Türkiye'nin Tütün Bölgeleri

Türkiye'nin tütün bölgeleri, dünya pipo harmanlarında "Turkish" ya da "Oriental" adıyla anılan şark tütününün tarihî yurdunu oluşturur. Küçük yapraklı, güneşte kurutulan bu aromatik tütün grubu, Osmanlı döneminden bu yana Ege'den Karadeniz'e, Trakya'dan Güneydoğu Anadolu'ya uzanan geniş bir coğrafyada yetiştirilir. Kayıtlara göre tütünün Osmanlı topraklarındaki ilk ticari ekimi 1583'te Menteşe sancağına bağlı Milas çevresinde yapılmış, 16. yüzyılın sonlarına gelindiğinde ekim Aydın ve Bursa'dan Rumeli'ye uzanan geniş bir alana yayılmıştır.

Tütünün Osmanlı'ya gelişi başlı başına bir hikâyedir; bu madde ise bitkinin bu topraklarda kök saldığı bölgeleri konu alır.

Ege: İzmir Tütünü

Batı kaynaklarında tarihî adıyla Smyrna diye geçen İzmir tütünü, bugün dünya şark tütünü üretiminin yaklaşık yarısını oluşturduğu kabul edilen en yaygın menşedir. Yaprakları çok küçüktür; hasattan sonra iplere dizilir ve güneşte kurutulur. Şeker ve uçucu yağ oranı yüksek, nikotini şark tütünleri içinde bile düşüktür; harmana hafif ekşimsi-tatlı, ekmeğimsi-baharatlı bir karakter katar. 19. yüzyılda İzmir limanından ihraç edilen yaprak, Mısır ve İngiltere sigara sanayisinin aranan hammaddesiydi; 1913'te Camel ile başlayan Amerikan harmanı tarzı sigaralarda kullanılan Türk yaprağının önemli bölümü de İzmir menşeliydi. Pipo dünyasında ise İngiliz harmanlarının "Oriental" bileşeni çoğunlukla İzmir ağırlıklı karışımlardan oluşur.