ISPEInternational Pipe Encyclopedia

Tarih ve Kültür

Tabako-bon (Japon Kullanım Tepsisi)

Tabako-bon, Japon evlerinde, dükkânlarında ve çay odalarında kiseru kullanımının gereçlerini tek düzende toplayan tepsi, kutu ya da küçük çekmeceli sandıktır. Buhur töreninin tepsisinden gelişmiş, Edo döneminde neredeyse her hanenin eşyası olmuştur.

Tabako-bon, Japon evlerinde, dükkânlarında ve çay odalarında kiseru kullanımı için gereken ne varsa tek bir düzende toplayan tepsi, kutu ya da küçük çekmeceli sandıktır. Addaki bon "tepsi" anlamına gelir; ilk örneklerin yuvarlak ya da oval birer tepsi olmasını yansıtır. Sözlükler sözcüğün bilinen en eski kaydı olarak 1638 tarihli Taka Tsukuba adlı haikai derlemesini gösterir; buna göre gereç, tütünün adaya ulaşmasından yaklaşık yarım yüzyıl sonra adını almıştır. Biçim olarak buhur töreninde (kōdō) kullanılan kō-bon tepsisinden geliştiği kabul edilir.

Piponun dünya tarihi içinde Japonya'yı ayıran yön de buradadır: pipo tek başına değil, çevresindeki gereçlerle birlikte kurgulanmış bir takımın parçası sayılmıştır.

Takımın İki Zorunlu Parçası

Bir tepsiyi tabako-bon yapan iki kap vardır. Hi-ire (火入), pipoyu tutuşturacak küçük kor parçasının kül içine gömüldüğü, çoğunlukla seramikten yapılmış kaptır; sözlüklerde 1678 tarihli bir metinde geçtiği kayıtlıdır. Haifuki (灰吹) ise kullanımı biten haznenin kenarına hafifçe vurularak boşaltıldığı bambu borudur; dibine bir parmak su konması külün uçuşmasını önler. Adı 1674 tarihli bir derlemede görülür, togeppō adıyla da anılır. Buhur töreninde aynı işleri kōro ve taki-gara-ire görürdü.

Bu ikilinin yanında geleneksel olarak iki kiseru bulunur. Tütün, kapaklı sığ bir kutuda ya da tatōgami denen katlanmış kalın kâğıt zarfta durur; kullanılan kesim, kıl inceliğinde doğranmış kizami-tabako'dur ve tütün kesimleri maddesinde ele alınır. Hane takımı geniş tutmak isterse kor parçasını taşıyan madenî maşa, hazneyi açan ince çubuk ve sıkıca bükülmüş kâğıt fitiller (koyori) de eklenirdi.

Çay Odasında

Maddenin Devamı Uygulamada

ISPE'nin tamamı IPC hesabınla açılır.

Uygulamada aç

İlgili Maddeler

Son güncelleme:

Kaynak: Pipedia, CC BY-SA lisansıyla uyarlanmıştır.