Stummel: Bir Terimin Kökeni ve Anlam Değişimi

Stummel, çağdaş pipo sözlüğünde tütün haznesini, boynu ve ikisi arasındaki geçişi, yani piponun ağızlık dışında kalan bütün parçasını karşılayan terimdir. Sözcük Almancadan alınmıştır, ama tuhaf bir biçimde Almancada piponun bu parçasını anlatmaz. Bugünkü anlam, sözlükteki karşılığından bir porselen pipo biçimine, oradan da Amerikan pipo sanayisinin ticaret diline uzanan uzun bir aktarma zincirinin ucunda durur.

Almanca Kökeni

Almanca Stummel "kütük, dip, artık parça" demektir. Sözcüğün Orta Yüksek Almanca stumbel biçiminden, onun da "budanmış, kesilmiş" anlamındaki Eski Yüksek Almanca stumbal sıfatından geldiği kabul edilir. Günlük Almancada en çok birleşik sözcüklerde görülür: Zigarettenstummel sigara izmariti, Kerzenstummel mum dibi demektir.

Pipoyla ilgili karşılığı da vardır, ama başka bir yeri işaret eder. Alman sözlüklerinde Stummelpfeife "kısa saplı tütün piposu" diye tanımlanır; yani bir parçayı değil, piponun kısa boylu bir türünü adlandırır. Grimm kardeşlerin başlattığı Deutsches Wörterbuch'ta yer alan Pfeifenstummel maddesi de aynı yöndedir: kısa borulu küçük tütün piposu. Almancada haznenin kendi adı ise Pfeifenkopf, yani "pipo başı"dır.