterson'ın Mark Twain serisi, yazarın Hannibal'daki müzede saklanan yıpranmış piposundan ölçü alınarak doğdu; 1980'lerin sayılı üretimlerinden 2010'daki iki pipoluk koleksiyona uzanan bu hikâye, tek bir nesnenin nasıl bir seriye dönüştüğünü gösterir.
- Peterson Sherlock Holmes Serisi
Peterson'ın 1987'de başlattığı, Conan Doyle'un dedektifine adanmış on dört özel şekilden oluşan pipo serisinin yapısı ve şekil listesi.
- Peterson System Standard: Sistem Piposuna Yakından Bakış
Peterson'ın 1890'larda patentlediği nem haznesi, kademeli delik ve P-Lip ağızlıktan oluşan System düzeneğinin nasıl çalıştığına ve System Standard serisinin özelliklerine yakından bakış.
- Pipe Lon
Amerikan Virgin Adaları'nın St. Thomas limanında çalışan, Danimarka freehand'lerinin Amerika'ya açılmasında köprü olan pipo dükkânı ve kendi adını taşıyan damga.
- Pipedia: Pipo Bilgisinin Ortak Arşivi
MediaWiki altyapısıyla işleyen, pipo markaları ile ustaları üzerine binlerce sayfa ve on binlerce fotoğraf barındıran İngilizce çevrim içi ortak başvuru kaynağı.
- Pipo Aksesuarları
Ateşleme araçlarından tokaca, kül tablasından sehpaya ve saklama kabına uzanan yardımcı gereçlerin dökümü; hangisinin işlevsel bir zorunluluk, hangisinin zanaat ve koleksiyon konusu olduğu.
- Pipo Dilinde Sade Anlatım Tartışması
Pipo ve tütün camiasının sözcük dağarcığının 19. yüzyıl argosundan bugünün kısaltmalı jargonuna nasıl değiştiği ve yeni terimlerin gerekliliği üzerine yürüyen tartışma.
- Pipo Dünyasının Çevrim İçi Ağı: Müzeler, Forumlar ve Kulüpler
Pipedia'nın bağlantı dizininden yola çıkarak pipo camiasının çevrim içi haritası: müze koleksiyonları, ulusal forumlar, bloglar ve kulüp siteleri.
- Pipo Kitapları ve Yayınları
Piponun tarihi, markaları ve zanaatı üzerine yazılmış başlıca kitapların ve bibliyografyaların derlemesi; 1890'ların edebî denemelerinden bugünün marka monografilerine uzanan bir okuma haritası.
- Pipo Kulüpleri (Pipe Clubs)
Yerel pipo kulüplerinin nasıl işlediği, ulusal federasyonlar altında nasıl birleştiği ve CIPC çatısında yürütülen uluslararası yavaş kullanım şampiyonalarının düzeni.
- Pipo Kulüplerinin Tarihi
Pipo kulüplerinin İngiliz kahvehanelerinden ve beyefendi kulüplerinin tütün odalarından doğup 20. yüzyılda tüzüklü, bağımsız topluluklara dönüşmesinin kısa tarihi.
- Pipo Müzayedeleri
Pipo ve tütün eşyasının klasik müzayede salonlarında el değiştirmesinin tarihi: 1978'de New York'ta düzenlenen ilk özel satıştan Londra, Viyana ve Paris'teki büyük koleksiyon dağılımlarına.
- Pipo Müzayedeleri ve Açık Artırma Kültürü
Koleksiyonluk pipolar açık artırmada el değiştirirken ev tahmini, menşe ve durum raporu belirleyici olur. Müzayede sonuçlarının neden öngörülmesi güç kaldığı, bilinen tereke satışları üzerinden anlatılır.
- Pipo Sözcüğünün Kökeni
Batı dillerindeki pipe/pipa/Pfeife ailesi, kuş cıvıltısını taklit eden Latince bir fiilden gelir ve önce bir çalgının adıydı. Sözcüğün tütün aletine yapışması ancak 16. yüzyılın sonunda belgelenir.
- Pipo ve Sağlık Literatürü: Tartışmanın Kaynakları
Pipo kullanımının sağlık etkilerinin tıp yazınında nasıl belgelendiğini, camianın kendi derlemelerini ve seçici alıntı tartışmasını ele alır. Kurumsal raporlardan güncel kohort çalışmalarına uzanan bir kaynak dökümüdür.
- Pipolar ve İnsanlar: Sarnano'da Bir Koleksiyon Denemesi
David Gerstel'in 2023'te Italics Magazine'de yayımlanan kısa denemesi; İtalya'nın Sarnano kasabasındaki otuz parçalık figürlü lüle taşı koleksiyonunu edebî bir kurgu içinde ele alır.
- Piponun Dünya Tarihi
Pipoyla tütün kullanımının Amerika kıtasındaki törensel köklerinden Avrupa'nın kil ve briar çağlarına, Osmanlı çubuğundan Eskişehir lüle taşına uzanan tarihi.
- Pipoya İşlenen Portreler: Liderler, Ünlüler ve Efsaneler
Kil, lüle taşı, ahşap ve porselen ustalarının hükümdarları, siyasetçileri, sanatçıları ve masal kahramanlarını hazneye taşıdığı anma piposu geleneği.
R
- Regis McCafferty: NASPC'nin Kurucularından Bir Yazar
Öykü ve romanlarında pipo kullanan karakterlere yer veren Amerikalı yazar Regis McCafferty'nin, 1993'te kurulan ve sonradan NASPC adını alan derneğin kurucularından biri olarak camiadaki yeri.
- Robert L. Smith ve Filto Sistem Piposu
Kırklı yıllardan altmışlı yıllara uzanan üç ABD patentiyle metal saplı bir filtre piposu geliştiren ve Kuzey Karolina'nın Burgaw kasabasında Filto markasını kuran Amerikalı mucit.
- Ronni Bikacsan
Nashville'de NightOwl Pipe Works adıyla çalışan, pipoların duman kanalını uçtan uca yeniden ölçülendiren "blueprinting" yaklaşımıyla tanınan pipo onarım ve restorasyon ustası.
- Royal House Ltd.
1960'ların başında Amerikalı Pinkerton Tobacco Company adına tescillenen ve ithal briardan yapılmış pipolarda kullanılan bir marka adı. ABD tescili 2004'te iptal edilmiştir.
S
- Sanatta ve Edebiyatta Pipo
Hollanda meyhane sahnelerinden Magritte'in ünlü tuvaline, Sherlock Holmes'tan Orta Dünya'ya: piponun resim ve edebiyatta taşıdığı anlamların kısa haritası.
- Sanchopipa (SHP Native Wood)
Şili'de yerel ağaçlardan el işi pipo üreten Sanchopipa, briar dışı ahşapların ve geri kazanılmış kerestenin pipo yapımındaki yerini gösteren küçük ölçekli bir örnektir.
- Savaş Sonrası Dunhill ODA / 800 Serisi
Dunhill'in 1950'de tanıttığı büyük gövdeli ODA pipoları ve bu pipolara verilen 800'lü şekil numaralarının koleksiyonculuktaki yeri.
- Sıra Dışı Pipolar: Çift Hazneli Tasarımların Tarihi
Klasik hazne-sap düzeninin dışına çıkan pipolar: kullanılmak için yapılmamış süs örnekleri, 19. yüzyılın hazne içinde hazne patentleri, Afrika'nın çift hazneli pipoları ve bugünün ikiz hazneli briarları.
- Stummel: Bir Terimin Kökeni ve Anlam Değişimi
Almancada "kütük, dip" demek olan stummel, önce Alman porselen pipolarının biçim adı, sonra Amerikan pipo sanayisinin gövde terimi oldu; sözcük bugün Almancada bu anlamda kullanılmaz.
T
- T. (Thomas) Hamilton
Cambridge'de 1880'lerin sonunda kurulan ve kurucusunun erken ölümünden sonra ablası tarafından yaklaşık yirmi yıl daha yürütülen bir tütüncü dükkânının hikâyesi.
- Tabako-bon (Japon Kullanım Tepsisi)
Tabako-bon, Japon evlerinde, dükkânlarında ve çay odalarında kiseru kullanımının gereçlerini tek düzende toplayan tepsi, kutu ya da küçük çekmeceli sandıktır. Buhur töreninin tepsisinden gelişmiş, Edo döneminde neredeyse her hanenin eşyası olmuştur.
- Tabako-ire ve Tonkotsu (Japon Tütün Kapları)
Japon kullanım takımında tütünü taşımaya yarayan iki kap: deri ya da kumaştan yumuşak kese tabako-ire ile ağaçtan oyulmuş sert gövdeli tonkotsu. Biçimleri, madenî tokaları ve 19. yüzyıl sonundaki küçülmeleri.
- Tabako: Japonya'da Tütün ve Kıyım Geleneği
Tabako, Japoncada tütünün adıdır. Ülkede yüzyıllarca pipoda kullanılan biçim, saç teli inceliğinde kıyılan ve kiseru adlı ince metal pipoda tüketilen kizami-tabako olmuştur.
- Tekel Pipo Tütünleri
Devlet tekeli döneminde üretilen Türk Pipo Tütünü ve Yayladağ, Türkiye'nin yerli pipo tütünleri olarak uzun yıllar üretilmiş, üretimleri durduktan sonra pipo camiasında nostalji konusu hâline gelmiştir.
- Temperance's Temporal Detective Agency, Finding Time: Tefrika Bir Pipo Kurmacası
Pipo camiasından bir yazarın "Professor Stanwell P. Briar" takma adıyla kaleme aldığı ve Pipedia'da bölüm bölüm yayımladığı buharlı bilim kurgu anlatısı; kahramanları pipo kullanan bir zaman yolculuğu serisinin devamıdır.
- The Doodler
Tracy Mincer'ın Custom-Bilt adını yitirdikten sonra piyasaya çıkardığı, kâse çevresine dikey delikler ve yatay kanallar açılarak dumanı serinletmeyi amaçlayan Amerikan pipo modeli.
- The Lyon Pipe (Dawes Piposu)
Chicagolu mucit Charles H. Lyon'un 1923'te patentini aldığı iç içe geçen çift hazneli pipo; Başkan Yardımcısı Charles G. Dawes sayesinde bir seçim kampanyasının simgesi hâline geldi.
- The Room: Bir Akşam Kullanımının Anlatısı
David Gerstel'in 2023 tarihli kısa denemesi; penceresiz bir kitap odasında geçen tek bir akşamı, o akşam seçilen lüle taşı figürü ile açılan 16. yüzyıl sonu seyahat derlemesi üzerinden anlatır.
- Thomas Allan Dunn (1938-2005)
The Pipe Smoker's Ephemeris dergisini ve The Universal Coterie of Pipe Smokers topluluğunu kuran, kırk bir yıl boyunca yayını tek başına hazırlayan Amerikalı derleyici.
- Tobacciana'nın Müstehcen Kolu: Erotik Tütün Koleksiyonları
Tütün çevresinde üretilmiş nesneleri toplayan tobacciana alanının, erotik ve müstehcen imgeler taşıyan alt kümesine tarihsel bir bakış. Reklam kartlarından Stanhope mercekli pipolara ve oyma lülelere uzanan bir olgu incelemesi.
- Tom Dunn
The Pipe Smoker's Ephemeris dergisini ve The Universal Coterie of Pipe Smokers topluluğunu kuran, kırk yıl boyunca dünya pipo camiasını mektupla birbirine bağlayan Amerikalı yayıncı.
- Tom Palmer Söyleşisi (Mart 2011): Peterson of Dublin'in Üretim Tablosu
Peterson of Dublin'in genel müdürü Tom Palmer'ın Mart 2011'de koleksiyoncuların sorularına verdiği yanıtlar, atölyenin o yıllardaki üretim ölçeğini ve briar tedarik sıkıntısını belgeler.
- Tom Palmer Söyleşisi: Peterson of Dublin'in Yönetim Yılları
Peterson of Dublin'in uzun yıllar yönetim müdürlüğünü üstlenen Tom Palmer'la yapılmış söyleşi, markanın 140. yılındaki üretim ölçeğini, atölye eğitimini ve yeni seri politikasını kayda geçirir.
- Tophane Lüleciliği
Tophane lüleciliği, Osmanlı İstanbul'unda kırmızı kilden çubuk ve nargile lülesi üreten zanaat geleneğidir; 19. yüzyılda 'Tophane işi' adıyla dünya çapında ün kazanmıştır.
- Trovato Pipa
Kayıtlara göre 2013'te Maryland'de kurulan, damgasız ve sahipsiz eski pipoları onarıp kendi adıyla damgalayan küçük bir Amerikan atölyesi.
- Try this at Home: Koleksiyoncunun Amatör Onarım Notları
Bir koleksiyoncu bülteninde yayımlanan, ikinci el pipoların atölyeye gitmeden gündelik malzemelerle toparlanmasını konu alan yazı ve bu yazının temsil ettiği 'en az müdahale' anlayışı.
- Tsuge'nin Ötesinde: Japon Pipo Yapımı
Japon pipo yapımı uluslararası camiada uzun yıllar tek bir markayla anıldı. Oysa aynı ülkede Smio Satou, Hiroyuki Tokutomi ve Tsutomu Fukashiro gibi kendi adıyla çalışan ustalar vardı.
- Tsutsu (Japon Pipo Kılıfı)
Japon piposu kiseru'yu taşımak için yapılan kılıf; kuşaktan sarkıtılan kullanım takımının en görünür parçası olduğu için beş ad altında toplanan biçimlerde ve geyik boynuzundan lakeye uzanan geniş bir malzeme yelpazesinde işlenmiştir.
- Türkiye'de Pipo Toplulukları ve Kaynaklar
Türkiye'deki pipo meraklılarının dernek, kulüp ve çevrim içi buluşma alanları ile Türkçe kaynakların bugünkü durumuna genel bir bakış.
- Türkiye'nin Tütün Bölgeleri
İzmir, Samsun-Bafra ve Rumeli mirasıyla Türkiye'nin şark tütünü yetiştiren bölgeleri, dünya pipo harmanlarının 'Turkish' bileşenini yüzyıllardır beslemiştir.
- Tütünün Osmanlı'ya Gelişi
Tütünün 17. yüzyıl başında Osmanlı topraklarına girişi, IV. Murad'ın sert yasakları ve yasaktan devlet gelirine uzanan dönüşümün hikâyesi.
U
- Ulmer Maserholzpfeifen (Ulm Kök Ahşabı Pipoları)
Ulm ve çevresinde kök ve ur ahşabından oyulan, gümüş kapaklı Alman pipo geleneği; lonca dışında kalmış bir kırsal zanaatın iki yüzyıllık yükselişi ve gerileyişi.
Ü
- Ünlü Pipo Kullanıcıları
Albert Einstein'dan Mark Twain'e, Douglas MacArthur'dan kurgu kahramanı Sherlock Holmes'a, piposuyla özdeşleşmiş kişilikleri kaynaklara dayanarak tanıtan derleme maddesi.
V
- Vagn Nielsen
Korsør'de çalışan, pipolarını "Vagn P. Nielsen" adıyla damgalayan Danimarkalı usta. Demircilik ve inşaat işçiliğinden gelip on yıllık amatörlüğün ardından 1990'ların ortasında mesleğe tam zamanlı geçmiştir.
- Varsayımsal Bir İkinci Dünya Savaşı Piposu
Savaş yıllarına özgü kodsuz Dunhill Shell damgası ile sonradan vurulmuş bir yıl kodunun aynı pipoda buluşması hâlinde ortaya çıkan tarihlendirme bilmecesi.
- Velasco Smoking Pipes
Atina'da Michael Pipinis-Aliagas'ın 2009'da kurduğu, Yunan briarı ve zeytin ağacıyla freehand pipolar üreten küçük atölye.
W
- Wagner: Brick Church Pipo Dükkânı ve Kendi Adına Damgalı Pipoları
Irving Wagner'in New Jersey'de kurduğu Brick Church Pipe Shop ile bu dükkânın kendi adını taşıyan pipoları ve 1970'lerdeki ithalatçılığı.
- William Bragge'in Pipo Çizimleri: Dağılan Bir Belge Takımı
19. yüzyılın en geniş sayılan pipo koleksiyonunu belgeleyen elle hazırlanmış yaklaşık 1.200 ölçekli çizim, yirmi kutuda toplanmıştı. Koleksiyon dağıldıktan sonra çizimler de bölündü.
Y
- Yüzüklerin Efendisi'nde Pipo ve Pipo Otu
J. R. R. Tolkien'in Yüzüklerin Efendisi'nde pipo kullanımı süs değil, Shire kültürünün kurucu alışkanlıklarından biridir. Maddede kurgudaki pipo otu tarihi ile yazarın kendi pipo alışkanlığı ele alınır.