Oom Paul: Bir Pipo Şeklinin Adı ve Kökeni

Oom Paul, haznesi silindirik, sapı neredeyse dik biçimde yukarı kıvrılan ve ağızlık ucu hazne ağzıyla aşağı yukarı aynı hizada kalan tam bükümlü (full bent) bir pipo şeklidir. Gövde çoğunlukla iri, ağızlık kalındır; pipo bir yüzeye bırakıldığında hazne dik durur. Adı Güney Afrikalı bir devlet adamından gelir, ama şeklin nereden çıktığı ve neden ikinci bir adla anıldığı hâlâ tartışmalıdır. Klasik dağarcığın diğer üyeleri için klasik pipo şekilleri maddesine bakılabilir.

Adın Sahibi

Stephanus Johannes Paulus Kruger (1825-1904), Güney Afrika Cumhuriyeti'nin (Transvaal) devlet başkanıydı; Afrikaans dilinde "Paul Amca" anlamına gelen "Oom Paul" lakabıyla anılırdı. 9 Mayıs 1883'te göreve başladı. İkinci Boer Savaşı'nın gidişatı tersine dönünce 11 Eylül 1900'de trenle Transvaal'den ayrıldı, ancak bir ay kadar limanda bekledikten sonra 20 Ekim 1900'de bir Hollanda savaş gemisiyle Avrupa'ya geçebildi; ömrünün kalanı sürgünde, son aylarıysa İsviçre'nin Clarens köyünde geçti ve 14 Temmuz 1904'te orada öldü. Dönemin gazete ve anı metinlerinde piposundan neredeyse hiç ayrılmayan biri olarak anlatılır. Vanity Fair'in 8 Mart 1900 tarihli "Oom Paul" başlıklı karikatürü de onu bu hâliyle çizer: siyah redingot ve silindir şapka, bir elde kapalı şemsiye, öbüründe açık bir kitap, ağızda tüten bükümlü bir pipo.