ISPEInternational Pipe Encyclopedia

Tarih ve Kültür

Pipo Aksesuarları

Ateşleme araçlarından tokaca, kül tablasından sehpaya ve saklama kabına uzanan yardımcı gereçlerin dökümü; hangisinin işlevsel bir zorunluluk, hangisinin zanaat ve koleksiyon konusu olduğu.

Pipo aksesuarları, piponun ve tütünün dışında kalan yardımcı gereçlerin tümüne verilen addır. Bu geniş kümenin bir ucunda gündelik kullanımın gerçekten gerektirdiği birkaç parça, öbür ucunda ise tek tek üretilen, imzalı ve koleksiyon konusu olan nesneler bulunur. Aksesuarlar, tobacciana denen tütün eşyası koleksiyonculuğunun geniş bir kolunu oluşturur.

Ateşleme Araçları

En eski ve en yalın çözüm ahşap kibrittir; kibriti seçenlerin gerekçesi çoğunlukla yanmış yakıtın bıraktığı kokudur. Kibrit de tamamen kokusuz değildir, bu yüzden alev tütüne götürülmeden önce başlıktaki kükürdün yanıp bitmesi beklenir. Sıvı yakıtlı çakmak kullananlar da benzer bir bekleme alışkanlığı geliştirmiştir.

Çakmağın teknik temeli, 1903'te Carl Auer von Welsbach'ın geliştirdiği ferroseryum alaşımına, yani çakmaktaşı olarak bilinen kıvılcım kaynağına dayanır. Marka tarihçesinde birkaç dönüm noktası anılır: Dunhill'in 1924'te çıkardığı Unique tek elle kullanılabilen ilk çakmak sayılır; Julius Lowenthal'in 1928'de kurduğu Colibri 1961'de piezoelektrik ateşlemeyi tanıttı; George G. Blaisdell'in 1932'de Bradford'da (Pennsylvania) kurduğu Zippo ise ilk çakmağını ertesi yıl üretti. Zippo'nun pipoya ayrılmış bir modeli vardır; sıradan modelden farkı, yan yüzünde delik bulunan rüzgârlığıdır. Bu delik, alevin çekişle haznenin içine alınmasını sağlar. Nafta esaslı yakıtın kullanıma koku bulaştırıp bulaştırmadığı hâlâ tartışılır. Kayıtlara göre Nimrod Pipe Lighter, Nimrod Commander ve Beattie Jet Lighter da Amerikan pazarının bütan öncesi başlıca pipo çakmaklarıydı.

1950'lerde yakıt sektör genelinde naftadan bütana kaydı; bütan hem daha denetimli bir alev hem daha az koku sağlıyordu. Bütanlı pipo çakmaklarının en tanınmışı, Japon üretici IM Corona'nın Old Boy dizisidir; firmanın kendi tarihçesine göre kuruluşu 1933'e uzanır. Old Boy, yakıtı değişmiş olmasına karşın eski usul çakmaktaşı ve tekerlek düzeneğini korur. Alevini dik değil, yaklaşık doksan derecelik bir açıyla yana verir; böylece hazneye ateş vermek için çakmağı yatırmak gerekmez. Gövdesine takılı küçük parça da hem tokaç hem temizleme çubuğu işini görür. Kiribi, aynı yatık alev ilkesini ve çakmaktaşı düzeneğini benimseyen üreticilerdendir. Buna karşılık puro için tasarlanan jet ya da torch tipi çakmaklar pipoda kullanılmaz: çok daha yüksek sıcaklıkta yanan mavi alevlerinin hazneye kalıcı zarar verebileceği kabul edilir.

Tokaç, Kül Tablası ve Sehpa

Maddenin Devamı Uygulamada

ISPE'nin tamamı IPC hesabınla açılır.

Uygulamada aç

İlgili Maddeler

Son güncelleme:

Kaynak: Pipedia, CC BY-SA lisansıyla uyarlanmıştır.